Chợ giá – Việt Nam có nguy cơ đối mặt với tình trạng thiếu điện từ năm 2027 khi nhiều dự án nguồn và lưới điện chậm tiến độ, trong khi nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục tăng. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số cũng tạo thêm áp lực lên hệ thống năng lượng, đòi hỏi tiến độ phát triển nguồn điện và hạ tầng lưới điện phải được đẩy nhanh.
Nguy cơ thiếu 4.200 MW vào năm 2027
Theo Bộ Thương mại Việt Nam, tiến độ triển khai các dự án điện trong những năm gần đây diễn ra “rất chậm”. Được biết, chỉ có khoảng 5% số dự án điện nằm trong kế hoạch phát triển quốc gia đã được đưa vào vận hành.
Và phần lớn các dự án còn lại vẫn đang trong quá trình phát triển hoặc chờ phê duyệt. Nhiều dự án bị trì hoãn do các vấn đề liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư, thủ tục đất đai và công tác chuẩn bị lưới điện.
Theo báo cáo của Bộ Năng lượng trình Thủ tướng, nguồn cung điện dự kiến vẫn đủ đáp ứng nhu cầu trong năm 2026. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ tăng cao trong khi các dự án mới chậm tiến độ có thể khiến Việt Nam đối mặt với tình trạng thiếu khoảng 4.200 MW công suất vào năm 2027. Lượng điện thiếu hụt trong cùng năm được ước tính khoảng 2,9 tỷ kWh.
Nếu tình trạng chậm tiến độ tiếp diễn, khoảng cách giữa nhu cầu và khả năng cung ứng có thể nới rộng đáng kể. Và đến năm 2030, công suất thiếu hụt được dự báo lên khoảng 13.900 MW, trong khi sản lượng điện thiếu có thể lên tới 61,2 tỷ kWh.
Tăng trưởng kinh tế tạo thêm áp lực lên hệ thống điện
Và mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến cuối thập kỷ đang tạo thêm sức ép lên hệ thống điện quốc gia. Các nhà máy mới, dự án công nghệ và cơ sở hạ tầng được triển khai ngày càng nhiều, kéo theo nhu cầu tiêu thụ điện tăng nhanh, trong khi khả năng bổ sung công suất phát điện và truyền tải chưa theo kịp.
Rủi ro đối với nguồn cung từng bộc lộ qua các sự cố mất điện năm 2023. Khi đó, tình trạng hạn hán khiến mực nước tại các hồ chứa thủy điện giảm, buộc nhiều nhà máy và khu công nghiệp ở miền Bắc phải ngừng hoạt động.
Những diễn biến này cho thấy sức ép đối với hệ thống điện không chỉ nằm ở việc đẩy nhanh các dự án nguồn và lưới điện mới, mà còn ở khả năng bảo đảm nguồn cung trong những giai đoạn nhu cầu tiêu thụ tăng cao.
Đề xuất bổ sung điện than và thúc đẩy năng lượng tái tạo
Để hạn chế nguy cơ thiếu điện trong những năm tới, Bộ Thương mại nhắc lại đề xuất bổ sung công suất điện than như một phương án thay thế cho các dự án phụ thuộc vào nguồn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu. Các dự án LNG đã bị trì hoãn do chiến tranh ở Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu.
Song song với việc bổ sung nguồn điện, Bộ cũng ủng hộ phát triển các dự án năng lượng tái tạo có thể triển khai tương đối nhanh. Báo cáo đề xuất đẩy nhanh các dự án điện mặt trời, trong đó có kế hoạch lắp đặt khoảng 2.800 MW công suất tại các văn phòng chính phủ, trường học, bệnh viện và các tòa nhà công cộng khác vào tháng 6.
Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án phát điện và lưới điện trở nên quan trọng khi nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục tăng, trong khi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao đang tạo thêm áp lực lên khả năng đáp ứng của hệ thống điện quốc gia.
