CHỢ GIÁ – 64% doanh nghiệp châu Âu được khảo sát cho biết có kế hoạch mở rộng hoạt động tại Việt Nam trong 5 năm tới, đưa Việt Nam vươn lên dẫn đầu ASEAN, vượt Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Singapore và Philippines. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của Việt Nam trong chiến lược đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng tăng trưởng dài hạn của các doanh nghiệp châu Âu.
Việt Nam vượt các đối thủ trong ASEAN
Việt Nam đang nổi lên là điểm đến được các doanh nghiệp châu Âu ưu tiên hàng đầu khi tìm kiếm cơ hội mở rộng hoạt động tại Đông Nam Á.
Theo Khảo sát Tâm lý Kinh doanh lần thứ 12 của Hội đồng Kinh doanh EU-ASEAN (EU-ABC), công bố ngày 8/9, có tới 64% lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu được hỏi cho biết dự định mở rộng hoạt động tại Việt Nam trong 5 năm tới. Đây là tỷ lệ cao nhất trong 6 thị trường ASEAN chủ chốt được khảo sát.
Đứng thứ hai là Indonesia, với 57%, trong khi Malaysia và Thái Lan cùng đạt 49%. Singapore và Philippines lần lượt đứng ở mức 44% và 43%.
Khảo sát năm nay nhận được phản hồi từ khoảng 150 lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu, qua đó phản ánh cách cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá triển vọng kinh doanh, đầu tư và thương mại tại Đông Nam Á trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động.
Đáng chú ý, sức hút của Việt Nam không chỉ đến từ những doanh nghiệp châu Âu đã hiện diện tại thị trường. Khoảng 34% doanh nghiệp chưa hoạt động tại Việt Nam cũng đang cân nhắc gia nhập, cao hơn Indonesia với tỷ lệ 32%.
Những con số này cho thấy sức hấp dẫn của Việt Nam không chỉ nằm ở khả năng giúp các doanh nghiệp đang hoạt động mở rộng quy mô, mà còn thể hiện ở tiềm năng thu hút thêm những nhà đầu tư mới.
ASEAN tiếp tục là “điểm sáng” trong chiến lược tăng trưởng của châu Âu
Sức hút của Việt Nam diễn ra trong khi triển vọng kinh doanh tại ASEAN đang được cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá ngày càng tích cực.
Theo EU-ABC, có 78% doanh nghiệp được khảo sát kỳ vọng hoạt động thương mại và đầu tư của công ty họ tại ASEAN sẽ tăng trong 5 năm tới, cao hơn đáng kể so với mức 71% của năm 2025. Tỷ lệ tương tự cũng cho biết họ dự định mở rộng hoạt động tại ít nhất một thị trường ASEAN, trong đó hơn một nửa có kế hoạch hiện diện tại từ 3 thị trường trở lên.
Đáng chú ý, ASEAN tiếp tục được đánh giá là khu vực mang lại cơ hội kinh tế lớn nhất. Được biết, có 61% lãnh đạo doanh nghiệp lựa chọn ASEAN, tăng từ 56% một năm trước. Đây cũng là năm thứ tư liên tiếp khu vực này giữ vị trí dẫn đầu trong đánh giá của các doanh nghiệp châu Âu, vượt những lựa chọn như Trung Quốc và Nam Á.
Theo giám đốc điều hành EU-ABC Chris Humphrey nhận định, các doanh nghiệp châu Âu vẫn thể hiện cam kết mạnh mẽ với ASEAN. Ông cho rằng, khẩu vị đầu tư đang gia tăng và phần lớn doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng hoạt động trong khu vực. Điều này cho thấy ASEAN tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong chiến lược tăng trưởng của các công ty châu Âu, ngay cả khi họ đang điều chỉnh hoạt động để ứng phó với những biến động của kinh tế toàn cầu.
Việt Nam hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của khảo sát chính là vai trò ngày càng lớn của ASEAN trong quá trình doanh nghiệp quốc tế tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Trong số các doanh nghiệp đang điều chỉnh chuỗi cung ứng để ứng phó với những bất ổn thương mại, 67% cân nhắc ASEAN, cao hơn đáng kể so với Nam Á ở mức 29% và Trung Quốc 24%. Xu hướng này có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam, một nền kinh tế có độ mở thương mại cao, nằm gần các trung tâm sản xuất lớn của châu Á và đã tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do.
Việt Nam hiện đang là một trong số ít nền kinh tế ASEAN có Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh châu Âu (EVFTA). Hiệp định tạo khuôn khổ thuận lợi hơn cho thương mại và đầu tư song phương, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thị trường châu Âu đối với hàng hóa sản xuất tại Việt Nam.
Trong khi các tập đoàn toàn cầu tìm cách giảm sự phụ thuộc vào một thị trường hoặc một trung tâm sản xuất duy nhất, lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở chi phí sản xuất mà còn ở khả năng kết nối với nhiều thị trường thông qua mạng lưới FTA.
Đây có thể là một trong những yếu tố giúp Việt Nam tiếp tục đứng đầu danh sách các thị trường ASEAN mà doanh nghiệp châu Âu muốn mở rộng hoạt động.
Không chỉ là vốn, doanh nghiệp châu Âu còn mang theo công nghệ và tiêu chuẩn
Và một làn sóng đầu tư mới từ châu Âu, nếu được hiện thực hóa, có thể tạo ra tác động lớn hơn nhiều so với việc chỉ gia tăng quy mô vốn FDI vào Việt Nam.
Các doanh nghiệp châu Âu thường có thế mạnh trong những lĩnh vực đòi hỏi cao về công nghệ, tiêu chuẩn quản trị và môi trường như sản xuất công nghiệp, thiết bị y tế, dược phẩm, năng lượng, logistics, công nghệ số, thực phẩm và các giải pháp phát triển bền vững.
Việc thu hút thêm dòng vốn này có thể mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn sản xuất và khả năng đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Đây cũng là cơ hội để Việt Nam từng bước chuyển từ lợi thế dựa trên chi phí sang lợi thế dựa trên năng suất, công nghệ, chất lượng nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.
Nhưng “ý định đầu tư” chưa đồng nghĩa với dòng vốn
Dù triển vọng tích cực, khảo sát cũng cho thấy ASEAN đang đứng trước không ít rủi ro. Có tới 81% doanh nghiệp được hỏi cho biết sự bất định liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ đã ít nhiều làm giảm mức độ tự tin của họ khi hoạt động tại ASEAN.
Bên cạnh đó, các rào cản phi thuế quan và sự phân mảnh về quy định giữa các quốc gia ASEAN tiếp tục là những vấn đề đáng quan tâm. Được biết, có khoảng 73% doanh nghiệp cho rằng vẫn còn quá nhiều rào cản đối với việc vận hành chuỗi cung ứng hiệu quả, trong khi 67% coi việc thiếu hài hòa hóa quy định là một thách thức lớn.
Với Việt Nam, những yếu tố này đặt ra một yêu cầu quan trọng: sức hấp dẫn về đầu tư cần được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh dài hạn. Các nhà đầu tư quốc tế ngày càng quan tâm không chỉ đến chi phí đất đai hay nhân công, mà còn đến tính ổn định và khả năng dự đoán của chính sách, chất lượng cơ sở hạ tầng, logistics, nguồn điện, chất lượng nhân lực, thủ tục hành chính và khả năng kết nối với các doanh nghiệp trong nước.
Nói cách khác, việc 64% doanh nghiệp châu Âu muốn mở rộng hoạt động tại Việt Nam là một tín hiệu tích cực, nhưng để biến những kế hoạch này thành các dự án cụ thể, Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng hệ sinh thái doanh nghiệp.
