Chợ giá – Các nền kinh tế châu Á đang cho thấy sức chống chịu đáng chú ý trước cú sốc năng lượng và những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông. Từ Ấn Độ, Malaysia đến Singapore và Úc, tăng trưởng quý II/2026 tốt hơn dự báo, trong khi làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một động lực quan trọng giúp khu vực duy trì đà mở rộng.
Chính phủ nhanh chóng ứng phó cú sốc năng lượng
Ấn Độ (một trong những quốc gia nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới) đã ghi nhận GDP tăng 7,8% trong quý II/2026, cao hơn đáng kể so với dự báo của thị trường. Tăng trưởng được thúc đẩy bởi đầu tư, sản xuất công nghiệp, dịch vụ và nhu cầu trong nước.
Bên cạnh đó, Malaysia cũng gây bất ngờ khi kinh tế tăng 6%, trong khi Singapore đạt mức tăng trưởng 5,9% so với cùng kỳ. Sau kết quả tích cực này, Singapore nâng dự báo tăng trưởng cả năm 2026 lên 4,5-5,5%, cao hơn đáng kể so với mức 2-4% được đưa ra trước đó.
Và sức bật cũng thể hiện rõ ở nhóm các nền kinh tế công nghệ hàng đầu châu Á. Nhu cầu đối với chip bán dẫn, thiết bị điện tử và hạ tầng phục vụ AI đang trở thành động lực thúc đẩy xuất khẩu, sản xuất và đầu tư.
Khả năng chống chịu của các nền kinh tế châu Á càng đáng chú ý trong bối cảnh khu vực vốn phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu. Ngay sau khi xung đột làm dấy lên nguy cơ gián đoạn trên thị trường năng lượng, nhiều chính phủ đã thành lập các lực lượng đặc nhiệm khẩn cấp, cảnh báo người dân về những thách thức chưa từng có và nhanh chóng tìm cách đảm bảo nguồn nhiên liệu.
Các quốc gia cũng đồng thời khai thác kho dự trữ dầu mỏ, chuyển hướng nguồn cung từ Trung Đông và tìm kiếm thêm dầu từ Mỹ Latinh, Trung Á. Theo ông Aninda Mitra – người đứng đầu Chiến lược vĩ mô châu Á tại BNY, một số nước còn đẩy mạnh phát triển các nguồn năng lượng trong nước như than đá, năng lượng mặt trời và nhiên liệu sinh học nhằm hạn chế nguy cơ thiếu hụt khi eo biển Hormuz thực tế bị đóng cửa đối với hoạt động thương mại.
Bên cạnh đó, các nhà kinh tế cho rằng nhu cầu yếu hơn từ Trung Quốc cũng góp phần kiềm chế giá năng lượng. Tại Úc, giá nhiên liệu tăng cao đang thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang xe điện. Số lượng xe điện được mua tăng 10,3% trong 3 tháng tính đến tháng 6.
“Lá chắn” tài chính giúp duy trì nhu cầu
Không chỉ tìm cách đảm bảo nguồn cung năng lượng, các chính phủ châu Á còn tận dụng nguồn lực tài chính tương đối dồi dào để giảm bớt tác động của cú sốc đối với hộ gia đình và doanh nghiệp.
Singapore gần như tăng gấp đôi mức hỗ trợ dành cho hộ gia đình và doanh nghiệp thông qua các khoản tiền mặt, trợ cấp và hỗ trợ tiền thuê nhà. Thái Lan điều chỉnh lại chi tiêu công, đồng thời chuẩn bị thêm các biện pháp nhằm hỗ trợ chi phí sinh hoạt. Trong khi đó, Ấn Độ công bố các chính sách hỗ trợ dành cho các doanh nghiệp nhỏ.
Theo ông Aninda Mitra, những biện pháp trên đã giúp “bảo vệ bảng cân đối kế toán của các hộ gia đình và hạn chế sự sụt giảm nhu cầu gây thiệt hại”.
Sonal Varma – nhà kinh tế trưởng khu vực Ấn Độ và châu Á, ngoại trừ Nhật Bản, tại Nomura Holdings, đánh giá khả năng phục hồi của khu vực là một bất ngờ tích cực, đặc biệt khi châu Á có mức độ phụ thuộc cao vào năng lượng.
Bà Varma cũng nhận định: “Với mức độ phụ thuộc cao của châu Á vào năng lượng, khả năng phục hồi này là một bất ngờ tích cực”.
AI tiếp sức cho các cường quốc công nghệ
Trong khi các chính phủ châu Á nỗ lực giảm tác động từ cú sốc năng lượng, làn sóng bùng nổ AI trên toàn cầu lại xuất hiện đúng thời điểm, tạo thêm động lực tăng trưởng cho nhiều nền kinh tế trong khu vực.
Tại các cường quốc công nghệ châu Á, nhu cầu liên quan đến AI tăng mạnh đang thúc đẩy xuất khẩu. Được biết, Đài Loan đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng trong nửa đầu năm nhanh nhất trong khoảng 50 năm, trong khi Hàn Quốc đạt mức tăng trưởng mạnh nhất kể từ năm 2020.
Sức bật của lĩnh vực công nghệ cũng được phản ánh trên thị trường chứng khoán. Các chỉ số chuẩn của Đài Loan và Hàn Quốc tăng lần lượt khoảng 35% và 15% trong 6 tháng qua.
Các đồng tiền của những nền kinh tế hưởng lợi từ làn sóng AI cũng giữ giá tốt hơn so với nhiều đồng tiền khác trong khu vực. Won Hàn Quốc và nhân dân tệ Trung Quốc tăng giá so với USD, trong khi peso Philippines và baht Thái Lan lại tụt hậu.
Tuy nhiên, các nhà kinh tế Jonathan Koh và Edward Lee của Standard Chartered đặt câu hỏi về khả năng động lực tăng trưởng từ AI có thể duy trì trong bao lâu.
Kỳ vọng tăng trưởng kéo theo khả năng thắt chặt tiền tệ
Những kết quả kinh tế vượt dự báo đang thúc đẩy các nhà kinh tế nâng triển vọng tăng trưởng đối với toàn khu vực châu Á. Tuy nhiên, đà phục hồi này cũng làm gia tăng khả năng một số ngân hàng trung ương sẽ phải chuyển sang chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.
Bà Sonal Varma cũng dự báo Đài Loan và Malaysia có thể tăng lãi suất vào cuối năm nay. Tại Ấn Độ, các nhà hoạch định chính sách cũng đã mở đường cho khả năng chi phí vay tăng cao hơn.
Nomura đồng thời bổ sung khuyến nghị Ngân hàng Dự trữ Úc tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 9, sau khi tăng trưởng quý II vượt kỳ vọng.
Dù vậy, triển vọng phía trước vẫn tiềm ẩn không ít rủi ro. Các nhà kinh tế Jonathan Koh và Edward Lee của Standard Chartered cũng cảnh báo hai nguy cơ lớn nhất đối với các nền kinh tế châu Á là một đợt tăng giá năng lượng mới hoặc sự điều chỉnh trong chu kỳ đầu tư vào AI.
Và một rủi ro khác đến từ thị trường trái phiếu. Được biết, làn sóng bán tháo trái phiếu trên toàn cầu đang đẩy chi phí vay của các chính phủ lên cao. Điều này có thể khiến việc duy trì hoặc gia hạn các khoản trợ cấp, biện pháp hỗ trợ trở nên tốn kém hơn, đồng thời thu hẹp dư địa ứng phó của các ngân hàng trung ương nếu kinh tế suy giảm.
Không phải nền kinh tế nào cũng hưởng lợi
Bức tranh tăng trưởng của các nền kinh tế châu Á đang cho thấy sự phân hóa rõ nét, khi không phải quốc gia nào cũng duy trì được đà phục hồi tích cực.
Theo bà Lavanya Venkateswaran – nhà kinh tế học tại OCBC, chặng đường phía trước sẽ không “dễ dàng”. Tăng trưởng tại Thái Lan và Philippines đã chậm lại khi những yếu tố bất lợi trong nước lấn át các động lực đang hỗ trợ phần lớn nền kinh tế châu Á.
Trung Quốc cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng thấp hơn dự kiến trong quý trước, xuống mức thấp nhất trong hơn 3 năm.
Trong khi đó, áp lực giá cả đang gia tăng trên diện rộng nhưng diễn biến không đồng đều giữa các nền kinh tế, tương tự sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng.
Bà Venkateswaran cho rằng: “Áp lực giá cả trên diện rộng đang gia tăng trong toàn khu vực. Diễn biến giá tiêu dùng cũng không đồng đều, tương tự như tốc độ tăng trưởng”.
Theo bà, những diễn biến này đồng nghĩa khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ vẫn nằm trong tầm kiểm soát của khu vực trong 6-12 tháng tới.
