Nền kinh tế Trung Quốc hụt hơi trong tháng 10/2026

Ảnh đại diện của Thanh Tùng
Phản hồi: 1

Cơ quan Thống kê Quốc gia Trung Quốc ngày 16/11 công bố dữ liệu kinh tế tháng 10/2026 kém khả quan hơn dự báo, khi tiêu dùng, sản xuất và đầu tư đồng loạt hạ nhiệt. Nguyên nhân xuất phát từ khủng hoảng bất động sản kéo dài làm bào mòn tài sản hộ gia đình, khiến đà tăng trưởng ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu.

Dữ liệu vừa công bố cho thấy đà suy yếu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục lan rộng trong tháng 10/2026, khi cả sản xuất công nghiệp, doanh số bán lẻ và đầu tư tài sản cố định đều giảm tốc mạnh hơn kỳ vọng của các chuyên gia kinh tế.

kinh te trung quoc

Doanh số bán lẻ – thước đo mức độ tiêu dùng của người dân Trung Quốc – chỉ tăng 0,4% trong tháng 10/2026 so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này thấp hơn hẳn mức dự báo 0,8% của các nhà phân tích, đồng thời hạ nhiệt đáng kể từ mức đỉnh 1,1% ghi nhận vào tháng 9/2026.

Ở lĩnh vực sản xuất, sản lượng công nghiệp tháng 10/2026 tăng 4,8% so với cùng kỳ, không đạt kỳ vọng 5,3% của giới quan sát. Mức tăng này giảm mạnh so với mốc 5,5% của tháng 9/2026 — vốn là mức cao nhất trong 5 tháng trước đó.

Tình hình đầu tư tài sản cố định bao gồm bất động sản và cơ sở hạ tầng thậm chí còn trầm trọng hơn. Trong 10 tháng đầu năm 2026, chỉ số này đã giảm 8,1% so với cùng kỳ, sâu hơn nhiều so với dự báo giảm 7% từ giới phân tích và đánh dấu mức lao dốc chưa từng thấy ngoài giai đoạn dịch bệnh.

Khủng hoảng địa ốc kéo dài sang năm thứ năm liên tiếp tiếp tục bào mòn tài sản của các hộ gia đình. Tình trạng này khiến chi tiêu tiêu dùng rơi vào trạng thái trì trệ, làm cho tổng cầu nội địa không thể tạo ra đòn bẩy bứt phá cho nền kinh tế.

Áp lực tăng trưởng yếu cũng đè nặng lên thị trường lao động Trung Quốc. Tỷ lệ thất nghiệp chung giảm nhẹ xuống 5,1% trong tháng 10/2026, nhưng tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từ 16 đến 24 tuổi không tính học sinh sinh viên vẫn neo gần mức cao nhất một năm, đạt 18% vào tháng 9/2026.

Tăng trưởng quý III/2026 của Trung Quốc từng nhích lên 4,5% từ mức đáy ba năm. Dù vậy, Ngân hàng Goldman Sachs dự báo tăng trưởng kinh tế nước này sẽ chậm lại còn 4,6% trong năm 2026 so với mức 5% của năm 2025, trước khi tiếp tục hạ xuống 4,5% vào năm 2027.

Tổ chức tài chính này nhận định áp lực lạm phát thấp sẽ kéo dài sang năm tới, với chỉ số giá tiêu dùng tăng khoảng 0,8% năm nay và 0,5% năm 2027. Nguyên nhân chính tới từ cầu nội địa yếu, cung tổng thể dồi dào, đà tăng giá hàng hóa hạ nhiệt và rủi ro xáo trộn từ trí tuệ nhân tạo.

Dù nhịp độ tăng trưởng giảm tốc, Goldman Sachs đánh giá nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang đi đúng hướng để hoàn thành mục tiêu của Bắc Kinh là gấp đôi thu nhập bình quân đầu người giai đoạn 2020–2035.

Bức tranh kinh tế hiện tại cho thấy sự đối lập gay gắt giữa tiêu dùng nội địa ảm đạm và xuất khẩu bùng nổ. Trong khi lạm phát tiêu dùng tháng 10/2026 quay đầu giảm còn 0,7%, kim ngạch xuất khẩu lại tăng bứt phá 35,2% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa mọi dự báo.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc đã chạm mốc 1.000 tỷ USD ngay trong tháng 10/2026 — tốc độ nhanh nhất lịch sử. Thành tích này đưa nước này tiến gần tới việc phá kỷ lục 1.200 tỷ USD lập được vào năm ngoái, bất chấp rào cản thương mại gia tăng từ các đối tác.

Động lực xuất khẩu kỷ lục phần lớn nhờ nhu cầu toàn cầu với thiết bị và công nghệ liên quan tới trí tuệ nhân tạo (AI). Giới phân tích cảnh báo bất kỳ dấu hiệu suy giảm nào từ ngành công nghệ này cũng có thể khiến cỗ xe xuất khẩu của Trung Quốc chao đảo.

“Thị trường vốn đã lo ngại về sự chậm lại trong chu kỳ đầu tư công nghệ AI ngay cả trước khi bê bối của Nvidia khiến các dòng chip bị hạn chế sang Trung Quốc bị soi xét kỹ hơn. Hiện tại rủi ro này đã trở nên nghiêm trọng hơn nhiều”, ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm Chuyên gia kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, cho biết.

Sự phát triển lệch pha này khiến các đối tác thương mại lớn liên tục hối thúc Trung Quốc tái cân bằng nền kinh tế. Nhóm phân tích từ Citi Research cảnh báo các đợt hạn chế thương mại mới từ Liên minh châu Âu (EU) có thể tạo ra lực cản lớn cho xuất khẩu trong năm tới.

Đối với Việt Nam, Trung Quốc là đối tác thương mại hàng đầu về cả nhập khẩu nguyên liệu sản xuất lẫn xuất khẩu nông sản. Sự chậm lại của tiêu dùng nội địa Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến tiến độ tiêu thụ nông sản xuất khẩu, trong khi đà sản xuất công nghiệp hạ nhiệt có thể làm thay đổi nhu cầu nguyên liệu đầu vào.

Nếu nhu cầu thiết bị AI toàn cầu giữ vững đà tăng và các gói hỗ trợ của chính phủ Trung Quốc kích hoạt được dòng vốn vào bất động sản, niềm tin tiêu dùng có thể từng bước phục hồi. Sự khởi sắc của cầu nội địa sẽ giúp Trung Quốc giảm phụ thuộc vào xuất khẩu và xoa dịu căng thẳng thương mại.

Ở chiều ngược lại, nếu chu kỳ đầu tư công nghệ AI hạ nhiệt cùng lúc với việc EU siết chặt rào cản thuế quan, động lực xuất khẩu duy nhất của Trung Quốc sẽ đối mặt với thách thức lớn. Khi đó, áp lực từ hàng hóa dư thừa có thể buộc các doanh nghiệp Trung Quốc tìm đường đẩy mạnh bán hàng sang các nước lân cận.

Thanh Tùng (theo CNBC, Reuters)

Nguồn tham khảo: CNBC – Commodities