CHỢ GIÁ – Việt Nam vừa ghi dấu bước tiến mới trong lĩnh vực bán dẫn bảo mật với chip VGC v1.0 do Ủy ban Mật mã Chính phủ phối hợp cùng Viettel phát triển. Sử dụng công nghệ 28nm, sản phẩm có tốc độ mã hóa và giải mã dữ liệu nhanh hơn khoảng 15 lần so với giải pháp chỉ dựa trên phần mềm, góp phần thúc đẩy nỗ lực làm chủ công nghệ chip phục vụ an ninh mạng và chủ quyền số quốc gia.
Viettel ra mắt chip bảo mật nội địa, nhanh gấp 15 lần giải pháp phần mềm
Ủy ban Mật mã Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) ngày 3/11 đã công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật do Việt Nam tự thiết kế. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực làm chủ công nghệ lõi, phục vụ bảo vệ thông tin và bảo đảm an ninh mạng quốc gia.
Buổi lễ có sự tham dự của Đại tướng Phan Văn Giang – Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cùng đại diện các bộ, ngành, cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.
Việc công bố sản phẩm gắn với triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời phù hợp với chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của Chính phủ.
Trong suốt hơn 80 năm qua, ngành mật mã Việt Nam đã làm chủ các thuật toán bảo mật dựa trên phần mềm để bảo vệ thông tin bí mật quốc gia. Dù vậy, những rủi ro an ninh liên quan đến chip nhập khẩu ngày càng đặt ra yêu cầu tích hợp trực tiếp các thuật toán mật mã quốc gia vào phần cứng.
Theo thỏa thuận hợp tác, M2 (đơn vị thuộc Ủy ban Mật mã Chính phủ) chịu trách nhiệm xây dựng yêu cầu bảo mật, thuật toán mã hóa và tiêu chí đánh giá. Trong khi đó, Trung tâm Bán dẫn của Viettel đảm nhiệm thiết kế và phát triển chip.
Được biết, VGC v1.0 có kích thước gói 10 x 10 mm, tích hợp 300 triệu bóng bán dẫn và được sản xuất trên công nghệ CMOS 28nm. Kết quả thử nghiệm cho thấy chip có tốc độ mã hóa và giải mã dữ liệu nhanh hơn khoảng 15 lần so với các giải pháp chỉ sử dụng phần mềm để thực hiện cùng tác vụ.
Để bảo vệ công nghệ, các kỹ sư cũng triển khai biện pháp bảo vệ thiết kế chip trước khi gửi đi sản xuất, nhằm hạn chế nguy cơ rò rỉ thông tin và kỹ thuật đảo ngược.
Lô chip đầu tiên đã vượt qua các bài kiểm tra kỹ thuật trong quý I/2026 và được cấp chứng nhận sử dụng trong các ứng dụng kinh tế – xã hội.
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh vai trò chiến lược của công nghệ bán dẫn, ví chip như “trái tim” của các thiết bị số, còn mật mã học là “lá chắn” bảo vệ thông tin.
Ông nói: “Nếu không làm chủ được chip, sẽ rất khó để hoàn toàn làm chủ được mật mã học. Và nếu không làm chủ được mật mã học, sẽ rất khó để bảo vệ vững chắc chủ quyền kỹ thuật số và bảo vệ Tổ quốc”.
Theo Đại tướng, làm chủ công nghệ bán dẫn an toàn không chỉ là nhiệm vụ khoa học và công nghệ mà còn là nhiệm vụ chính trị.
Mở rộng ứng dụng trong các hệ thống quan trọng
Nền tảng bán dẫn bảo mật được phát triển dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, cho phép các kỹ sư tùy chỉnh thiết kế bộ xử lý, đồng thời làm chủ quy trình thiết kế và kiểm chứng. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam tiếp tục phát triển các thế hệ chip do trong nước thiết kế.
Trung tướng Tào Đức Thắng – Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel cho biết, phát triển chip bán dẫn là lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi đầu tư dài hạn về công nghệ, tri thức và nguồn nhân lực trình độ cao.
Theo ông, xuất phát điểm đi sau không có nghĩa Việt Nam phải chấp nhận phụ thuộc. Với chiến lược phù hợp, nguồn lực tập trung và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu, Việt Nam có thể từng bước thu hẹp khoảng cách, tiến tới làm chủ các công nghệ chiến lược.
Trong giai đoạn đầu, chip VGC v1.0 sẽ được tích hợp vào các thiết bị lưu trữ USB bảo mật phục vụ cơ quan Đảng, Nhà nước và quốc phòng.
Ở bước tiếp theo, sản phẩm dự kiến được đưa vào hệ thống xác thực chữ ký số quốc gia, hiện có hơn 2 triệu chứng chỉ số đang lưu hành. Công nghệ này cũng có tiềm năng ứng dụng trong bảo vệ hồ sơ tài chính, hợp đồng, dữ liệu khách hàng; bảo mật các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường; cũng như bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong các lĩnh vực điện, nước, dầu khí và viễn thông.
Theo Trung tướng Vũ Ngọc Thiêm – người đứng đầu Ủy ban Mật mã Chính phủ cho biết, VGC v1.0 mới chỉ là bước khởi đầu. Và sản phẩm cần tiếp tục trải qua các đợt thử nghiệm và quy trình chứng nhận phù hợp với từng môi trường hoạt động.
Ông cũng nhấn mạnh, năng lực công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi được kiểm chứng về độ an toàn, tin cậy và hiệu quả trong thực tiễn.
Cũng tại sự kiện, Ủy ban Mật mã Chính phủ và Viettel đã ký thỏa thuận hợp tác với 4 trọng tâm: đưa VGC v1.0 vào sản xuất hàng loạt; phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật đa lõi; đào tạo chuyên gia thiết kế chip và bảo mật phần cứng; thử nghiệm, đánh giá sản phẩm trước khi triển khai.
Từng bước hoàn thiện năng lực bán dẫn trong nước
Việc phát triển VGC v1.0 diễn ra song song với kế hoạch Viettel đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc.
Sự kết hợp giữa năng lực thiết kế chip bảo mật và định hướng phát triển cơ sở sản xuất được kỳ vọng giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn, từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói. Đây cũng là hướng đi nhằm tăng cường an ninh chuỗi cung ứng, giảm thiểu rủi ro từ việc phụ thuộc vào linh kiện và công nghệ bảo mật nhập khẩu.
Dù vậy, để có thể triển khai rộng rãi, chip bảo mật vẫn cần trải qua quá trình thử nghiệm, đánh giá và chứng nhận trong nhiều môi trường hoạt động khác nhau. Thỏa thuận hợp tác giữa hai đơn vị cũng tập trung vào các mục tiêu dài hạn như sản xuất hàng loạt, phát triển thế hệ chip tiếp theo và đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu.
VGC v1.0 vì vậy không chỉ là một sản phẩm phần cứng mới, mà còn đánh dấu bước khởi đầu trong nỗ lực xây dựng năng lực thiết kế và phát triển chip bảo mật tại Việt Nam, đáp ứng các yêu cầu về an ninh mạng và chủ quyền số.
