Chợ giá – Những biến động từ cuộc chiến tại Trung Đông đang thúc đẩy Petrovietnam tính toán lại định hướng phát triển, với năng lượng gió và năng lượng hạt nhân được xác định là những lĩnh vực có tiềm năng trong tương lai. Theo chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Petrovietnam – Lê Mạnh Cường cho biết, tập đoàn muốn tận dụng kinh nghiệm hàng chục năm trong khai thác dầu khí ngoài khơi để mở rộng hoạt động, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Xung đột Trung Đông thúc đẩy Petrovietnam đa dạng hóa nguồn năng lượng
Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Fortune Đông Nam Á 500 diễn ra ở TPHCM ngày 3/11, ông Lê Mạnh Cường cho biết, xung đột tại Trung Đông từng khiến hoạt động của tập đoàn rơi vào tình trạng không còn nguồn cung nhiên liệu hóa thạch trong một thời gian ngắn. Sự việc này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đồng thời giảm thiểu rủi ro trước những biến động địa chính trị.
Theo lãnh đạo Petrovietnam, tập đoàn có hàng chục năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khoan và khai thác dầu khí ngoài khơi. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp chuyển hướng sang phát triển điện gió ngoài khơi, lĩnh vực có nhiều điểm tương đồng về kỹ thuật, công nghệ cũng như yêu cầu triển khai các công trình trên biển.
Ông Cường nhấn mạnh: “Ngọn gió sẽ luôn hiện hữu”.
Bên cạnh đó, lãnh đạo Petrovietnam cũng khẳng định tập đoàn không từ bỏ hoạt động kinh doanh nhiên liệu hóa thạch. Dù vậy, trong 15-20 năm tới, định hướng phát triển sẽ từng bước chuyển sang hướng xanh hơn, chú trọng tiết kiệm năng lượng và đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Tham vọng khai thác tiềm năng điện gió ngoài khơi 600GW
Đề cập đến quy mô đầu tư vào năng lượng tái tạo, ông Cường không đưa ra con số cụ thể, nhưng nhấn mạnh Việt Nam có tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi lên tới 600GW, được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á.
Và đây là dư địa lớn để phát triển các nguồn điện sạch, đồng thời tạo cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia vào những khâu có giá trị cao trong ngành công nghiệp năng lượng.
Được biết, Petrovietnam cũng đã bắt đầu tham gia thị trường thiết bị điện gió. Gần đây, tập đoàn đã sản xuất 4 trạm biến áp phục vụ một dự án điện gió ngoài khơi và bàn giao cho khách hàng tại Ba Lan.
Động thái này cho thấy, Petrovietnam không chỉ hướng đến vai trò nhà đầu tư, phát triển dự án năng lượng mà còn muốn mở rộng sang lĩnh vực chế tạo và cung ứng thiết bị. Đây cũng là hướng đi giúp doanh nghiệp tận dụng năng lực kỹ thuật, cơ sở vật chất và kinh nghiệm công nghiệp tích lũy từ hoạt động dầu khí.
Các dự án điện gió ngoài khơi thường đòi hỏi năng lực khảo sát địa chất, khoan, xây dựng kết cấu biển, lắp đặt thiết bị và vận hành hệ thống trên biển. Đây đều là những lĩnh vực mà doanh nghiệp dầu khí có thể phát huy kinh nghiệm để tham gia vào chuỗi giá trị mới.
Petrovietnam tham gia dự án điện hạt nhân thứ hai
Bên cạnh điện gió ngoài khơi, năng lượng hạt nhân cũng được Petrovietnam xác định là một trong những hướng phát triển quan trọng trong chiến lược dài hạn.
Trong tháng 8 vừa qua, Quốc hội đã thông qua dự án điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam, đồng thời giao Petrovietnam tham gia triển khai dự án điện hạt nhân thứ hai của đất nước.
Đây là bước mở rộng đáng chú ý của tập đoàn dầu khí quốc doanh sang lĩnh vực năng lượng có yêu cầu cao về công nghệ, vốn đầu tư, an toàn và năng lực quản trị.
Và trong tháng 9, ông Lê Mạnh Cường đã tới Seoul (Hàn Quốc) làm việc với Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO), đơn vị cùng phát triển nhà máy điện hạt nhân nói trên sau khi các đối tác Nhật Bản rút khỏi dự án.
Sang tháng 10, lãnh đạo Petrovietnam tiếp tục công tác tại Đan Mạch để đàm phán với Copenhagen Infrastructure Partners (CIP), đối tác đang hợp tác với tập đoàn trong một dự án điện gió ngoài khơi.
Các hoạt động này cho thấy, Petrovietnam đang thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ, kinh nghiệm triển khai và nguồn lực tài chính phục vụ các dự án năng lượng quy mô lớn.
Dù vậy, cần thêm thời gian để đánh giá khả năng hiện thực hóa những tham vọng này. Cả điện gió ngoài khơi và điện hạt nhân đều là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian triển khai kéo dài và khung pháp lý chặt chẽ.
Nhà đầu tư nước ngoài vẫn lo ngại về chính sách năng lượng
Tham vọng phát triển điện gió ngoài khơi của Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến môi trường đầu tư và tính ổn định của chính sách.
Trước đó, Equinor (Na Uy) và Orsted (Đan Mạch) đã rút khỏi các kế hoạch phát triển điện gió ngoài khơi tại Việt Nam. Trong khi đó, doanh nghiệp Đức PNE cũng để mất một dự án điện gió quy mô lớn vào tay một công ty con mới của Vingroup, theo thông tin Reuters đưa ra.
Đáng chú ý, tỉnh nơi triển khai dự án từng phát hành thông báo mời thầu ban đầu, trong đó xác định PNE là đơn vị phát triển dự án.
Một số nhà đầu tư nước ngoài cho rằng, sự thiếu chắc chắn về quy định và cơ chế chính sách đang cản trở tiến độ phát triển ngành năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
Những tranh chấp thanh toán giữa Chính phủ và nhiều doanh nghiệp năng lượng sau khi các quyết định liên quan đến hợp đồng giá điện được điều chỉnh cũng làm gia tăng lo ngại về tính ổn định của môi trường đầu tư.
Đối với các dự án điện gió ngoài khơi, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi nhà đầu tư thường phải bỏ ra nguồn vốn rất lớn ngay từ các giai đoạn khảo sát, xây dựng hạ tầng và lắp đặt thiết bị. Và thời gian thu hồi vốn kéo dài khiến tính minh bạch và khả năng dự báo của chính sách trở thành những yếu tố mang tính quyết định.
Petrovietnam muốn lọt Fortune 500, giảm phụ thuộc năng lượng nhập khẩu
Bên cạnh mục tiêu chuyển dịch năng lượng, ông Lê Mạnh Cường còn đặt tham vọng đưa Petrovietnam trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên góp mặt trong danh sách Fortune 500.
Theo ông, để hiện thực hóa mục tiêu này, tập đoàn cần vượt qua những hạn chế về quy mô và phạm vi hoạt động, trong đó có yêu cầu tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc mở rộng sang sản xuất thiết bị điện gió, phát triển năng lượng hạt nhân và hợp tác với các đối tác quốc tế được xem là những hướng đi giúp Petrovietnam nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị trong chuỗi công nghiệp năng lượng.
Bên cạnh đó, lãnh đạo tập đoàn cũng nhấn mạnh yêu cầu giảm phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ nước ngoài. Ông dẫn chứng việc Việt Nam nhập khẩu điện từ Trung Quốc và Lào, đồng thời mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông và nhiều khu vực khác.
Theo thông tin được đề cập, năm 2025, Việt Nam mua 80% lượng dầu thô từ Kuwait, với sự hỗ trợ của tập đoàn Idemitsu (Nhật Bản), sau khi Mỹ phát động chiến tranh tại Iran.
Và Idemitsu cũng là một trong những nhà đầu tư tham gia hỗ trợ Việt Nam phát triển các mỏ dầu khí mới.
Những diễn biến tại Trung Đông cho thấy, nguồn cung năng lượng có thể chịu tác động lớn từ xung đột địa chính trị, đặc biệt khi các tuyến vận tải chiến lược bị gián đoạn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam về đa dạng hóa nguồn cung, phát triển năng lực sản xuất trong nước và xây dựng hệ thống năng lượng có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc bên ngoài.
Đối với Petrovietnam, chuyển hướng sang điện gió ngoài khơi và năng lượng hạt nhân không đồng nghĩa với việc từ bỏ lĩnh vực dầu khí truyền thống. Thay vào đó, tập đoàn hướng tới mô hình kinh doanh năng lượng đa dạng hơn, kết hợp kinh nghiệm khai thác dầu khí với các lĩnh vực năng lượng mới, qua đó duy trì vai trò trong hệ thống năng lượng quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.
