Chợ giá – Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) hôm 10/11 công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tăng 0,4% so với tháng trước, cao hơn mức 0,3% giới phân tích dự báo, khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thêm khó xử trong cuộc chiến kiềm chế lạm phát khi khả năng nâng lãi suất tại cuộc họp tháng 12 gần như chắc chắn.
CPI lõi — loại trừ thực phẩm và năng lượng — cũng tăng 0,3%, vượt mức dự báo 0,2% từ khảo sát của Dow Jones. Trước đó, CPI toàn phần tháng 9 tăng tới 0,6% còn CPI lõi tăng 0,3%, cho thấy áp lực giá vẫn dai dẳng qua nhiều tháng.
Báo cáo được công bố đúng thời điểm nhạy cảm khi Fed đang cân nhắc bước đi lãi suất tiếp theo. Phát biểu sáng 10/11 tại London trước khi số liệu CPI ra mắt, Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết một báo cáo lạm phát nóng có thể khiến ông nghiêng về phương án nâng lãi suất 0,5 điểm phần trăm trong tháng 12, và nói rõ kịch bản này nên được đặt lên bàn nếu CPI lõi “quanh mức 0,3”.
Ngay sau khi dữ liệu được công bố, thị trường phản ứng mạnh. Chứng khoán Mỹ giảm điểm trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc bật tăng, phản ánh kỳ vọng lãi suất sẽ còn leo thang.
Theo công cụ FedWatch của CME Group, nhà đầu tư đã phản ánh hoàn toàn khả năng Fed nâng lãi suất 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp ngày 8-9/12. Xác suất nâng 0,5 điểm phần trăm cũng nhảy lên 13,6%, từ mức gần bằng 0 trước khi báo cáo lạm phát ra mắt.
“Đây là báo cáo mà thị trường ít muốn thấy nhất”, Karen Manna, chiến lược gia đầu tư trái phiếu tại Federated Hermes, nhận định. “Lạm phát nóng hơn dự kiến đặt ra câu hỏi liệu Fed đã làm đủ để kiềm chế áp lực giá hay chưa, đồng thời củng cố rủi ro lãi suất cần tăng thêm và duy trì ở mức cao lâu hơn.”
BLS không công bố mức tăng CPI theo năm trong báo cáo tháng 10. Lý do là đợt đóng cửa chính phủ năm ngoái khiến cơ quan này không thu thập đủ dữ liệu tháng 10/2025, nên thiếu cơ sở so sánh. Tuy nhiên, báo cáo vẫn có số liệu theo năm của một số mặt hàng riêng lẻ mà BLS kịp thu thập.
Dù giá xăng giảm trong những tuần gần đây, chỉ số năng lượng vẫn tăng 0,7% trong tháng 10, trong đó xăng tăng 1%. Ở chiều ngược lại, khí đốt tự nhiên giảm 0,8%.
Chi phí thực phẩm tăng 0,5%, được đẩy lên bởi đồ ăn nhẹ tăng 1%, thịt bò tăng 0,9%, nhóm thịt – gia cầm – cá – trứng tăng 0,5%. Dịch vụ vận tải nhảy 0,8%. Xe mới tăng 0,2% nhưng xe cũ giảm 1,2%.
Chi phí nhà ở tăng 0,3%, chiếm hơn 30% mức tăng CPI toàn phần theo tính toán của BLS. Đây vẫn là thành phần có sức nặng lớn nhất trong rổ CPI và là yếu tố khiến lạm phát khó hạ nhiệt nhanh.
Quần áo — lĩnh vực nhạy cảm với thuế quan — chỉ tăng nhẹ 0,1%. Dược phẩm và vật tư y tế tăng 0,5%, vé máy bay tăng 0,4%.
Tại cuộc họp tháng 10, các quan chức Fed đã bỏ phiếu 10-2 giữ nguyên lãi suất điều hành trong biên độ 3,75% – 4% để chờ thêm dữ liệu. Thị trường trước đó đã kỳ vọng Fed sẽ nâng lãi suất vào tháng 12, và báo cáo lạm phát mới nhất gần như xác nhận kịch bản đó.
Diễn biến lạm phát Mỹ có tác động gián tiếp tới Việt Nam qua nhiều kênh. Nếu Fed tiếp tục nâng lãi suất, chênh lệch lãi suất giữa đồng USD và VND có xu hướng nới rộng, gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn ngoại.
Nếu lạm phát Mỹ tiếp tục dai dẳng và Fed buộc phải nâng lãi suất mạnh tay hơn — chẳng hạn 0,5 điểm phần trăm trong tháng 12 — đồng USD sẽ mạnh lên, đẩy chi phí nhập khẩu nguyên liệu tính bằng USD của doanh nghiệp Việt Nam tăng theo, đồng thời Ngân hàng Nhà nước sẽ chịu thêm sức ép điều hành tỷ giá. Ở chiều ngược lại, nếu lạm phát hạ nhiệt trong các tháng tới và Fed dừng chu kỳ nâng lãi suất sớm hơn dự kiến, áp lực tỷ giá sẽ giảm bớt, tạo dư địa để chính sách tiền tệ trong nước linh hoạt hơn.
Mỹ Duyên (theo CNBC)
