5 rủi ro đối với nền kinh tế toàn cầu vào năm 2027

Thị trường chứng khoán Mỹ điều chỉnh mạnh do sự sụp đổ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự điều chỉnh của thị trường công nghệ Mỹ đang leo thang thành một thị trường gấu sâu rộng.

Tại sao?

Nhu cầu về Trí tuệ Nhân tạo (AI) không đạt kỳ vọng, có lẽ do việc ứng dụng trong doanh nghiệp còn yếu. Các mô hình giá rẻ hơn nổi lên vào thời điểm các tập đoàn trở nên thận trọng với các token đắt đỏ. Tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và chi phí tài chính cao hơn ảnh hưởng đến toàn ngành, gây ra các sự kiện tín dụng bên ngoài các trung tâm điện toán đám mây lớn.

Hoạt động kinh tế của Mỹ chịu ảnh hưởng nặng nề; khoảng một phần ba tăng trưởng đến từ trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm 2026. Theo quy tắc chung, nếu thị trường chứng khoán giảm thêm 30%, tổng tài sản hộ gia đình sẽ giảm đi 24,5 nghìn tỷ đô la. Điều này tập trung ở nhóm người tiêu dùng có thu nhập cao, những người ít có khả năng cắt giảm chi tiêu. Người tiêu dùng hầu như không hề nao núng khi bong bóng dotcom vỡ, nhưng lần này chỉ có những người có thu nhập cao mới chi tiêu.

Đầu tư sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn. Đầu tư vào trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng là một rủi ro hiển nhiên, nhưng điều kiện tài chính thắt chặt hơn – thông qua chênh lệch tín dụng rộng hơn – sẽ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp ngoài lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Đầu tư phi công nghệ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn sau thời kỳ bong bóng dotcom so với chính lĩnh vực công nghệ. Tin tốt là hiện tại không phải năm 2008; bảng cân đối kế toán của các hộ gia đình và doanh nghiệp lành mạnh hơn nhiều.

Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cũng có khả năng sẽ thực hiện những đợt cắt giảm lãi suất mạnh. Chủ tịch Warsh không tin rằng chính sách hiện tại đang quá khắt khe, chắc chắn là vì thị trường chứng khoán đang được hỗ trợ. Nhưng nếu điều đó thay đổi, một trụ cột quan trọng trong chu kỳ thắt chặt của Fed sẽ sụp đổ.

Tác động: Nguy cơ suy thoái kinh tế ở Mỹ, trong khi châu Âu ít bị ảnh hưởng hơn. Chu kỳ tăng lãi suất của Fed bị rút ngắn và việc cắt giảm lãi suất diễn ra nhanh hơn.

Hiệu ứng lạm phát vòng hai xuất hiện trên quy mô lớn.

Một trong những dự báo chính của chúng tôi trên khắp châu Âu là tác động thứ cấp từ cú sốc năng lượng vẫn được kiềm chế, cho phép các ngân hàng trung ương lớn cắt giảm lãi suất vào cuối năm 2027. Nhưng điều này có thể sai vì bốn lý do.

Thứ nhất, việc chưa thấy hiệu ứng vòng thứ hai nào cho đến nay chỉ đơn giản phản ánh thời gian trễ dài hơn. Các doanh nghiệp đã xây dựng được khả năng phục hồi tốt hơn trước các cú sốc kể từ năm 2022, thông qua việc phòng ngừa rủi ro (ví dụ như các hãng hàng không châu Âu) và chuỗi cung ứng.

Nhưng khi cuộc khủng hoảng kéo dài, khả năng phục hồi này ngày càng bị thách thức. Sự tăng vọt gần đây của giá khí đốt tự nhiên cũng có nghĩa là đây không còn chỉ là một cuộc khủng hoảng dầu mỏ. Điều đó có thể dẫn đến sự đảo chiều mạnh mẽ trong lạm phát thực phẩm trong suốt mùa đông. Thử thách lớn có thể là việc điều chỉnh giá trong năm mới trên toàn bộ lĩnh vực dịch vụ.

Thứ hai, thị trường việc làm bắt đầu trở nên khan hiếm. Số lượng vị trí tuyển dụng tăng lên trong khi nguồn cung lao động bị hạn chế do tỷ lệ di cư thấp ở nhiều quốc gia. Người lao động có được lợi thế trong quá trình thương lượng tiền lương và được hưởng lợi từ các thỏa thuận trả lương cao hơn và/hoặc tiền thưởng một lần. Điều này làm trầm trọng thêm tác động đến lạm phát trong lĩnh vực dịch vụ.

Thứ ba, giá năng lượng tự thân tăng vọt. Tình trạng leo thang kéo dài ở Trung Đông có thể đẩy giá dầu lên 130 USD/thùng hoặc cao hơn vào mùa đông này. Các ngân hàng trung ương đã lập luận rõ ràng rằng giá năng lượng và khả năng xảy ra hiệu ứng vòng hai có mối tương quan tích cực.

Cuối cùng, các chính phủ bắt đầu gánh chịu chi phí của cú sốc năng lượng trên bảng cân đối kế toán của mình, tăng cường hỗ trợ cho các hộ gia đình và doanh nghiệp, bất chấp chi phí vay tăng cao. Điều đó sẽ làm giảm bớt tác động đến tăng trưởng. Và mặc dù nó có thể làm giảm bớt sự gia tăng lạm phát chung nếu hỗ trợ trực tiếp làm giảm chi phí năng lượng, nhưng nó sẽ làm tăng thêm áp lực lạm phát trong trung hạn.

Tác động: Lạm phát lõi vẫn cao hơn nhiều so với mục tiêu trong năm 2027. Các đợt tăng lãi suất mạnh hơn sẽ diễn ra, chứng minh kỳ vọng của thị trường là đúng. Việc cắt giảm lãi suất bị trì hoãn.

Thời tiết xấu và sự cố cơ sở hạ tầng trọng yếu gây chấn động nền kinh tế toàn cầu.

Thập kỷ này đã chứng minh rằng các cú sốc nguồn cung đang trở nên phổ biến hơn, củng cố quan điểm lâu nay của chúng ta rằng chu kỳ lạm phát đang ngắn lại. Có hai cú sốc rõ ràng có thể xảy ra vào năm 2027.

Đầu tiên là thời tiết. Hiện tượng El Niño, nếu đặc biệt nghiêm trọng, có thể làm tăng mạnh giá nông sản (mặc dù nghiên cứu của chúng tôi cho thấy điều này không phải là không thể tránh khỏi). Mực nước thấp ở kênh đào Panama cũng có thể gây ra những rủi ro khó lường cho vận chuyển và chuỗi cung ứng. Cộng thêm cú sốc năng lượng hiện tại, lạm phát chung có thể duy trì ở mức 4%, đặc biệt là ở châu Âu, cho đến tận năm 2028.

Thứ hai, một sự cố nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng trọng yếu. Một cuộc tấn công mạng hoặc sự cố kỹ thuật dây chuyền có thể làm tê liệt điện, thanh toán, thông tin liên lạc hoặc dịch vụ đám mây trên nhiều nền kinh tế châu Âu trong vài ngày.

Thiệt hại kinh tế có khả năng gia tăng không tuyến tính theo thời gian, tần suất và phạm vi địa lý của sự cố. Sự cố mất điện kéo dài 18 giờ trên phần lớn Tây Ban Nha năm 2025 hầu như không ảnh hưởng đến GDP. Nhưng những sự cố mất điện lặp đi lặp lại, có tác động lớn và khó lường sẽ ảnh hưởng đến niềm tin, đồng thời đòi hỏi các công ty phải chuyển hướng những khoản tiền đáng kể để xây dựng khả năng phục hồi, thông qua các chuỗi cung ứng phức tạp hơn, hệ thống tốt hơn và các biện pháp phòng ngừa rủi ro.

Tác động: Tăng trưởng thấp hơn và lạm phát có thể cao hơn, đặc biệt nếu những cú sốc này có liên quan đến giá cả hàng hóa. Các ngân hàng trung ương có nhiều khả năng sẽ có chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.

Việc giảm leo thang địa chính trị mang lại lợi ích về hòa bình năng lượng.

Trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang suy yếu sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và Tổng thống Trump ngày càng tập trung vào di sản của mình, một thỏa thuận do Mỹ dẫn đầu đã chấm dứt chiến tranh Ukraine sớm hơn dự kiến ​​và tạo điều kiện thuận lợi cho một sự thỏa hiệp rộng hơn với Nga. Washington gây áp lực lên Kyiv để chấp nhận những nhượng bộ về lãnh thổ đổi lấy các đảm bảo an ninh, đồng thời đề nghị Moscow giảm dần các lệnh trừng phạt và nối lại hợp tác kinh tế để đổi lấy một lệnh ngừng bắn lâu dài.

Ngược lại, quan hệ Mỹ-Nga được cải thiện tạo điều kiện cho ngoại giao Trung Đông nhanh hơn và rộng hơn, bao gồm cả sự ủng hộ của Nga đối với một giải pháp đàm phán với Iran và các ràng buộc hạt nhân chặt chẽ hơn. Việc giảm leo thang nhanh hơn dự kiến ​​ở cả hai khu vực làm giảm các rủi ro an ninh tức thời đối với châu Âu và sự gián đoạn đối với ngành năng lượng và vận tải biển, đồng thời hỗ trợ lòng tin, đầu tư và công cuộc tái thiết Ukraine.

Tác động: Giá dầu (và đặc biệt là dầu diesel) và khí đốt tự nhiên ở châu Âu giảm đáng kể và kéo dài, do phí bảo hiểm rủi ro thấp hơn và sau đó là nguồn cung được cải thiện. Lạm phát vẫn ở mức cao trong quý đầu tiên do áp lực đã có sẵn, nhưng giảm xuống dưới 2% vào mùa hè ở Mỹ và châu Âu. Các ngân hàng trung ương đẩy nhanh việc cắt giảm lãi suất.

Tình trạng sụp đổ của thị trường trái phiếu ngày càng trở nên tồi tệ hơn.

Nhóm chiến lược lãi suất của chúng tôi cho rằng lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có thể đạt mức 6% nếu tăng trưởng kinh tế Mỹ tăng tốc lên 3-4%, thâm hụt ngân sách trở nên trầm trọng hơn hoặc lạm phát không giảm.

Việc yếu tố nào chiếm ưu thế rõ ràng là rất quan trọng; một cú sốc cầu tích cực rõ ràng có những hệ quả rất khác so với cú sốc lạm phát đã được đề cập ở trên.

Dù sao đi nữa, ngay cả mức lãi suất cao hơn – đặc biệt là trong một thị trường trái phiếu biến động – cũng sẽ tạo ra một thử thách đáng kể khác đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Điều này có nguy cơ làm trầm trọng thêm những lo ngại hiện có về các công ty AI sử dụng đòn bẩy và sẽ đóng vai trò như một lực cản lớn hơn nữa đối với nền kinh tế Mỹ, ngoài việc triển khai các trung tâm dữ liệu. Và nó có thể làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng và lan rộng hơn về tài chính công của châu Âu. Hàng loạt cuộc bầu cử khiến các nhà lãnh đạo đương nhiệm khó có thể ban hành – hoặc hứa hẹn – các biện pháp thắt lưng buộc bụng trong thời điểm chủ nghĩa dân túy đang gia tăng. Chênh lệch lãi suất trái phiếu Pháp tăng vọt lên hơn 200 điểm cơ bản và điều đó lan sang các thị trường khác, như trái phiếu chính phủ Ý (BTP).

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang đối mặt với một tình thế khó xử, nhưng những dấu hiệu lây lan rộng hơn ngoài nước Pháp sẽ là chất xúc tác cho hành động – bắt đầu bằng việc đưa ra (hoặc hành động) chính sách nới lỏng hơn, nếu lạm phát cho phép, hoặc bằng việc chấm dứt chương trình Thắt chặt định lượng. Tuy nhiên, điều kiện để kích hoạt Công cụ Bảo vệ Truyền tải (Transmission Protection Instrument) vẫn chưa được đáp ứng.

Tác động: Tăng trưởng yếu hơn trên khắp Hoa Kỳ và châu Âu. Các ngân hàng trung ương khó có thể chuyển sang chính sách nới lỏng tiền tệ hơn, đặc biệt nếu sự gia tăng lợi suất trái phiếu bắt nguồn từ lạm phát cao hơn.