Giá dầu Brent mất hơn 7 USD một thùng trong phiên giao dịch sau giờ chốt, xuống thấp nhất kể từ cuối tháng 8, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát tín hiệu không tấn công Iran nếu đàm phán tiến triển, khiến phần bù rủi ro địa chính trị bốc hơi nhanh chóng.
Hợp đồng tương lai dầu Brent chốt phiên ngày 9/11 ở mức 92,57 USD một thùng (tương đương khoảng 159 lít), giảm 5,75 USD, tức 5,85%. Giá tiếp tục rơi sau giờ chốt, có lúc mất hơn 7 USD so với phiên trước. Dầu WTI của Mỹ chốt phiên giảm 3,98 USD, tương đương 4,38%, xuống 86,85 USD một thùng. Tương tự Brent, WTI tiếp tục trượt sau giờ chốt với mức giảm vượt 5 USD.
Tuần trước đó, giá Brent đã lao dốc 16%, mức giảm tuần mạnh nhất kể từ đầu đại dịch Covid-19. Đợt bán tháo kéo dài hai tuần xoá sạch phần bù rủi ro tích luỹ từ khi căng thẳng Trung Đông leo thang.
Hôm 8/11 (Chủ nhật), Tổng thống Trump tuyên bố gần như chắc chắn không ra lệnh tấn công mới vào Iran, miễn là các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột có tiến triển. Dù vậy, cả hai phía đều xác nhận hoạt động vận tải biển tại khu vực gần eo biển Hormuz vẫn bị ảnh hưởng.
Các nhà phân tích tại TACenergy nhận định tuyên bố này khuyến khích bên bán đặt cược vào kịch bản hoà bình, dù giao tranh thực tế chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Tuần trước, chính ông Trump từng ám chỉ nối lại tấn công Iran, còn Tehran thề đáp trả nhắm vào mục tiêu Mỹ và Israel, song chưa có chiến dịch quân sự quy mô lớn nào diễn ra.
Một quan chức an ninh cấp cao Iran nói với truyền thông nhà nước rằng Tehran không có kế hoạch đàm phán, trừ khi Washington thực hiện bảy điều kiện đã đặt ra trong thoả thuận tạm thời hồi tháng 6. Điều này cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn, dù thị trường đang phản ánh kịch bản lạc quan.
Ngoại trưởng Saudi Arabia và người đồng cấp Oman hôm 9/11 nhấn mạnh cần đẩy mạnh ngoại giao để kiểm soát khủng hoảng khu vực, đảm bảo an ninh hàng hải. Cùng ngày, Tổng thống Trump gặp Thủ tướng Qatar – nước đóng vai trò trung gian – dù giới chức Mỹ và vùng Vịnh tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt thoả thuận sớm.
Iraq cũng đạt được thoả thuận với Mỹ để xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz theo tuyến vận tải gần Oman, theo Ngoại trưởng Iraq Fuad Hussein trả lời Al Jazeera hôm 8/11. Động thái này nhằm giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung nếu căng thẳng tái bùng phát.
Phó chủ tịch cấp cao mảng giao dịch tại BOK Financial Dennis Kissler cho biết hợp đồng dầu thô đang chịu áp lực bán mạnh khi khối lượng dầu đi qua eo biển Hormuz vẫn ổn định. Dữ liệu thực tế về lưu lượng vận chuyển đang phủ nhận kịch bản gián đoạn nguồn cung mà thị trường từng lo ngại.
Tuy nhiên, rủi ro của biến động giá dầu vẫn chưa hết. Đường ống Đông – Tây của Saudi Arabia bị tấn công gây hoả hoạn tại vùng Medina, dù đã được dập tắt và không ảnh hưởng vận hành. Lực lượng Houthi ở Yemen nhận trách nhiệm vụ tấn công hôm 8/11 vào văn phòng tập đoàn dầu khí Aramco ngay giữa khu tài chính thủ đô Riyadh, làm vỡ kính nhiều tầng.
“Các vụ tấn công tàu chở dầu mới và vụ nhắm vào văn phòng Aramco cho thấy rủi ro vận tải biển và an ninh khu vực chưa được giải quyết, dù giới giao dịch đang phản ánh vào giá kịch bản ít gián đoạn hơn” – Gelber & Associates.
Về cung cầu, thị trường dầu toàn cầu đang có dấu hiệu dư cung khi giá cao khiến nhu cầu suy yếu. JPMorgan ước tính lượng dư cung toàn cầu trong tháng 10 khoảng 1,4 triệu thùng một ngày. Sản lượng của 11 thành viên Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) tăng 1,38 triệu thùng một ngày so với tháng trước, lên 22,87 triệu thùng một ngày, theo khảo sát của Reuters.
Morgan Stanley cho biết giá dầu Brent giao ngay — mốc dùng để định giá các lô hàng toàn cầu — đã giảm xuống dưới mức hợp đồng tương lai Brent kỳ hạn gần, phản ánh sự yếu đi rõ rệt trên thị trường thực. Dự trữ dầu thô chiến lược của Mỹ (SPR) tuần trước giảm còn 279,5 triệu thùng, thấp nhất kể từ tháng 10/1982.
Nếu đàm phán Mỹ – Iran tiến triển thực chất và căng thẳng tại eo biển Hormuz hạ nhiệt, phần bù rủi ro địa chính trị sẽ tiếp tục bốc hơi, đưa giá dầu về gần vùng do cung cầu thực quyết định — vốn đang nghiêng về dư cung theo ước tính của JPMorgan. Kịch bản này cũng mở đường cho OPEC+ cân nhắc nới sản lượng.
Ở chiều ngược lại, nếu đàm phán đổ vỡ hoặc Houthi tiếp tục leo thang tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ Saudi Arabia, khoảng một phần năm lượng dầu giao dịch đường biển toàn cầu đi qua eo biển Hormuz sẽ đối mặt rủi ro gián đoạn, đẩy phí bảo hiểm vận tải và giá dầu tăng trở lại.
Phương Linh (theo Business Times, Reuters)
