Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Trung Quốc trong tháng 10 tăng 5,7% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 6/2022 và vượt dự báo của giới phân tích, trong khi lạm phát tiêu dùng (CPI) hạ nhiệt còn 0,7%, phản ánh bức tranh phục hồi không đồng đều của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Mức tăng PPI 5,7% đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp chỉ số này tăng tốc, vượt xa mức 5,3% mà các nhà kinh tế trong cuộc khảo sát của Reuters dự báo. Đây cũng là lần đầu tiên lạm phát đầu ra của nhà sản xuất Trung Quốc chạm ngưỡng cao như vậy trong hơn bốn năm.
Ở chiều ngược lại, lạm phát tiêu dùng tháng 10 chỉ đạt 0,7%, thấp hơn kỳ vọng 0,8% của giới phân tích và giảm so với mức 0,9% ghi nhận trong tháng 9. Đây là lần giảm tốc đầu tiên của CPI sau hai tháng tăng liên tiếp trước đó.
Khoảng cách ngày càng lớn giữa PPI và CPI cho thấy chi phí sản xuất đang leo thang nhanh hơn khả năng chuyển giá sang người tiêu dùng cuối cùng. Doanh nghiệp sản xuất Trung Quốc vì thế đối mặt với áp lực biên lợi nhuận bị thu hẹp nếu xu hướng này kéo dài.
Giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, đặc biệt là kim loại công nghiệp và năng lượng, được xem là động lực chính đẩy PPI lên cao. Nhu cầu từ lĩnh vực hạ tầng và sản xuất công nghiệp phục hồi góp phần duy trì đà tăng giá ở khâu bán buôn.
Tuy nhiên, CPI yếu hơn dự kiến phản ánh sức mua của hộ gia đình Trung Quốc vẫn chưa hồi phục vững chắc. Người tiêu dùng tiếp tục thận trọng trong chi tiêu, khiến các nhà bán lẻ khó chuyển phần chi phí tăng thêm vào giá bán.
Nền kinh tế Trung Quốc gần đây có một số tín hiệu tích cực. Tăng trưởng GDP quý III vượt kỳ vọng, còn doanh số bán lẻ tháng 9 cũng cao hơn đáng kể so với dự báo.
Dù vậy, sự phân kỳ giữa giá sản xuất và giá tiêu dùng đặt ra câu hỏi về tính bền vững của đà phục hồi. Nếu doanh nghiệp không thể chuyển chi phí đầu vào sang giá bán, lợi nhuận doanh nghiệp sẽ bị bào mòn, kéo theo nguy cơ giảm đầu tư và tuyển dụng.
Giới phân tích đang theo dõi sát phản ứng chính sách của Bắc Kinh. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đứng trước thế khó: PPI cao có thể hạn chế dư địa nới lỏng tiền tệ thêm, trong khi CPI yếu lại cho thấy nền kinh tế vẫn cần hỗ trợ từ phía cầu.
Số liệu tháng 10 cũng tác động tới kỳ vọng của thị trường hàng hóa toàn cầu. PPI tăng mạnh cho thấy nhu cầu nguyên liệu của nền kinh tế sản xuất lớn nhất thế giới vẫn ở mức cao, hỗ trợ giá kim loại công nghiệp và năng lượng trên thị trường quốc tế.
Đồng nhân dân tệ phản ứng trái chiều sau dữ liệu. PPI vượt kỳ vọng hỗ trợ đồng nội tệ nhờ kỳ vọng PBoC ít nới lỏng hơn, nhưng CPI yếu lại gây áp lực theo chiều ngược lại.
Với Việt Nam, diễn biến kinh tế Trung Quốc có ảnh hưởng trực tiếp qua kênh thương mại. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, và giá nguyên liệu đầu vào nhập khẩu từ nước này sẽ chịu tác động khi PPI tiếp tục leo thang.
Nếu PPI Trung Quốc duy trì đà tăng, giá hàng hóa trung gian xuất sang Việt Nam — từ thép, hoá chất đến linh kiện điện tử — có thể đắt hơn, đẩy chi phí sản xuất trong nước lên cao. Ở chiều ngược lại, nếu CPI Trung Quốc tiếp tục yếu và Bắc Kinh tăng kích cầu nội địa, hàng tiêu dùng Trung Quốc có thể được đẩy mạnh xuất khẩu với giá cạnh tranh, tạo áp lực lên các nhà sản xuất Việt Nam cùng phân khúc.
Tỷ giá nhân dân tệ cũng là biến số quan trọng. Nếu PBoC giữ chính sách ổn định, tỷ giá VND so với CNY ít biến động, giúp doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam dễ dự báo chi phí hơn.
Phương Linh (theo CNBC)
Nguồn tham khảo: CNBC – Economy
