Chợ giá – Vào ngày 31/7, Tổng thống Mỹ – Donald Trump đã công bố mức thuế quan mới lên tới 41% đối với hàng hóa nhập khẩu từ hàng chục quốc gia, trong nỗ lực nhằm “giảm thâm hụt thương mại và bảo vệ sản xuất nội địa Mỹ”. Và Việt Nam cũng nằm trong số các quốc gia bị áp mức thuế lên tới 20%. Động thái này có thể tác động không nhỏ đến kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ – thị trường xuất khẩu lớn nhất hiện nay.
Mức thuế mới lên tới 41% – Mỹ khởi động lại chính sách “nước Mỹ trên hết”?
Động thái này đã đánh dấu một bước leo thang mới trong chính sách thương mại có phần cứng rắn của ông Trump. Mặc dù hiện tại ông chưa nắm quyền, nhưng chính sách này được đưa ra như một phần trong kế hoạch vận động tranh cử cho nhiệm kỳ Tổng thống tiếp theo vào năm 2025.
Theo Reuters, ông Trump đã viện dẫn quyền lực khẩn cấp về kinh tế quốc gia để áp dụng mức thuế quan mới trước thời hạn đàm phán thương mại vào ngày 1/8. Các mức thuế được thiết kế để tạo sức ép với các đối tác thương mại, buộc họ phải nhượng bộ trong các thỏa thuận song phương mà ông Trump theo đuổi.
Các quốc gia bị ảnh hưởng: Lào, Myanmar, Syria chịu mức cao nhất
Danh sách các quốc gia bị áp thuế bao gồm hơn 70 nước, trải dài từ châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latin đến châu Âu. Với mức thuế cao nhất lên tới 41% được áp cho hàng nhập khẩu từ Syria – quốc gia đang trong vòng cấm vận của phương Tây. Các nước Đông Nam Á như Lào và Myanmar cũng chịu mức thuế cực kỳ cao, lần lượt là 40% và 40%.
Các đối tác thương mại lớn khác như Ấn Độ (25%), Việt Nam (20%), Indonesia (19%), Malaysia (19%) và Philippines (19%) cũng không nằm ngoài danh sách.
Đáng chú ý, Trung Quốc lại không hề có tên trong danh sách lần này. Tuy nhiên, Trung Quốc từ lâu đã là mục tiêu chính trong chính sách thương mại của ông Trump. Trước đó, trong nhiệm kỳ đầu, ông đã áp thuế lên tới hàng trăm tỷ USD hàng hóa từ Trung Quốc, gây ra một cuộc chiến thương mại kéo dài suốt 2018 – 2020.
Liên minh châu Âu và Anh tuy đã “thoát hiểm” nhưng vẫn bị ảnh hưởng
Liên minh châu Âu (EU) được áp mức thuế dao động từ 0% – 15%, tùy từng loại hàng hóa, trong khi Vương quốc Anh chỉ bị đánh thuế 10%. Tuy nhiên, theo giới quan sát, thì điều này có thể dẫn đến sự bất bình đẳng giữa các khối thương mại, và làm phức tạp thêm quan hệ thương mại giữa Mỹ và EU.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia lo ngại rằng việc Mỹ áp thuế cao một cách đơn phương có thể kích hoạt làn sóng trả đũa từ các nước bị ảnh hưởng. Điều này có nguy cơ tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn đang hồi phục sau đại dịch và chịu áp lực từ xung đột địa chính trị.
Danh sách một số mức thuế mới đáng chú ý
| Quốc gia | Mức thuế mới |
| Việt Nam | 20% |
| Ấn Độ | 25% |
| Malaysia | 19% |
| Indonesia | 19% |
| Myanmar | 40% |
| Lào | 40% |
| Syria | 41% |
| Brazil | 10% + phụ thu |
| Thái Lan | 19% |
| Thổ Nhĩ Kỳ | 15% |
| EU | 0%–15% |
| Anh | 10% |
