Chợ giá – Trong tuần trước, giá dầu Brent lần đầu vượt ngưỡng 110 USD/thùng kể từ tháng 5, khi các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu. Đà tăng của giá dầu cùng chi phí xăng và dầu diesel leo thang đang tạo thêm sức ép lên thị trường năng lượng, đồng thời khiến chính quyền Tổng thống Mỹ – Donald Trump gặp nhiều khó khăn hơn trong nỗ lực kiềm chế giá nhiên liệu trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11.
Xung đột làm gia tăng sức ép lên thị trường dầu mỏ
Được biết, giá dầu Brent đã tăng 3,7% trong phiên giao dịch gần nhất, ghi nhận tuần tăng thứ hai liên tiếp khi các cuộc tấn công nhằm vào những trung tâm xuất khẩu và cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tiếp tục tập kích Saudi Arabia bằng tên lửa và máy bay không người lái, trong khi Nga và Ukraine liên tục tiến hành các đòn đáp trả nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau.
Mức giá hiện tại đã gợi nhớ thời điểm khoảng 5 tháng trước, khi dòng chảy dầu thô và nhiên liệu toàn cầu chịu gián đoạn nghiêm trọng. Một thỏa thuận tạm thời khi đó đã giúp eo biển Hormuz mở cửa trở lại trong thời gian ngắn.
Đến tuần trước, lượng dầu vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này đã vượt 100 triệu thùng, phục hồi đáng kể và tiến gần mức trước chiến tranh. Dù hoạt động vận chuyển dần trở lại bình thường, giá dầu vẫn neo cao, phản ánh tâm lý thận trọng của giới giao dịch trước những rủi ro địa chính trị có thể khiến nguồn cung bị gián đoạn bất cứ lúc nào.
Theo bà Rebecca Babin – nhà giao dịch năng lượng cấp cao tại CIBC Private Wealth Group nhận định, thị trường đang điều chỉnh giá để phản ánh những rủi ro ngày càng gia tăng, đặc biệt khi bước vào cuối tuần.
Dầu diesel Nga trở thành tâm điểm tranh cãi
Không chỉ dầu thô, giá xăng và dầu diesel kỳ hạn cũng tăng mạnh, trong đó hợp đồng dầu diesel giao dịch tại New York chốt phiên ở mức 4,90 USD/gallon. Được biết, các hợp đồng tương lai của hai mặt hàng nhiên liệu này đều lập mức cao nhất theo mùa trong lịch sử, phản ánh sức ép ngày càng lớn đối với thị trường nhiên liệu.
Nguồn cung dầu diesel toàn cầu cũng đang chịu ảnh hưởng khi lượng nhiên liệu từ Nga bị hạn chế trên thị trường quốc tế, buộc các nhà máy lọc dầu tại những khu vực khác phải tăng công suất chế biến để bù đắp thiếu hụt.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ – Donald Trump một lần nữa khẳng định Moscow sẽ thực hiện cam kết đưa dầu diesel ra thị trường toàn cầu. Trước đó, ông cho biết đã đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc giải phóng hàng triệu tấn nhiên liệu.
Dù vậy, khả năng thực hiện cam kết vẫn còn bỏ ngỏ khi các cơ sở năng lượng của Nga tiếp tục trở thành mục tiêu tấn công. Reuters đưa tin nhà máy lọc dầu Ryazan gần đây bị tập kích, làm dấy lên nghi ngại về khả năng duy trì nguồn cung như thỏa thuận.
Tại Mỹ, các nhà lập pháp đã trình dự luật nhằm ngăn chặn thỏa thuận của ông Trump với Moscow về việc đưa lượng lớn dầu diesel ra thị trường. Những người phản đối cảnh báo việc nới lỏng các hạn chế đối với Nga có thể giúp nước này gia tăng nguồn thu phục vụ hoạt động quân sự. Điều này đặt chính quyền Mỹ trước bài toán khó: tìm cách bổ sung nguồn cung để hạ nhiệt giá nhiên liệu, đồng thời hạn chế nguy cơ tạo thêm lợi thế tài chính cho Moscow.
Nguy cơ xung đột leo thang đẩy giá dầu lên cao
Hiện, các nhà phân tích đang theo dõi sát diễn biến tại Vịnh Ba Tư khi nguy cơ xung đột mở rộng làm gia tăng bất ổn đối với thị trường năng lượng.
Trong cuộc phỏng vấn với Newsmax, Tổng thống Trump không loại trừ khả năng sử dụng loại bom có sức công phá lớn, được mệnh danh là “Mẹ của mọi loại bom”, nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử ngày 3/11. Trước đó, CNN cũng từng đưa tin Washington đã xây dựng các phương án tấn công có thể bao gồm bom nổ trên không GBU-43/B.
Trước những diễn biến này, Eurasia Group đã nâng xác suất xung đột leo thang từ 35% lên 65%. Nhóm phân tích nhận định tình trạng bế tắc hiện nay khó có thể kéo dài, làm dấy lên lo ngại về những tác động tiếp theo đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Nếu xung đột tiếp tục lan rộng, hoạt động vận chuyển dầu qua các tuyến hàng hải quan trọng có thể đối mặt với nhiều rủi ro hơn. Khi đó, phí bảo hiểm, cước vận tải và chi phí cung ứng nhiên liệu có nguy cơ tăng cao, tạo thêm sức ép lên giá năng lượng.
Để kiềm chế đà tăng của giá dầu, Mỹ đã sử dụng kho dự trữ dầu khẩn cấp, đồng thời kêu gọi các quốc gia khác triển khai biện pháp tương tự. Được biết, vào ngày 16/10, Washington đã chào bán tới 17 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược. Tuy nhiên, nguồn cung bổ sung này khó có thể bù đắp hoàn toàn những thiếu hụt nếu các gián đoạn kéo dài, trong khi rủi ro địa chính trị tiếp tục phủ bóng lên triển vọng thị trường năng lượng.
Thị trường vật chất phát tín hiệu khan hiếm
Giá dầu thô đã tăng hơn 75% kể từ đầu năm, chủ yếu do xung đột tại Trung Đông và Nga làm gián đoạn nguồn cung. Và sức ép còn lan sang thị trường nhiên liệu thành phẩm, khi giá dầu diesel kỳ hạn tại châu Âu đã tăng hơn gấp đôi trong năm nay.
Đáng chú ý, diễn biến trên thị trường hợp đồng tương lai đôi lúc chưa phản ánh đầy đủ mức độ căng thẳng của thị trường dầu vật chất. Trong một tuần giao dịch tương đối trầm lắng, giá dầu chỉ tăng mạnh vào phiên thứ Sáu, dù những thông tin bất lợi về an ninh năng lượng đã xuất hiện từ trước. Sự chênh lệch này đã làm dấy lên lo ngại thị trường có thể chứng kiến những đợt điều chỉnh mạnh khi các rủi ro hiện hữu được phản ánh đầy đủ hơn vào giá.
Một dấu hiệu khác cho thấy hoạt động giao dịch đang thay đổi chính là khối lượng hợp đồng mở trên thị trường dầu chuẩn toàn cầu đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2025 vào đầu tháng này. Trong khi đó, giá dầu Brent gần đây tăng chậm hơn dầu chuẩn Mỹ, khiến khoảng cách giá giữa hai loại dầu thu hẹp.
Và một trong những nguyên nhân được đề cập là chi phí vận chuyển dầu từ Mỹ giảm, qua đó thúc đẩy nhu cầu. Theo dữ liệu của Sàn giao dịch Baltic, cước vận chuyển một lô dầu thông thường từ khu vực Vịnh Mexico của Mỹ đến Rotterdam đã giảm khoảng 12% trong tuần qua. Bên cạnh đó, hoạt động giao dịch theo xu hướng và các yếu tố kỹ thuật cũng góp phần chi phối diễn biến giá tương đối giữa hai loại dầu.
Trong thời gian tới, triển vọng thị trường sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến xung đột, khả năng duy trì dòng chảy dầu qua các tuyến hàng hải chiến lược và mức độ bổ sung nguồn cung. Khi nguy cơ gián đoạn vẫn hiện hữu, giá dầu có thể tiếp tục biến động mạnh, tạo thêm áp lực lên chi phí nhiên liệu và nỗ lực kiểm soát lạm phát tại nhiều nền kinh tế.
