Chợ giá – Tổng thống Mỹ – Donald Trump mới đây đã công bố một đợt thuế quan toàn diện lên tới 49% đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia châu Á. Động thái này mở ra một giai đoạn mới trong quan hệ thương mại quốc tế, khiến các nền kinh tế lớn ở châu Á phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là Trung Quốc, Nhật Bản và Đài Loan.
Các biện pháp thuế này không chỉ có thể làm thay đổi cục diện thương mại toàn cầu mà còn tạo ra những ảnh hưởng sâu rộng đối với nền kinh tế khu vực.
Chính sách thuế quan “có đi có lại”
Tuyên bố của Nhà Trắng cho biết, mức thuế cơ bản áp dụng đối với tất cả các quốc gia Châu Á sẽ là 10%, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 5/4. Tuy nhiên, các quốc gia có những biện pháp bảo vệ thương mại nghiêm ngặt đối với hàng hóa Mỹ sẽ đối mặt với các mức thuế “có đi có lại” cao hơn.
Cụ thể, đối với Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, tổng mức thuế mà Mỹ áp lên hàng hóa có thể lên tới 104%. Các biện pháp thuế này dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 9 tháng 4 và được thiết kế để yêu cầu các quốc gia thay đổi chính sách thương mại của mình, giảm thiểu các rào cản đối với hàng hóa xuất khẩu của Mỹ.
Trong cuộc trao đổi với CNBC, một quan chức Nhà Trắng cho biết mục tiêu của các biện pháp thuế này là không chỉ thúc đẩy nền kinh tế Mỹ mà còn bảo vệ việc làm trong nước, đồng thời tái cân bằng thương mại quốc tế.
Tuy nhiên, các chuyên gia lo ngại rằng điều này có thể dẫn đến một cuộc chiến thương mại toàn cầu, gây tổn hại không chỉ cho các nền kinh tế châu Á mà còn cho cả nền kinh tế Mỹ.
Phản ứng của các quốc gia Châu Á
Ngay sau khi mức thuế quan được công bố, Trung Quốc ngay lập tức đã đưa ra phản ứng mạnh mẽ với thông báo sẽ áp dụng mức thuế bổ sung 34% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, có hiệu lực từ ngày 10/4.
Theo đó, Bộ Tài chính Trung Quốc nhấn mạnh rằng động thái này sẽ tạo ra khó khăn cho các doanh nghiệp và nền kinh tế toàn cầu, nhưng Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục các cuộc đàm phán để giải quyết các bất đồng thương mại.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Nhật Bản – Shigeru Ishiba đã bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng của chính sách thuế của Mỹ đối với nền kinh tế Nhật Bản. Ông khẳng định rằng chính phủ Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy việc giảm thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Nhật vào Mỹ, mặc dù kết quả này không thể đạt được ngay lập tức. Thủ tướng Nhật Bản cũng đề xuất một cuộc gặp trực tiếp với Tổng thống Trump để thảo luận các biện pháp hợp tác cụ thể.
Tác động đến Nhật Bản và Đài Loan
Trong khi đó, Nhật Bản – một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các mức thuế mới của Mỹ, đã chứng kiến sự sụt giảm mạnh trên thị trường chứng khoán. Theo đó, chỉ số Nikkei đã giảm gần 9% trong phiên giao dịch ngày 7/4, phản ánh sự lo ngại về một cuộc suy thoái toàn cầu.
Đặc biệt, mức thuế 25% đối với ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản và mức thuế 24% đối với các mặt hàng khác sẽ gây tổn hại nặng nề đến ngành xuất khẩu ô tô và điện tử của Nhật Bản.
Đài Loan, mặc dù không trực tiếp áp dụng các biện pháp trả đũa thuế quan, cũng đang tìm cách giảm thiểu tác động từ chính sách thuế của Mỹ. Ông Lai Thanh Đức – người đứng đầu chính quyền Đài Loan, cho biết Đài Loan sẽ tập trung vào việc gỡ bỏ các rào cản thương mại và gia tăng đầu tư vào Mỹ nhằm tạo ra cơ hội hợp tác chiến lược. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tác động của các chính sách thuế đối với nền kinh tế của Đài Loan.
Mức thuế ảnh hưởng đến nhiều nước trong khu vực
Các quốc gia khác trong khu vực châu Á cũng chịu tác động nặng nề từ đợt thuế quan này. Theo thông tin từ chính phủ Mỹ, mức thuế quan đối với các quốc gia châu Á sẽ dao động từ 18% đến 49%, tùy thuộc vào từng quốc gia.
Cụ thể, các quốc gia như Campuchia (49%), Lào (48%), Việt Nam (46%), Myanmar (45%), Thái Lan (37%), Trung Quốc (34%) và Indonesia (32%) sẽ phải đối mặt với mức thuế khá cao. Các quốc gia còn lại như Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Malaysia và Philippines cũng chịu mức thuế từ 18% đến 32%.
Tác động dài hạn và những cảnh báo từ chuyên gia kinh tế
Mặc dù Chính phủ Mỹ khẳng định rằng các biện pháp thuế này sẽ giúp phục hồi sản xuất trong nước và tạo ra việc làm mới, nhưng nhiều chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng động thái này có thể gây ra những tác động lâu dài đối với nền kinh tế toàn cầu.
Các quốc gia châu Á, vốn là đối tác thương mại quan trọng của Mỹ, không chỉ phải đối mặt với các mức thuế cao mà còn có nguy cơ suy giảm trong các ngành xuất khẩu chủ lực như ô tô, điện tử, nông sản và nhiều sản phẩm khác.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng lo rằng chính sách thuế của Mỹ có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng quốc tế, dẫn đến sự suy yếu của nền kinh tế toàn cầu. Nếu các quốc gia đối tác của Mỹ, đặc biệt là Trung Quốc và các quốc gia châu Á, tiến hành các biện pháp trả đũa, tình hình có thể trở nên căng thẳng hơn, gây bất ổn cho thị trường tài chính và thương mại toàn cầu.
