Chợ giá – Trong khi thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, một số quốc gia Châu Á đang tích cực thúc đẩy Bộ Tài chính Mỹ gia hạn cơ chế miễn trừ trừng phạt, nhằm tiếp tục nhập khẩu dầu thô từ Nga.
Chạy đua gia hạn trước “giờ G”
Theo các nguồn tin thân cận, Ấn Độ và Philippines nằm trong số những quốc gia đang đề nghị Washington kéo dài thời hạn miễn trừ đối với các lô dầu Nga đã được bốc lên tàu, trong khi cơ chế tạm hoãn trừng phạt hiện tại kéo dài 30 ngày dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 11/4.
Đại sứ Philippines tại Mỹ – ông Jose Manuel G. Romualdez, cho biết các cuộc đàm phán về việc gia hạn vẫn đang được tiến hành, phản ánh nhu cầu năng lượng cấp thiết của khu vực.
Trong khi đó, một phái đoàn từ Ấn Độ đang có mặt tại Washington cũng được cho là đang thúc đẩy việc mở rộng các miễn trừ, không chỉ đối với dầu Nga mà còn bao gồm dầu của Iran và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga.
Thế đối đầu giữa Châu Âu và Châu Á
Động thái này cũng đang đặt các nền kinh tế Châu Á vào thế đối lập với các đồng minh Châu Âu của Mỹ. Trong khi Châu Âu nỗ lực siết chặt nguồn thu năng lượng của Moscow nhằm gia tăng áp lực lên Tổng thống Vladimir Putin liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine, thì nhiều quốc gia Châu Á lại phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng.
Áp lực càng gia tăng trong khi xung đột tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, làm gián đoạn nguồn cung và đẩy giá dầu toàn cầu leo thang.
Giá dầu tăng mạnh, nguồn cung bị bóp nghẹt
Kể từ khi căng thẳng quân sự leo thang với sự tham gia của Mỹ và Israel, giá dầu thế giới đã tăng hơn 30% so với giai đoạn trước xung đột. Hiện, giá dầu Brent liên tục biến động mạnh, kéo theo giá nhiên liệu tiêu dùng tăng cao tại nhiều quốc gia, bao gồm cả thị trường Mỹ.
Được biết, một trong những nguyên nhân chính đến từ sự gián đoạn tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Việc Iran từng đóng cửa eo biển này đã khiến dòng chảy năng lượng bị tắc nghẽn nghiêm trọng.
Chính quyền Mỹ chịu sức ép đa chiều
Dưới thời Tổng thống Trump, chính quyền Mỹ đang phải đối mặt với bài toán khó khi vừa phải duy trì áp lực trừng phạt đối với Nga, vừa đảm bảo nguồn cung năng lượng toàn cầu không bị đứt gãy.
Bộ trưởng Tài chính – Scott Bessent cũng từng mô tả cơ chế miễn trừ này là “biện pháp ngắn hạn có chủ đích”, nhằm góp phần ổn định thị trường trong giai đoạn khủng hoảng.
Tuy nhiên, chính sách này đang vấp phải sự chỉ trích từ các nghị sĩ Mỹ và các đồng minh Châu Âu, khi nhiều ý kiến cho rằng việc nới lỏng trừng phạt có thể giúp Nga tiếp tục hưởng lợi về tài chính.
Ấn Độ giữ lập trường thận trọng
Theo một quan chức chính phủ Ấn Độ cho biết, nước này kỳ vọng Mỹ sẽ gia hạn cơ chế miễn trừ, song phủ nhận việc New Delhi tiến hành vận động hành lang.
Dù vậy, Ấn Độ cũng thừa nhận đã nhập khẩu khối lượng lớn dầu thô từ Nga trong thời gian qua nhằm đảm bảo an ninh năng lượng cho nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh.
Chuyến thăm Washington gần đây của Ngoại trưởng Ấn Độ – Vikram Misri, bao gồm cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ – Marco Rubio, được khẳng định không liên quan trực tiếp đến vấn đề miễn trừ dầu mỏ.
Triển vọng phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị
Theo giới chuyên gia nhận định, quyết định cuối cùng của Mỹ sẽ phụ thuộc đáng kể vào diễn biến địa chính trị tại Trung Đông cũng như tiến trình đàm phán với Iran.
Dù một thỏa thuận ngừng bắn gần đây có đề cập đến việc mở lại eo biển Hormuz, tính bền vững của thỏa thuận này vẫn còn là dấu hỏi.
Trong khi đó, các quốc gia Châu Á nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng sức ép nhằm bảo vệ lợi ích năng lượng, trong khi Mỹ phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa mục tiêu địa chính trị và yêu cầu ổn định kinh tế toàn cầu.
