Chợ giá – Xuất khẩu dầu mỏ của Saudi Arabia tiếp tục duy trì ở mức cao trong tháng 10, bất chấp các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz. Diễn biến này đã thu hút sự chú ý của thị trường trong khi giới đầu tư theo dõi sát hoạt động tại các cảng xuất khẩu, hệ thống đường ống và tình hình dự trữ dầu tại Mỹ để đánh giá triển vọng nguồn cung toàn cầu.
Xuất khẩu dầu Saudi Arabia vẫn ở mức cao
Bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng, Saudi Arabia vẫn duy trì xuất khẩu dầu ở mức cao, gần tương đương giai đoạn trước khi chiến sự bùng phát. Dữ liệu sơ bộ từ các công ty theo dõi tàu cho thấy, hoạt động vận chuyển dầu của nước này chưa ghi nhận sự sụt giảm đáng kể theo một số ước tính, dù số liệu giữa các đơn vị vẫn có sự chênh lệch.
Theo Vortexa, tính đến thời điểm thống kê trong tháng 10, Saudi Arabia xuất khẩu khoảng 6,5 triệu thùng dầu/ngày từ các bờ biển phía đông và phía tây, gần bằng mức 6,6 triệu thùng/ngày của cả tháng trước.
Trong khi đó, Tankertrackers.com cũng ước tính lượng dầu xuất khẩu của Saudi Arabia đạt 6,99 triệu thùng/ngày trong tháng 10, tương đương mức trước chiến tranh. Trái lại, Kpler đưa ra con số thấp hơn đáng kể, khoảng 5,4 triệu thùng/ngày, giảm so với tháng 9.
Sự chênh lệch giữa các ước tính cho thấy bức tranh xuất khẩu dầu của Saudi Arabia vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. Dù vậy, các dữ liệu sơ bộ cho thấy nước này tiếp tục duy trì hoạt động xuất khẩu ở quy mô lớn, ngay cả khi rủi ro an ninh đối với cơ sở hạ tầng năng lượng gia tăng.
Các trung tâm xuất khẩu dầu liên tiếp bị tấn công
Các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng đang làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Saudi Arabia, trong đó có những trung tâm lọc dầu và vận chuyển chiến lược. Dù nước này đã khống chế được đám cháy tại nhà máy lọc dầu Ras Tanura sau vụ tấn công mới nhất, mức độ thiệt hại và nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn chưa được xác định rõ.
Được biết, vào rạng sáng ngày 27/10, lực lượng Houthi tuyên bố đã tấn công nhà máy lọc dầu Ras Tanura bằng tên lửa đạn đạo. Cơ sở có công suất 550.000 thùng/ngày này nằm tại một trong những trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Saudi Arabia bên bờ vịnh Ba Tư.
Và một đám cháy lớn cũng được ghi nhận gần khu vực sau vụ tấn công. Ngay sau đó, Saudi Arabia đã nhanh chóng khống chế đám cháy. Dù vậy, chưa có thông tin rõ ràng về mức độ thiệt hại cũng như khả năng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu dầu.
Ras Tanura là nơi đặt nhà máy lọc dầu lớn nhất và lâu đời nhất Saudi Arabia. Kể từ năm 2022, cơ sở này còn trở thành nhà cung cấp dầu diesel chủ chốt cho châu Âu, đồng thời là một trong hai trung tâm xuất khẩu dầu chính của vương quốc.
Cũng trong rạng sáng ngày 27/10, Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn và phá hủy 3 tên lửa đạn đạo do Houthi phóng về phía khu vực phía Đông, cùng 4 máy bay không người lái nhằm vào khu vực phía Nam.
Các trung tâm xuất khẩu dầu liên tiếp trở thành mục tiêu
Không chỉ Ras Tanura, cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ (trung tâm xuất khẩu dầu thô lớn còn lại của Saudi Arabia), cũng nằm trong tầm ngắm của các cuộc tấn công gần đây. Tuần trước, máy bay không người lái của Houthi đã tấn công khu vực này. Đến ngày 26/10, lực lượng Houthi tiếp tục tuyên bố nhắm mục tiêu vào các trạm bơm trên đường ống dẫn dầu Đông – Tây (tuyến vận chuyển dầu từ khu vực phía Đông đến Biển Đỏ mà không cần đi qua eo biển Hormuz).
Tuy nhiên, Saudi Arabia vẫn chưa xác nhận vụ tấn công nhằm vào đường ống. Hệ thống này từng phải ngừng hoạt động trong 2 tuần hồi tháng 9, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gây hư hại cho các trạm bơm, khiến hoạt động bốc xếp dầu thô tại cảng Yanbu bị đình trệ.
Những diễn biến trên xảy ra trong khi giao tranh giữa lực lượng do Saudi Arabia dẫn đầu tại Yemen và Houthi, nhóm được Iran hậu thuẫn, ngày càng leo thang. Trong những tuần gần đây, Houthi gia tăng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào cơ sở hạ tầng Saudi Arabia, sau khi liên quân do Riyadh dẫn đầu triển khai chiến dịch giành lại một số khu vực ở phía Tây Nam Yemen.
Các khu vực này nằm ven Biển Đỏ, gần eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải chiến lược kết nối Địa Trung Hải với châu Á thông qua kênh đào Suez.
Lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu
Saudi Arabia còn hứng chịu nhiều vụ tấn công nghiêm trọng khác trong tháng này.
Theo thông tin được cung cấp, 14 người đã thiệt mạng trong hai vụ tấn công bằng tên lửa riêng biệt nhằm vào sân bay quốc tế tại Riyadh. Hai ngày sau đó, tòa nhà hành chính của tập đoàn dầu khí quốc doanh Saudi Aramco tại Dhahran, miền Đông nước này, cũng bị Houthi tấn công.
Được biết, vào tuần trước, hai người thiệt mạng và hai người bị thương do mảnh vỡ từ máy bay không người lái bị đánh chặn rơi xuống gần một nhà máy xử lý tại mỏ dầu Shaybah, một trong những mỏ dầu lớn nhất Saudi Arabia. Dù xảy ra sự cố, hoạt động khai thác tại mỏ và các cơ sở xử lý liên quan không bị ảnh hưởng.
Chuỗi vụ việc liên tiếp đang làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung dầu, đặc biệt khi các mục tiêu bị tấn công bao gồm cả nhà máy lọc dầu, cảng xuất khẩu và hệ thống đường ống vận chuyển. Rủi ro càng đáng chú ý khi Saudi Arabia phần lớn đã khôi phục hoạt động xuất khẩu qua cả eo biển Hormuz và Biển Đỏ.
Dự trữ dầu Mỹ có thể giảm tuần thứ tư liên tiếp
Trong khi Saudi Arabia duy trì xuất khẩu dầu ở mức cao bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng, thì thị trường dầu mỏ Mỹ đang hướng sự chú ý đến diễn biến dự trữ và nhu cầu nguyên liệu của các nhà máy lọc dầu. Khả năng lượng dầu thô tồn kho tiếp tục suy giảm, cùng những quyết định chính sách tiền tệ sắp tới của Mỹ, đang trở thành các yếu tố được giới đầu tư theo dõi sát.
Theo báo cáo công bố vào ngày 27/10 của Viện Dầu khí Mỹ (API), lượng dự trữ dầu thô tại nước này có thể đã giảm tuần thứ tư liên tiếp.
Trong phần lớn cuộc khủng hoảng nguồn cung kéo dài gần 8 tháng, dự trữ dầu thô thương mại của Mỹ vẫn tương đối ổn định, chủ yếu nhờ việc giải phóng hơn 133 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp liên bang. Và hoạt động cung ứng lượng dầu lớn từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược cũng đã kết thúc trong tháng trước. Dù vậy, các nhà máy lọc dầu vẫn cạnh tranh mạnh để giành nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất các sản phẩm chưng cất trung gian trong tháng 10.
Theo dữ liệu gần đây của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy, nhu cầu dầu thô trong nước đang ở mức cao nhất theo mùa trong nhiều thập kỷ. Nhu cầu gia tăng có thể là một trong những nguyên nhân khiến lượng dầu tồn kho tiếp tục giảm trong tuần trước.
Báo cáo Tình trạng Dầu mỏ Hàng tuần của EIA, với số liệu tính đến tuần kết thúc ngày 23/10. Và giới đầu tư sẽ theo dõi số liệu này để đánh giá rõ hơn tình hình cung cầu trên thị trường dầu mỏ Mỹ.
Bên cạnh diễn biến dự trữ, thị trường cũng chờ quyết định lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Khả năng cơ quan này tăng lãi suất chỉ một tháng sau lần tăng đầu tiên trong 3 năm được đánh giá là thấp, dù lạm phát vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%.
Công cụ FedWatch của CME Group dự báo xác suất Fed tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản ở mức 9,4%. Phần lớn giới quan sát kỳ vọng cơ quan này sẽ giữ nguyên lãi suất.
Trong khi đó, các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Saudi Arabia tiếp tục đặt ra rủi ro đối với nguồn cung toàn cầu. Thị trường sẽ theo dõi liệu nước này có duy trì được nhịp độ xuất khẩu hiện tại hay không, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu vẫn được thực hiện ở quy mô lớn.
Bất kỳ gián đoạn nào tại các cảng xuất khẩu hoặc đường ống dẫn dầu chủ chốt của Saudi Arabia đều có thể làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Kết hợp với diễn biến dự trữ tại Mỹ và nhu cầu nguyên liệu của các nhà máy lọc dầu, những yếu tố này sẽ tiếp tục chi phối sự chú ý của thị trường dầu mỏ trong thời gian tới.
