Chợ giá – Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tuần này tại Washington, trước khi tiến hành đợt tăng mới vào tháng 12 năm nay để kiềm chế áp lực lạm phát đang lan rộng. Theo khảo sát mới nhất của CNBC công bố ngày 28/10, đa số chuyên gia cho rằng nền kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng nóng vượt tiềm năng.
Kết quả khảo sát với 30 nhà quản lý quỹ, chiến lược gia và chuyên gia kinh tế cho thấy 93% người tham gia tin rằng Fed sẽ tạm dừng điều chỉnh chi phí vay trong cuộc họp tháng 10. Tuy nhiên, có tới 76% dự báo cơ quan này sẽ tăng lãi suất trở lại trong kỳ họp tháng 12 tới.
Hơn một nửa số người được hỏi dự báo Fed sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong năm sau với trung bình khoảng hai đợt tăng. Nguyên nhân chính xuất phát từ việc tốc độ tăng trưởng GDP danh nghĩa duy trì ở mức cao 6-8%, khiến nguy cơ lạm phát quay trở lại luôn rình rập.
“Sự do dự của Fed trong việc nâng lãi suất là điều khó hiểu sau một giai đoạn dài nới lỏng tiền tệ và tài khóa, nhất là khi GDP danh nghĩa tăng tới 6-8% và các chỉ báo lạm phát hàng đầu đều đang ở mức từ ấm đến nóng”, Giám đốc đầu tư vĩ mô toàn cầu Richard Bernstein tại Janus Henderson Investors nhận định.
Khoảng 40% chuyên gia tham gia khảo sát khẳng định Fed bắt buộc phải kéo giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế xuống dưới mức tiềm năng mới có thể giải quyết dứt điểm bài toán lạm phát. Ngược lại, 27% cho rằng không cần làm chậm kinh tế và 23% ủng hộ việc chỉ hạ nhiệt ở mức độ vừa phải.
Khoảng 70% người tham gia khảo sát nhận định áp lực giá cả hiện nay đã lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế chứ không chỉ dừng lại ở năng lượng. Giá dầu thô WTI của Mỹ được dự báo đạt mức 88 USD một thùng (khoảng 159 lít) trong 6 tháng tới, giảm so với mức 101 USD hiện tại nhưng tăng so với dự báo 82 USD.
Khi được hỏi về quyết định tối ưu cho kỳ họp hiện tại, 30% chuyên gia cho rằng Fed nên tăng lãi suất ngay lập tức thay vì chờ đợi. Giới quan sát kỳ vọng sẽ có ít nhất hai thành viên có quyền biểu quyết trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) bỏ phiếu phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất.
Cố vấn kinh tế trưởng John Ryding tại Brean Capital đánh giá tổng cầu của nền kinh tế đang phát triển quá mạnh mẽ, có thể đạt mức trên 7%. Do đó, các số liệu kinh tế vĩ mô và diễn biến giá cả đang phát đi tín hiệu cấp thiết yêu cầu nhà điều hành phải thắt chặt tiền tệ.
Ở chiều ngược lại, Chuyên gia kinh tế trưởng Mark Zandi tại Moody’s Analytics cho rằng cuộc chiến tại Iran leo thang, lương thực tế giảm và lãi suất cao đang gây áp lực lên thị trường. Lạm phát dù còn cao nhưng chưa ăn sâu vào nền kinh tế, do đó đây không phải là thời điểm thích hợp để tăng lãi suất.
Bất chấp nhiều cú sốc từ giá dầu và áp lực lạm phát, giới chuyên gia vẫn nâng dự báo tăng trưởng GDP Mỹ năm nay lên 2,4%. Tỷ lệ rủi ro nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái trong 12 tháng tới đã giảm xuống còn 26%, so với mức 29% trong lần khảo sát gần nhất.
Chỉ số chứng khoán S&P 500 được dự báo đạt khoảng 7.600 điểm trong năm nay và đạt 8.033 điểm vào năm sau. Tỷ lệ thất nghiệp dự kiến duy trì ở mức 4,2% trong phần còn lại của năm, trong khi chỉ số giá tiêu dùng CPI được kỳ vọng hạ xuống 3,6% và sẽ giảm sâu về mức 2,6% trong năm tới.
Việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ duy trì ở mức cao được giải thích do khối lượng phát hành nợ công kỷ lục và kỳ vọng lãi suất neo cao. Khoảng 50% chuyên gia chỉ ra nguồn cung nợ chính phủ là nguyên nhân chính, trong khi 13% đổ lỗi cho chi phí vay vốn phục vụ hạ tầng trí tuệ nhân tạo.
Tại Việt Nam, tỷ giá USD/VND và lãi suất thị trường liên ngân hàng chịu sự điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước nhằm ổn định vĩ mô. Diễn biến lãi suất của Fed là biến số quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến dòng vốn ngoại cũng như chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào của các doanh nghiệp trong nước.
Trong kịch bản Fed tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 12 và kéo dài chính sách thắt chặt sang năm sau, đồng USD sẽ giữ vững đà sức mạnh trên thị trường quốc tế. Điều này sẽ gây áp lực lên tỷ giá trong nước, buộc các cơ quan quản lý phải duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý để ngăn chặn đà rút vốn của nhà đầu tư.
Ngược lại, nếu lạm phát hạ nhiệt nhanh hơn dự kiến và Fed dừng đợt tăng lãi suất cuối năm, áp lực tỷ giá sẽ hạ nhiệt rõ rệt. Khi đó, không gian điều hành chính sách tiền tệ trong nước sẽ mở rộng hơn, tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại giảm chi phí vốn và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng.
Quang Huy (theo CNBC)
