Chợ giá – Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết các nhà máy lọc dầu nước này vận hành trung bình trên 95% công suất từ tháng 5 đến tháng 9/2026. Mức hiệu suất này đạt kỷ lục từ năm 1998 do nguồn cung diesel toàn cầu thắt chặt thúc đẩy biên lợi nhuận.
Mức công suất vận hành trung bình của hạ tầng lọc dầu Mỹ đạt trên 95% trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9 năm nay. Đây là hiệu suất ghi nhận mức cao nhất dành cho các tháng hè và đầu thu tính từ năm 1998.
Theo dữ liệu lịch sử của EIA từ năm 1991, tỷ lệ huy động công suất lọc dầu tại Mỹ giai đoạn tháng 5 đến tháng 9 thường đạt trung bình 92%. Trong bảy tháng còn lại của năm, con số này giảm xuống mức trung bình khoảng 88%.
Nguyên nhân chính thúc đẩy các đợt chạy máy hết công suất năm nay đến từ tình trạng khan hiếm sản phẩm lọc dầu trên thị trường quốc tế. Nguồn cung thắt chặt đã đẩy biên lợi nhuận chế biến tăng cao, đặc biệt là đối với nhiên liệu chưng cất như dầu diesel.
Thông thường, ngành lọc dầu Mỹ luôn đẩy mạnh sản xuất trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9 để cung ứng cho mùa tiêu thụ xăng cao điểm. Đây là khoảng thời gian nhu cầu đi lại bằng đường bộ của người dân tăng mạnh nhất trong năm.
Trái ngược với mặt hàng xăng, nhu cầu đối với các loại nhiên liệu chưng cất lại thường đạt đỉnh vào mùa thu và mùa đông. Do quy trình lọc dầu sản xuất đồng thời cả xăng lẫn dầu chưng cất, việc duy trì công suất cao mùa hè đóng vai trò rất lớn.
Hoạt động vận hành ở mức tối đa trong những tháng hè giúp các doanh nghiệp tích lũy kho dự trữ dầu chưng cất. Đây là bước đệm quan trọng trước khi các nhà máy bước vào đợt bảo dưỡng định kỳ và đón đợt tiêu thụ cao điểm cuối năm.
Nhu cầu nhập khẩu dầu chưng cất tăng mạnh từ các đối tác quốc tế đã tạo động lực cho hoạt động xuất khẩu của Mỹ. Yếu tố này tiếp tục giữ biên lợi nhuận của các tổ hợp chế biến ở mức hấp dẫn trong nhiều tháng liên tục.
Dù hiệu suất sử dụng nhà máy chạm đỉnh kỷ lục 28 năm, tổng sản lượng thành phẩm thực tế của Mỹ chỉ đạt mức cao nhất tính từ năm 2019. Lý do là tổng năng lực lọc dầu toàn quốc đã giảm khoảng 4% so với thời điểm trước dịch.
Trong ba tuần đầu tháng 10, công suất vận hành tại các nhà máy bắt đầu hạ nhiệt so với mức đỉnh mùa hè. Mặc dù vậy, tỷ lệ huy động vẫn duy trì ở mức cao hơn trung bình năm năm giai đoạn 2021–2025.
Tại thị trường Việt Nam, giá bán lẻ xăng dầu phụ thuộc lớn vào biến động của giá thành phẩm thế giới và chu kỳ điều hành của liên bộ Công Thương – Tài chính. Việc thị trường diesel toàn cầu được duy trì nguồn cung từ các nhà máy Mỹ giúp hạn chế nguy cơ đứt gãy đầu vào.
Trong kịch bản nguồn cung toàn cầu dần ổn định và kho dự trữ tại châu Âu được lấp đầy, biên lợi nhuận lọc dầu có thể hạ nhiệt. Khi đó, các nhà máy tại Mỹ sẽ chủ động giảm công suất để tiến hành các đợt bảo dưỡng kỹ thuật theo kế hoạch.
Ở chiều ngược lại, nếu các xung đột địa chính trị hoặc sự cố vận tải tiếp tục gây gián đoạn luồng hàng, tình trạng thiếu hụt diesel sẽ trở nên nghiêm trọng. Giá nhiên liệu tăng vọt khi đó sẽ buộc các lò lọc dầu tiếp tục duy trì tải trọng tối đa.
Đức Thịnh (theo EIA)
