Chợ giá – Theo một báo cáo do tập đoàn tư vấn – Deloitte công bố vào ngày 29/10, các mức thuế quan toàn diện mà Tổng thống Mỹ – Donald Trump dự kiến áp dụng có thể khiến chi phí sản xuất của ngành dầu khí tăng mạnh, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời đẩy lùi hàng chục dự án đầu tư quan trọng sang năm 2026 hoặc muộn hơn.
Ngành năng lượng đối mặt chi phí leo thang
Theo Deloitte cho rằng, ngành năng lượng thế giới – đặc biệt là dầu khí, đều phụ thuộc nặng nề vào chuỗi cung ứng quốc tế. Các thiết bị và nguyên liệu như giàn khoan, van, máy nén, ống dẫn, cùng thép và nhôm chuyên dụng chính là những thành phần thiết yếu trong mọi dự án khai thác.
Việc Mỹ áp mức thuế cao đối với các mặt hàng nhập khẩu, trong đó bao gồm mức thuế từ 10 – 25% đối với nguyên liệu thô không nằm trong Hiệp định USMCA (Mỹ – Mexico – Canada) và lên tới 50% đối với thép, nhôm, đồng, được dự báo sẽ làm chi phí vật liệu và dịch vụ tăng mạnh, dao động từ 4% đến 40% trên toàn chuỗi giá trị.
Điều này đồng nghĩa với việc các nhà khai thác dầu khí có thể phải gánh thêm hàng tỷ USD chi phí mỗi năm, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và tốc độ triển khai dự án.
Tác động lan tỏa tới đầu tư và thị trường
Theo báo cáo của Deloitte ước tính, lạm phát và bất ổn tài chính do chính sách thuế quan gây ra có thể đẩy lùi các quyết định đầu tư cuối cùng (FID) của nhiều dự án khai thác dầu khí ngoài khơi (với tổng giá trị hơn 50 tỷ USD) sang năm 2026 hoặc muộn hơn.
Ông Michael Hogue – chuyên gia phân tích năng lượng của Deloitte, nhận định: “Các nhà đầu tư đang ngày càng thận trọng trước biến động chính sách. Khi chi phí đầu vào tăng, họ buộc phải tính toán lại bài toán lợi nhuận và rủi ro tài chính”.
Ngoài ra, sự biến động giá vật liệu cũng có thể khiến các công ty phải đàm phán lại hợp đồng, bổ sung các điều khoản “leo thang giá” và “bất khả kháng” để chia sẻ rủi ro giữa nhà cung cấp và nhà thầu.
Xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng
Theo Deloitte, trong khi chuỗi cung ứng toàn cầu đang chịu nhiều sức ép từ căng thẳng thương mại đến xung đột địa chính trị và chi phí vận tải tăng, thì các doanh nghiệp năng lượng có thể buộc phải ưu tiên tính ổn định và khả năng tự chủ hơn là giá rẻ.
Nhiều công ty Mỹ được dự báo sẽ chuyển hướng sang các nhà cung cấp nội địa hoặc đối tác ở những nước không chịu thuế quan, thậm chí tận dụng các khu vực thương mại tự do (FTZ) để giảm thiểu tác động thuế.
Deloitte cũng nhấn mạnh rằng: “Đây là bước ngoặt lớn, bởi Mỹ hiện phụ thuộc gần 40% nhu cầu ống dẫn dầu vào nguồn cung nhập khẩu, theo dữ liệu năm 2024. Việc tái cơ cấu nguồn cung có thể giúp tăng khả năng chống chịu, nhưng đồng thời sẽ làm gia tăng chi phí trong ngắn hạn”.
Triển vọng tương lai
Theo giới chuyên gia cho rằng, nếu chính sách thuế quan của Washington được duy trì trong nhiệm kỳ tới, điều này có thể tái định hình toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu. Bên cạnh đó, chính sách này được cho là có thể làm chậm lại nỗ lực chuyển đổi năng lượng của Mỹ trong bối cảnh thế giới đang đẩy mạnh đầu tư vào các nguồn năng lượng sạch hơn.
Trước những biến động này, một số chuyên gia cũng khuyến nghị các doanh nghiệp dầu khí cần chủ động ứng phó bằng cách tăng cường dự trữ chiến lược đối với các vật liệu nhập khẩu trọng yếu, đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ nội địa để giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, đồng thời đa dạng hóa danh mục cung ứng nhằm hạn chế rủi ro khi các chính sách thuế và thương mại thay đổi.
