Chợ giá – Xăng RON 91, RON 95 hay RON 98 đều là những loại nhiên liệu quen thuộc với người sử dụng ô tô, xe máy tại Việt Nam. Dù vậy, không ít người vẫn đặt câu hỏi về ý nghĩa của những con số này, sự khác biệt giữa các loại xăng ra sao, cũng như liệu việc sử dụng xăng có chỉ số octan cao hơn có thực sự giúp xe vận hành mạnh mẽ hơn hoặc tiết kiệm nhiên liệu hơn hay không?
Chỉ số octan là gì?
Chỉ số octan là thước đo khả năng chống lại hiện tượng kích nổ sớm của nhiên liệu trong buồng đốt động cơ, thường được thể hiện qua các mức 91, 95 hay 98 và được đo bằng Chỉ số Octan Nghiên cứu (Research Octane Number – RON).
Được biết, hiện tượng kích nổ, còn gọi là “gõ máy”, xảy ra khi hỗn hợp nhiên liệu – không khí cháy không kiểm soát, tạo ra tiếng lách cách kim loại, thường xuất hiện khi xe tăng tốc mạnh ở tốc độ thấp. Nếu tình trạng này kéo dài, piston, xupap và nhiều chi tiết quan trọng của động cơ có thể bị hư hỏng.
Chỉ số octan càng cao thì khả năng chống kích nổ càng tốt, nhờ nhiên liệu được pha trộn thêm các chất phụ gia đặc biệt.
Xe nào dùng xăng 91, xe nào cần 95 hoặc 98?
Kể từ khi xăng không chì được đưa vào sử dụng rộng rãi từ cuối thập niên 1980, thì phần lớn các phương tiện phổ thông đã được thiết kế để vận hành với xăng RON 91 – vốn được xem là loại xăng tiêu chuẩn.
Trong khi đó, những động cơ có tỷ số nén cao, động cơ hiệu suất cao, cũng như các dòng xe thể thao hoặc xe cao cấp thường được nhà sản xuất khuyến nghị sử dụng xăng RON 95 hoặc RON 98 nhằm đảm bảo khả năng vận hành ổn định và hạn chế hiện tượng kích nổ.
Vì vậy, để xác định được loại xăng phù hợp, người dùng có thể kiểm tra thông tin trên nhãn dán bên trong nắp bình xăng hoặc tham khảo sách hướng dẫn sử dụng do nhà sản xuất cung cấp.
Đổ xăng cao cấp hơn có giúp xe chạy tốt hơn?
Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Trên thực tế, không phải trong mọi trường hợp, xăng cao cấp hơn cũng mang lại lợi ích rõ rệt.
Với các mẫu xe hiện đại được trang bị ECU (bộ điều khiển điện tử) thông minh, hệ thống quản lý động cơ có khả năng tự điều chỉnh thời điểm đánh lửa và lượng phun nhiên liệu để phù hợp với xăng có chỉ số octan cao hơn. Khi đó, người lái có thể cảm nhận xe vận hành mượt mà hơn, khả năng tăng tốc được cải thiện và mức tiêu hao nhiên liệu giảm nhẹ.
Ngược lại, đối với các dòng xe đời cũ hoặc xe sử dụng hệ thống điều khiển động cơ đơn giản, thì việc đổ xăng RON 95 hay RON 98 thay cho RON 91 thường không tạo ra sự khác biệt đáng kể, do động cơ không thể khai thác được ưu điểm của nhiên liệu cao cấp.
Lợi ích có xứng đáng với chi phí?
Một yếu tố quan trọng khác mà người tiêu dùng cần cân nhắc chính là giá thành nhiên liệu. Được biết, xăng RON 95 và RON 98 thường được bán với mức giá cao hơn xăng RON 91 vài nghìn đồng mỗi lít, từ đó đặt ra vấn đề liệu quãng đường di chuyển tăng thêm hoặc mức cải thiện về hiệu suất có đủ để bù đắp khoản chi phí chênh lệch này hay không.
Theo các chuyên gia cho rằng, câu trả lời phụ thuộc nhiều vào thói quen sử dụng xe cũng như điều kiện vận hành cụ thể, vì vậy không có một đáp án chung áp dụng cho mọi người dùng.
Và cách đơn giản nhất để đánh giá là người dùng tự kiểm chứng trong quá trình sử dụng thực tế. Theo đó, bạn có thể đổ đầy một bình xăng với chỉ số octan cao hơn, đặt lại đồng hồ đo quãng đường, đồng thời duy trì lộ trình và phong cách lái xe quen thuộc để so sánh quãng đường đi được cũng như cảm giác vận hành.
Nếu xe vận hành êm ái hơn, mức tiêu hao nhiên liệu được cải thiện hoặc hiệu suất tăng lên rõ rệt, việc sử dụng xăng cao cấp có thể là lựa chọn hợp lý. Ngược lại, trong trường hợp không nhận thấy sự khác biệt đáng kể, người dùng nên tiếp tục sử dụng loại xăng theo đúng khuyến nghị của nhà sản xuất nhằm tránh lãng phí.
Theo các chuyên gia khuyến cáo, điều quan trọng nhất không phải là đổ xăng đắt tiền nhất, mà là đổ đúng loại xăng phù hợp với động cơ. Việc sử dụng nhiên liệu có chỉ số octan thấp hơn khuyến nghị có thể gây hại cho động cơ, trong khi sử dụng nhiên liệu cao hơn mức cần thiết đôi khi chỉ làm tăng chi phí mà không mang lại lợi ích tương xứng.
