Chợ giá – Chính phủ Úc dưới sự lãnh đạo của Chính quyền Anthony Albanese đang trong quá trình đàm phán một thỏa thuận thương mại quan trọng với Liên minh châu Âu (EU), với kỳ vọng mở rộng thị trường cho nông sản Úc. Đáng chú ý, một phần quan trọng trong thỏa thuận lần này là khả năng xóa bỏ thuế nhập khẩu và thuế xe sang – một chính sách đã tồn tại suốt hơn 25 năm và đang gây nhiều tranh cãi.
Ngành ô tô châu Âu “thở phào” nếu thuế bị xóa bỏ
Được biết, EU từ lâu đã phản đối mạnh mẽ chính sách thuế xe sang của Úc, vốn đánh thuế lên tới 33% trên giá trị vượt quá mức 91.387 AUD (khoảng 1,4 tỷ đồng) đối với xe thông thường và 80.567 AUD đối với xe tiết kiệm nhiên liệu. Điều này đặc biệt ảnh hưởng nặng nề đến các hãng xe châu Âu – nơi tập trung nhiều thương hiệu xe cao cấp như Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche, Volvo, Ferrari, và Rolls-Royce.
Theo thống kê mới nhất cho thấy, doanh số của các thương hiệu như Volkswagen và Fiat đã sụt giảm mạnh tại Úc trong thập kỷ qua. Volkswagen hiện chỉ bán được một nửa so với 10 năm trước, còn Fiat giảm tới 90% so với năm 2015.
Hiện tại, các nhà sản xuất châu Âu đang đứng trước nguy cơ rút khỏi thị trường Úc – tương tự trường hợp của Citroen vào năm 2023.
Xe Trung Quốc trỗi dậy khiến xe châu Âu gặp khó khăn
Một trong những nguyên nhân chính khiến các hãng xe châu Âu gặp khó là làn sóng xe giá rẻ đến từ Trung Quốc. Với mẫu mã ngày càng phong phú, công nghệ hiện đại và giá cả cạnh tranh, các thương hiệu như MG, BYD và Great Wall Motors hiện đang chiếm lĩnh thị trường, khiến các dòng xe châu Âu không còn giữ được lợi thế như trước.
Trước tình hình này, thì việc bãi bỏ thuế xe sang được xem là “phao cứu sinh” cho ngành công nghiệp ô tô châu Âu tại Úc – đồng thời giúp người tiêu dùng Úc có cơ hội tiếp cận các dòng xe chất lượng cao với mức giá hợp lý hơn.
Ai thực sự phải trả thuế “sang”?
Thuế xe “sang” đã được áp dụng từ năm 2000 nhằm bảo vệ ngành công nghiệp xe nội địa – cụ thể là các dòng sedan cao cấp của Holden và Ford. Nhưng hiện tại, loại thuế này đã không còn phù hợp khi cả hai hãng xe nói trên đều đã ngừng sản xuất tại Úc từ gần một thập kỷ trước.
Tuy nhiên, chính phủ hiện vẫn muốn tiếp tục duy trì mức thuế này, bởi mỗi năm thuế xe sang mang lại hơn 1,2 tỷ AUD cho ngân sách – một con số không nhỏ trong bối cảnh ngân sách eo hẹp và chi phí công ngày càng gia tăng.
Trên thực tế, nhiều người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi thuế này không hề thuộc giới giàu có. Các dòng xe phổ biến tại Úc như Toyota LandCruiser, Nissan Patrol, hay thậm chí là một số phiên bản Kia Carnival và Hyundai Palisade – vốn được sử dụng phổ biến ở vùng nông thôn hoặc phục vụ cho gia đình đông người, cũng đã bị đánh thuế xe sang do giá vượt ngưỡng quy định.
Thêm vào đó, xu hướng tăng giá xe do tích hợp công nghệ an toàn, động cơ hybrid hoặc điện cũng khiến nhiều dòng xe phổ thông bị “vạ lây”, dẫn đến chi phí mua xe cao hơn đáng kể.
Thuế có thể giảm nhưng bạn sẽ phải trả ở chỗ khác
Dù triển vọng xóa bỏ thuế xe sang đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Nhưng theo giới chuyên gia cảnh báo, chính phủ sẽ cần tìm nguồn thay thế để bù đắp khoản hụt ngân sách hơn 1 tỷ AUD/năm. Một số đề xuất được đưa ra bao gồm: áp dụng phí sử dụng đường bộ dựa trên quãng đường di chuyển (thay cho thuế nhiên liệu), tăng lệ phí đăng ký xe, hoặc áp dụng biểu phí theo mức tiêu thụ năng lượng.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng cho rằng việc cải tổ hệ thống thuế cần đi kèm với lộ trình cụ thể, minh bạch và công bằng – vừa hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô, vừa đảm bảo lợi ích cho người tiêu dùng và ngân sách nhà nước.
