Chợ giá – Giá đường trắng trên thị trường quốc tế đang chứng kiến đà tăng mạnh, lên mức cao nhất trong vòng 5 tháng, trong khi tình hình xung đột tại Iran và tình trạng gián đoạn vận tải qua khu vực Trung Đông làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu.
Theo ghi nhận trên thị trường London – trung tâm giao dịch đường trắng lớn của thế giới, hợp đồng giao dịch sôi động nhất đã tăng tới 2,7%, lên mức 449,40 USD/tấn, mức cao nhất kể từ ngày 15/10. Tại thị trường New York, giá đường thô cũng tăng hơn 3%, chạm đỉnh kể từ cuối tháng 12, phản ánh xu hướng tăng đồng pha với giá năng lượng trên thị trường quốc tế.
Eo biển Hormuz – điểm nghẽn thương mại toàn cầu
Diễn biến tăng giá được cho là xuất phát từ những bất ổn địa chính trị tại khu vực Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 6% lượng đường toàn cầu.
Kể từ khi căng thẳng tại Iran leo thang, hoạt động vận tải qua khu vực này bị gián đoạn đáng kể. Nhiều tàu chở đường thô đến các trung tâm tinh luyện lớn ở Trung Đông bị chậm trễ, mắc kẹt hoặc buộc phải chuyển hướng, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất.
Theo ông Claudiu Covrig (chuyên gia phân tích tại Covrig Analytics) nhận định rằng, việc gián đoạn vận chuyển đang làm hạn chế sản lượng đường tinh luyện trong khi nhu cầu tại khu vực vẫn duy trì ở mức cao. Điều này tạo áp lực đáng kể lên thị trường, đặc biệt tại Trung Đông, Đông Phi và một số quốc gia châu Á.
Áp lực kép từ dầu mỏ và nguồn cung nguyên liệu
Không chỉ chịu tác động từ yếu tố địa chính trị, thị trường đường còn đang chịu ảnh hưởng từ biến động của giá dầu thô. Khi giá năng lượng tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất cũng leo thang, kéo theo giá thành đường tăng theo.
Tại Brazil – quốc gia sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới, các doanh nghiệp đang theo dõi chặt chẽ chính sách giá nhiên liệu của tập đoàn dầu khí quốc gia Petrobras. Nếu giá nhiên liệu nội địa tăng, các nhà máy mía đường có xu hướng chuyển hướng nguyên liệu sang sản xuất ethanol thay vì đường, nhằm tối ưu lợi nhuận.
Sự dịch chuyển này có thể làm giảm đáng kể nguồn cung đường xuất khẩu, từ đó đẩy giá trên thị trường quốc tế tăng cao hơn nữa.
Thị trường phụ thuộc vào Brazil trong khi Ấn Độ suy yếu
Trong khi đó, nguồn cung từ Ấn Độ – một trong những quốc gia sản xuất đường lớn nhất thế giới, đang bị hạn chế do sản lượng giảm và hoạt động xuất khẩu chậm lại. Điều này khiến thị trường toàn cầu ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung từ Brazil.
Theo ông Murilo Aguiar – chuyên gia phân tích tại StoneX cho rằng, bất kỳ thay đổi nào trong cơ cấu sản xuất đường và ethanol của Brazil trong thời gian tới đều có thể tạo ra những biến động đáng kể đối với giá đường toàn cầu.
Triển vọng tương lai
Theo các chuyên gia cảnh báo rằng, nếu tình hình tại Trung Đông tiếp tục căng thẳng và giá năng lượng duy trì ở mức cao, giá đường có thể tiếp tục chịu áp lực tăng trong thời gian tới. Đồng thời, sự phụ thuộc vào một số nguồn cung chủ chốt khiến thị trường trở nên dễ tổn thương trước các cú sốc từ yếu tố địa chính trị và năng lượng.
Trong khi đó, thị trường đường toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhiều rủi ro, khi cả yếu tố cung – cầu lẫn các biến động địa chính trị đều có thể tạo ra những thay đổi khó lường trong ngắn hạn và trung hạn.
