Giá dầu Brent và WTI trong phiên 13/11 gần như đi ngang rồi giảm nhẹ, hướng tới tuần giảm thứ hai liên tiếp, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tiếp tục phong toả Iran thay vì đàm phán, làm giảm nguy cơ xung đột quy mô lớn gián đoạn nguồn cung Trung Đông nhưng rủi ro tấn công tàu chở dầu vẫn hiện hữu.
Trên sàn giao dịch lúc 2 giờ 42 phút GMT ngày 13/11, hợp đồng tương lai Brent giảm 0,01 USD xuống 95,41 USD một thùng, trong khi dầu WTI mất 0,20 USD (tương đương 0,25%) xuống 88,52 USD một thùng. Mức giảm này đảo chiều hai phiên tăng trước đó trong một tuần giao dịch đầy biến động.
Tuần này, Brent đang trên đà giảm 2,4% sau khi lao dốc 16% tuần trước. WTI cũng hướng tới mức giảm 2,5%, tiếp nối đà mất 13% của tuần liền trước. Áp lực bán xuất hiện sau khi hy vọng về một bước ngoặt hoà giải trong cuộc chiến Mỹ – Israel chống Iran – đã bước sang tháng thứ 9 – dần tắt.
Giá dầu chịu thêm sức ép hôm 13/11 sau khi Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng không cần một thoả thuận với Iran để chấm dứt chiến tranh, cho thấy ông sẽ duy trì lệnh phong toả vận chuyển dầu cùng các biện pháp trừng phạt kinh tế và thương mại. Tín hiệu này khiến thị trường bớt lo về nguy cơ xung đột leo thang toàn diện có thể gián đoạn nguồn cung.
Cố vấn toàn cầu Chris Brankin của hãng môi giới MiTrade (Melbourne, Australia) đánh giá mức giảm tổng cộng trong hai tuần qua phản ánh khá sát rủi ro thực tế đối với thị trường.
“Tôi cho rằng thị trường dầu đã phản ánh gần hết mọi kịch bản tại thời điểm này. Giá hồi phục chút ít nhưng giới giao dịch thiếu niềm tin, cho thấy họ đang theo dõi rất sát diễn biến Trung Đông” – Chris Brankin nói.
Dù giá hạ nhiệt, rủi ro đối với hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz – tuyến đường thuỷ then chốt cho xuất khẩu dầu thô của các nhà sản xuất lớn nhất Trung Đông – vẫn chưa được giải toả. Khoảng một phần năm lượng dầu giao dịch đường biển toàn cầu đi qua tuyến hàng hải này.
Hôm 12/11, quân đội Iran cho biết bốn tàu chở dầu bị nổ tại eo biển Hormuz sau khi phớt lờ cảnh báo. Reuters chưa thể xác minh độc lập thông tin từ phía Iran. Cùng ngày, lực lượng Houthi – nhóm vũ trang tại Yemen được Iran hậu thuẫn – tuyên bố tấn công một trạm bơm trên đường ống dầu Đông – Tây của Saudi Arabia, một cơ sở dầu khí tại thành phố cảng Yanbu ven Biển Đỏ, và một toà nhà của Aramco tại thủ đô Riyadh.
Ngoài yếu tố địa chính trị, dữ liệu tồn kho của Mỹ cũng gây áp lực lên giá. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố hôm 12/11 cho thấy tồn kho dầu thô thương mại tăng 4,7 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 6/11, lên 414,4 triệu thùng. Con số này trái ngược hoàn toàn với dự báo của giới phân tích trong khảo sát Reuters, vốn kỳ vọng tồn kho giảm 1,1 triệu thùng.
Nguyên nhân tồn kho tăng mạnh là nhu cầu sản phẩm lọc dầu suy yếu kết hợp với lượng nhập khẩu dầu thô tăng đột biến. Đây là tín hiệu cho thấy nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu tại nền kinh tế lớn nhất thế giới đang chững lại, dù mùa đông – thời điểm tiêu thụ năng lượng thường cao – đã cận kề.
Giá dầu thô thế giới là một trong các yếu tố đầu vào để tính giá cơ sở xăng dầu trong nước, do liên bộ Công Thương – Tài chính điều hành theo chu kỳ. Khi giá Brent duy trì quanh vùng 95 USD một thùng – thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh trước đó – áp lực tăng giá xăng dầu bán lẻ trong nước phần nào được giảm bớt.
Nếu Mỹ duy trì phong toả Iran mà không leo thang thành xung đột quân sự trực tiếp, phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu sẽ tiếp tục thu hẹp. Tồn kho Mỹ tăng cũng hỗ trợ kỳ vọng giá giảm thêm, nhất là khi nhu cầu sản phẩm lọc dầu chưa có dấu hiệu hồi phục rõ ràng.
Ở chiều ngược lại, nếu các cuộc tấn công vào tàu chở dầu qua eo biển Hormuz leo thang hoặc cơ sở hạ tầng dầu khí Saudi Arabia bị thiệt hại nghiêm trọng hơn, nguồn cung có thể bị gián đoạn thực sự chứ không chỉ ở mức đe doạ. Khi đó, giá dầu sẽ nhanh chóng bật tăng trở lại, bất chấp bức tranh tồn kho đang dư thừa tại Mỹ.
Hải Yến (theo Business Times, Reuters)
