Chợ giá – Tổng thống Mỹ – Donald Trump vào ngày 29/7 vừa qua đã tuyên bố sẽ áp mức thuế quan 25% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ bắt đầu từ ngày 1/8. Đồng thời, ông cảnh báo sẽ áp thêm “hình phạt” kinh tế vì cho rằng New Delhi đang có chính sách thương mại không công bằng và tiếp tục hợp tác quân sự – năng lượng với Nga.
Thuế quan 25% và lời cảnh báo về thương mại với Nga
Thông qua nền tảng mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Mặc dù Ấn Độ là bạn của chúng ta, nhưng trong nhiều năm qua, chúng ta đã có rất ít giao dịch kinh doanh với họ vì thuế quan của họ thuộc hàng cao nhất thế giới, cùng với các rào cản thương mại phi thuế nghiêm ngặt và gây khó khăn nhất.”
Ông nhấn mạnh rằng, mức thuế 25% lần này thấp hơn so với mức 26% mà ông từng công bố vào cái gọi là “ngày giải phóng”, tuy nhiên vẫn là bước đi cứng rắn nhằm “tái cân bằng thương mại”. Trước đó một ngày, ông Trump cũng cho biết đang cân nhắc mức thuế từ 20% đến 25%.
Đi xa hơn vấn đề thuế quan, ông Trump cho rằng Ấn Độ cùng với Trung Quốc, chính là những quốc gia mua nhiều năng lượng và thiết bị quân sự nhất từ Nga, bất chấp các lệnh trừng phạt và áp lực quốc tế đối với Moscow vì chiến sự tại Ukraine.
Hiện Nhà Trắng và Đại sứ quán Ấn Độ tại Washington, D.C. đều chưa đưa ra bình luận chính thức về tuyên bố của ông Trump.
Thâm hụt thương mại và chiến lược “Nước Mỹ trên hết”
Trong các bài phát biểu gần đây, ông Trump cũng liên tục nhấn mạnh việc giảm thâm hụt thương mại là ưu tiên hàng đầu của mình trong nhiệm kỳ này. Ông cho rằng Ấn Độ đang góp phần khiến thâm hụt thương mại Mỹ ngày càng trầm trọng.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của chính sách này. Họ cho rằng việc đánh thuế cao vào hàng nhập khẩu sẽ đẩy giá hàng tiêu dùng lên cao, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát vẫn đang là vấn đề lớn với nền kinh tế Hoa Kỳ.
Theo một chuyên gia thuộc Viện Peterson về Kinh tế Quốc tế nhận định: “Việc giảm nhập khẩu từ các nước có chi phí lao động thấp có thể khiến giá thành sản phẩm trong nước tăng mạnh, người dân Mỹ sẽ phải chi trả nhiều hơn cho các mặt hàng cơ bản như quần áo, đồ chơi và hóa chất”.
Bối cảnh địa chính trị phức tạp
Việc ông Trump đưa ra cảnh báo với Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang cố gắng duy trì mối quan hệ chiến lược với quốc gia Nam Á lần này chính là một đối trọng quan trọng trong chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để kiềm chế ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc.
Tuy nhiên, New Delhi thời gian qua vẫn giữ lập trường trung lập với cuộc chiến tại Ukraine và tiếp tục duy trì hợp tác chặt chẽ với Nga, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và quốc phòng.
Trước đó, vào đầu tháng này, ông Trump cũng đe dọa sẽ áp thuế quan thứ cấp lên tới 100% đối với các quốc gia tiếp tục nhập khẩu dầu khí từ Nga nếu Điện Kremlin không đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn tại Ukraine. Động thái này được xem là phép thử cho mối quan hệ của Mỹ với các quốc gia như Ấn Độ, Brazil và Trung Quốc – những nước vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn cung năng lượng từ Nga.
