Chợ giá – Giá bộ nhớ toàn cầu tăng mạnh dưới tác động của làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) đang buộc Apple phải điều chỉnh giá bán nhiều dòng MacBook và iPad. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy ngay cả những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới cũng khó tránh khỏi sức ép từ cuộc đua AI đang làm thay đổi toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn.
Apple lần đầu thừa nhận không thể “gồng gánh” chi phí linh kiện
Apple ngày 25/6 vừa qua đã thông báo điều chỉnh tăng giá đối với nhiều sản phẩm thuộc dòng MacBook và iPad, trong khi chi phí bộ nhớ và các linh kiện lưu trữ tăng mạnh trong thời gian gần đây. Đáng chú ý, đợt điều chỉnh lần này không áp dụng với iPhone (dòng sản phẩm mang lại phần lớn doanh thu và lợi nhuận cho hãng) nhưng lại tác động trực tiếp đến nhiều mẫu máy tính và máy tính bảng phổ biến.
Theo bảng giá mới được Apple cập nhật trên website, MacBook Air phiên bản 512GB sẽ được nâng từ 1.099 USD lên 1.299 USD, trong khi MacBook Pro bản 1TB tăng từ 1.699 USD lên 1.999 USD. Ở phân khúc máy tính bảng, iPad Air 128GB cũng được điều chỉnh từ 599 USD lên 749 USD, tương đương mức tăng hơn 25%.
Đáng chú ý, MacBook Neo (mẫu laptop giá rẻ được Apple giới thiệu vào tháng 3 nhằm cạnh tranh với các dòng máy Windows và Chromebook) cũng tăng giá từ 599 USD lên 699 USD chỉ sau vài tháng có mặt trên thị trường.
Động thái này được xem là khá hiếm hoi đối với Apple, doanh nghiệp lâu nay nổi tiếng với khả năng quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả và duy trì biên lợi nhuận cao ngay cả trong những giai đoạn thị trường nhiều biến động.
“RAMageddon” và tác động từ cuộc đua AI toàn cầu
Theo Apple, nguyên nhân chính của đợt điều chỉnh giá lần này là sự gia tăng mạnh của chi phí chip nhớ và các linh kiện lưu trữ.
Trong tuyên bố chính thức, hãng cho biết: “Chúng tôi chưa từng chứng kiến mức tăng giá linh kiện lớn và nhanh như hiện nay. Trong thời gian qua, Apple đã nỗ lực hấp thụ phần lớn chi phí phát sinh để bảo vệ người tiêu dùng, nhưng hiện tại chúng tôi buộc phải điều chỉnh giá một số sản phẩm.”
Theo giới phân tích nhận định, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể cán cân cung – cầu trên thị trường bộ nhớ toàn cầu. Các tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia, Microsoft, Google, Amazon và Meta cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, kéo theo nhu cầu rất lớn đối với DRAM và bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ quá trình huấn luyện các mô hình AI thế hệ mới.
Trong khi lợi nhuận từ mảng AI cao hơn đáng kể so với thị trường điện tử tiêu dùng truyền thống, các nhà sản xuất bộ nhớ lớn như Micron, Samsung và SK Hynix được cho là đang ưu tiên công suất sản xuất cho nhóm khách hàng AI. Điều này khiến nguồn cung dành cho smartphone, máy tính cá nhân và các thiết bị điện tử dân dụng trở nên hạn chế hơn so với trước.
Nhiều chuyên gia trong ngành đã gọi hiện tượng này là “RAMageddon” – thuật ngữ dùng để mô tả cuộc khủng hoảng giá bộ nhớ do làn sóng phát triển AI tạo ra, khi nhu cầu tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu đang gây áp lực ngày càng lớn lên nguồn cung linh kiện trên toàn cầu.
Giá DRAM tăng gần gấp đôi chỉ trong một quý
Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường TrendForce cho thấy, giá DRAM toàn cầu đã tăng tới 98% trong quý I/2026, phản ánh sức nóng chưa từng có trên thị trường bộ nhớ. Xu hướng này được dự báo chưa dừng lại khi giá bộ nhớ trong quý II có thể tiếp tục tăng thêm từ 58% đến 63%, đưa tốc độ tăng trưởng lên nhóm cao nhất trong lịch sử ngành bán dẫn.
Áp lực nguồn cung ngày càng trở nên rõ nét hơn khi các doanh nghiệp công nghệ đẩy mạnh đầu tư cho các dự án AI quy mô lớn. Trong báo cáo công bố tuần này, Micron cho biết đã ký các hợp đồng dài hạn trị giá khoảng 22 tỷ USD với những khách hàng muốn bảo đảm nguồn cung bộ nhớ cho các kế hoạch phát triển AI trong tương lai.
Bên cạnh đó, giới quan sát cũng cho rằng, các thỏa thuận có giá trị hàng chục tỷ USD như vậy đang khiến nguồn lực sản xuất tập trung nhiều hơn vào nhóm khách hàng AI, đồng thời tạo áp lực ngày càng lớn đối với các nhà sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng.
Trong khi biên lợi nhuận thấp hơn đáng kể, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này gặp nhiều khó khăn hơn trong việc hấp thụ chi phí linh kiện gia tăng, qua đó buộc phải cân nhắc điều chỉnh giá bán sản phẩm.
Tim Cook từng cảnh báo từ nhiều tháng trước
Thực tế, Apple đã sớm cảnh báo về áp lực chi phí gia tăng từ nhiều tháng trước. Trong cuộc họp với các nhà đầu tư diễn ra vào tháng 4, Tổng giám đốc điều hành – Tim Cook cho biết, giá bộ nhớ được dự báo sẽ tăng đáng kể trong các quý tiếp theo, tạo sức ép ngày càng lớn lên hoạt động kinh doanh của hãng.
Khi đó, ông cho biết lượng hàng tồn kho hiện có đã giúp Apple duy trì biên lợi nhuận tốt hơn kỳ vọng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ mang tính tạm thời và tác động từ đà tăng của giá bộ nhớ sẽ dần bộc lộ rõ hơn từ nửa cuối năm 2026.
Ông Tim Cook nhận định tại thời điểm đó: “Chi phí bộ nhớ sẽ ngày càng ảnh hưởng lớn hơn tới hoạt động kinh doanh của chúng tôi”.
Cho đến nay, việc Apple điều chỉnh tăng giá hàng loạt sản phẩm MacBook và iPad được xem là dấu hiệu cho thấy những cảnh báo trước đó đã trở thành hiện thực, khi áp lực từ chi phí linh kiện không còn có thể được hấp thụ hoàn toàn như trước.
Người tiêu dùng và thị trường PC đối mặt sức ép mới
Các chuyên gia nhận định, đợt tăng giá mới của Apple có thể tác động đáng kể đến nhu cầu mua sắm thiết bị công nghệ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều bất ổn. Áp lực chi phí gia tăng và giá bán sản phẩm cao hơn được cho là sẽ khiến người tiêu dùng thận trọng hơn trong các quyết định nâng cấp hoặc mua sắm thiết bị mới.
Theo dự báo của IDC, thị trường smartphone toàn cầu có thể giảm gần 14% trong năm nay, đánh dấu mức suy giảm mạnh nhất từng được ghi nhận. Trong khi đó, thị trường máy tính cá nhân (PC) cũng được dự báo thu hẹp khoảng 11,3%, phản ánh nhu cầu tiêu dùng đang có dấu hiệu chững lại.
Đáng chú ý, MacBook Neo (mẫu laptop từng được kỳ vọng sẽ giúp Apple mở rộng hiện diện ở phân khúc giá thấp) có thể đối mặt với thách thức mới sau khi giá bán được nâng lên 699 USD. Mức giá này khiến sản phẩm không còn duy trì được lợi thế cạnh tranh như trước, khi ngang bằng với mẫu XPS 13 mới ra mắt của Dell và cao hơn đáng kể so với nhiều dòng Chromebook của Lenovo và Asus.
Bên cạnh đó, các nhà phân tích cũng cho rằng, nếu giá bộ nhớ tiếp tục tăng mạnh trong nửa cuối năm, không loại trừ khả năng nhiều hãng công nghệ khác cũng sẽ phải điều chỉnh giá bán sản phẩm theo xu hướng tương tự Apple. Điều này có thể tạo thêm áp lực lên thị trường điện tử tiêu dùng vốn đang chịu ảnh hưởng từ nhu cầu suy yếu và môi trường kinh tế nhiều biến động.
