Chợ giá – Mới đây, Tổng thống – Donald Trump đã bất ngờ phát tín hiệu cho thấy ông có thể xem xét các biện pháp giảm nhẹ nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô điều chỉnh chuỗi cung ứng, trong nỗ lực cân bằng giữa bảo hộ sản xuất trong nước và ổn định thị trường quốc tế.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục vào đầu tuần này, ông Trump cho biết chính quyền của ông đang cân nhắc hỗ trợ một số nhà sản xuất ô tô đang chuyển dần sang sử dụng linh kiện từ Canada, Mexico và các quốc gia khác, khi họ cần thêm thời gian để chuyển hoạt động sản xuất về Mỹ.
Thuế suất tăng mạnh ảnh hưởng đến ngành công nghiệp toàn cầu
Kể từ đầu tháng 4, mức thuế bổ sung 25% đối với ô tô và linh kiện nhập khẩu từ bên ngoài Mỹ đã có hiệu lực, ảnh hưởng nặng nề đến các tập đoàn ô tô lớn từ Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc… và cả các đối thủ cạnh tranh trong nước. Đặc biệt, thuế suất mới đã đẩy mức thuế đối với xe chở khách từ 2,5% lên 27,5%, gây chấn động trong toàn ngành.
Mặc dù một số mặt hàng như động cơ và linh kiện thiết yếu được gia hạn đến ngày 3/5, nhưng áp lực đối với ngành ô tô vẫn rất lớn. Ông Trump khẳng định: “Tôi linh hoạt, tôi không thay đổi quan điểm, nhưng tôi hiểu rằng chúng ta cần thích ứng nếu muốn phát triển kinh tế thông minh.”
Các chuyên gia nhận định ngành công nghiệp ô tô với chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp, không thể dễ dàng “quay đầu” và xây dựng lại cơ sở sản xuất nội địa chỉ trong thời gian ngắn. Việc đầu tư vào nhà máy mới, công nghệ và nhân lực đòi hỏi chi phí lớn và thời gian chuẩn bị nhiều năm.
Nhật Bản tìm cách thương lượng để “né” thuế mới
Trong số các quốc gia bị ảnh hưởng thì Nhật Bản là một trong những nước chịu thiệt hại lớn nhất. Bởi, vào năm 2024, nước này xuất khẩu hơn 42 tỷ USD ô tô sang Mỹ – chiếm tới 28,3% tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này.
Bộ trưởng Phục hồi Kinh tế Nhật Bản – ông Ryosei Akazawa, dự kiến sẽ đến Washington vào cuối tuần này để bắt đầu các cuộc đàm phán thương mại trực tiếp. Ông sẽ làm việc với Bộ trưởng Tài chính Mỹ – Scott Bessent, trong nỗ lực tìm kiếm cơ chế miễn trừ cho các hãng xe Nhật như Toyota, Honda, Nissan – vốn đang đầu tư mạnh mẽ vào thị trường Mỹ.
Mỹ vẫn phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu
Theo số liệu từ Nhà Trắng cho biết, trong khoảng 16 triệu xe mới được bán tại Mỹ năm 2024 thì có khoảng một nửa là xe nhập khẩu hoàn toàn. Trong số 8 triệu xe còn lại, có hơn một nửa sử dụng linh kiện nhập từ nước ngoài. Trên thực tế, chỉ có khoảng 25% tổng số xe và linh kiện được coi là sản xuất hoàn toàn trong nước.
Các quan chức chính quyền Trump cho rằng điều này khiến Mỹ – từng là cường quốc sản xuất, ngày càng giống một “công xưởng lắp ráp” hơn là một trung tâm chế tạo thực sự.
Thuế quan có thể mở rộng sang chất bán dẫn và dược phẩm
Không dừng lại ở ngành ô tô, Tổng thống Trump cũng hé lộ khả năng áp thuế mới lên ngành bán dẫn và dược phẩm vì lý do an ninh quốc gia. Đây là động thái được đánh giá sẽ làm gia tăng căng thẳng thương mại với các đối tác lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc và các nước châu Âu – những nơi có thị phần lớn trong lĩnh vực công nghệ cao.
Tuy nhiên, cũng trong một động thái bất ngờ. Vào cuối tuần qua, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ đã công bố danh sách một số sản phẩm công nghệ cao – bao gồm điện thoại thông minh và máy tính được miễn trừ khỏi thuế quan bảo hộ.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng chính quyền Trump vẫn để ngỏ khả năng áp thuế lên điện thoại và thiết bị điện tử trong thời gian tới, đặc biệt khi Bộ trưởng Thương mại Mỹ – Howard Lutnick xác nhận rằng ngành bán dẫn “sẽ không bị bỏ sót.”
