Chợ giá – Dù OPEC+ (tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và đồng minh) đã thông báo kế hoạch tăng mạnh sản lượng dầu thô từ tháng 4 đến tháng 9, nhưng thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung. Giá dầu thô tiếp tục neo cao, phản ánh sự chênh lệch ngày càng rõ rệt giữa cam kết và thực tế sản xuất của các nước thành viên OPEC+.
Sản lượng tăng trên giấy nhưng lại khó đạt được trong thực tế
Theo kế hoạch, OPEC+ dự kiến sẽ bơm thêm khoảng 2,5 triệu thùng dầu mỗi ngày vào tháng 9 so với mức sản xuất của tháng 3. Tuy nhiên, các số liệu thực tế từ tổ chức này và các đơn vị giám sát độc lập như Vortexa, Rystad Energy và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đều cho thấy mức tăng này khó thành hiện thực.
Ông Jorge Leon – cựu quan chức OPEC và hiện là chuyên gia địa chính trị tại Rystad Energy, cho biết: “Iraq, Kazakhstan và ở mức độ thấp hơn là Nga đang phải bù đắp cho sản lượng dư thừa trong quá khứ, trong khi năng lực sản xuất thực tế của họ đã đạt đỉnh từ trước đó.”
Ngoài ra, nhiều quốc gia vẫn chịu giới hạn sản xuất do các biện pháp trừng phạt hoặc tình trạng bất ổn nội tại, khiến việc gia tăng sản lượng không đạt kỳ vọng.
Giá dầu vẫn tiếp tục neo cao
Dù sản lượng được tuyên bố sẽ tăng, nhưng giá dầu thô Brent tương lai vẫn leo lên mức 68 USD/thùng, tăng mạnh so với mức thấp nhất năm 2025 là 58 USD (vào tháng 4). Một trong những dấu hiệu rõ ràng cho thấy thị trường đang trong trạng thái “khát dầu” là mô hình giá backwardation – khi giá giao ngay cao hơn giá tương lai.
Theo ông Richard Price – chuyên gia tại Energy Aspects cho rằng: “Phí bảo hiểm hiện tại phản ánh đúng thực trạng thị trường. Nhu cầu vào mùa hè tại Trung Đông tăng mạnh để vận hành hệ thống điều hòa không khí, trong khi công suất lọc dầu toàn cầu cũng đang được đẩy lên.”
Bên cạnh đó, hợp đồng dầu Brent giao tháng gần nhất hiện đang giao dịch cao hơn 2,74 USD/thùng so với hợp đồng giao sau sáu tháng – mức chênh lệch lớn nhất kể từ đầu năm.
Trung Quốc âm thầm tích trữ dầu
Ngoài nhu cầu tăng vọt từ Trung Đông, thì Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, cũng đóng vai trò lớn trong việc duy trì giá dầu ở mức cao.
Theo số liệu của IEA cho biết, dự trữ dầu thô của Trung Quốc đã tăng thêm 82 triệu thùng trong quý II, tương đương gần 900.000 thùng/ngày. Đây là mức tích trữ cao bất ngờ, vượt xa kỳ vọng của giới phân tích hồi đầu năm.
Ông Giovanni Staunovo – chuyên gia phân tích tại UBS, nhận định: “Nhu cầu thực tế tại Trung Quốc đang phục hồi nhanh hơn dự kiến. Hoạt động dự trữ chiến lược cũng đóng vai trò như một lực đẩy quan trọng cho giá dầu toàn cầu.”
Dự trữ dầu toàn cầu thấp kỷ lục
Không chỉ phía cầu tăng mạnh, lượng dự trữ dầu thô tại các nền kinh tế phát triển cũng đang ở mức thấp kỷ lục trong ba năm qua, đây cũng chính là hậu quả của các đợt cắt giảm trước đây của OPEC+.
- Dự trữ dầu của châu Âu hiện giảm gần 9% so với mức trung bình 5 năm (394 triệu thùng vào tháng 5).
- Dự trữ dầu thô thương mại tại Mỹ trong tháng 6 cũng thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5 năm là 419 triệu thùng.
Theo chuyên gia Homayoun Falakshahi từ Kpler cảnh báo: “Thị trường hiện đang rất mong manh. Bất kỳ gián đoạn nguồn cung nào, dù nhỏ, cũng có thể gây biến động lớn về giá.”
Ả Rập Xê-út gánh vác phần lớn cam kết tăng sản lượng
Từ tháng 4 đến tháng 6, chỉ có 8 thành viên chủ chốt của OPEC+ được nới lỏng hạn ngạch, trong đó Ả Rập Xê-út đóng vai trò chủ lực, chiếm tới 70% mức tăng ròng sản lượng. Trong khi các nước như Nga, Iraq, Kazakhstan hay Oman không thể tăng sản lượng do công suất giới hạn hoặc lý do địa chính trị (như chiến sự tại Ukraine).
Theo dữ liệu của Vortexa cho thấy, xuất khẩu dầu của Saudi Arabia đã tăng thêm 631.000 thùng/ngày trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 6. Tuy nhiên, phần lớn lượng dầu bổ sung này được đưa vào kho nội địa và nước ngoài, chưa thực sự tác động ngay tới thị trường.
Tại cuộc họp ngày 3/8 vừa qua, OPEC+ cũng đã đồng thuận tăng mục tiêu sản lượng lên 32,36 triệu thùng/ngày vào tháng 9, tăng mạnh so với mức 30,80 triệu thùng/ngày của tháng 3. Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá mức tăng thực tế sẽ khiêm tốn hơn nhiều.
