Chợ giá – Theo báo cáo phân loại thu nhập quốc gia mới nhất được Ngân hàng Thế giới công bố ngày 2/7, Việt Nam và Philippines đã được nâng từ nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao.
Với kết quả này, cả 5 nền kinh tế lớn của Đông Nam Á gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam và Philippines đều thuộc nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao trở lên. Diễn biến này đã cho thấy những bước tiến đáng kể của khu vực trong hơn ba thập niên qua.
Việt Nam vượt ngưỡng thu nhập do Ngân hàng Thế giới quy định
Theo tiêu chí phân loại của Ngân hàng Thế giới, một quốc gia được xếp vào nhóm thu nhập trung bình cao khi tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người đạt từ 4.636 USD trở lên.
Và dựa vào dữ liệu năm 2025 cho thấy, thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Việt Nam đạt mức 4.970 USD, vượt ngưỡng quy định và chính thức đưa Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao sau hơn 15 năm thuộc nhóm thu nhập trung bình thấp kể từ năm 2009. Trong khi đó, Philippines cũng đáp ứng điều kiện nâng hạng khi thu nhập quốc dân bình quân đầu người đạt 4.850 USD.
Theo Ngân hàng Thế giới, việc nâng hạng phản ánh sự cải thiện bền vững của nền kinh tế tại cả hai quốc gia, thay vì chỉ đến từ sự tăng trưởng đột biến của một ngành riêng lẻ.
Động lực đến từ tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu
Theo Ngân hàng Thế giới, việc Việt Nam được nâng lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là kết quả của nhiều yếu tố tích cực diễn ra đồng thời.
Trong năm 2025, nền kinh tế Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng GDP khoảng 5,9%, tiếp tục thuộc nhóm các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Cùng với đó, hoạt động xuất khẩu tăng hơn 15% trong giai đoạn 2024-2025, góp phần củng cố vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu và thúc đẩy thu nhập quốc dân.
Bên cạnh tăng trưởng kinh tế và xuất khẩu, việc Ngân hàng Thế giới cập nhật số liệu dân số cùng những biến động thuận lợi của tỷ giá hối đoái trong quá trình tính toán GNI bình quân đầu người cũng góp phần giúp Việt Nam vượt ngưỡng thu nhập.
Dựa trên đánh giá của tổ chức này, mô hình tăng trưởng dựa trên xuất khẩu, sự mở rộng của lĩnh vực sản xuất và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là những động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.
Cột mốc quan trọng nhưng chưa phản ánh đầy đủ mức sống
Việc được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao được đánh giá là cột mốc có ý nghĩa đối với hình ảnh và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là một trong những thước đo được nhiều chính phủ, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư và doanh nghiệp sử dụng để đánh giá trình độ phát triển của một nền kinh tế. Vì vậy, việc nâng hạng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao uy tín của Việt Nam, tạo thuận lợi hơn trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng hợp tác kinh tế và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.
Tuy nhiên, Ngân hàng Thế giới cũng nhấn mạnh rằng phân loại thu nhập chỉ dựa trên thu nhập quốc dân bình quân đầu người và không phản ánh toàn diện chất lượng phát triển của một nền kinh tế. Các chỉ tiêu như năng suất lao động, khoảng cách giàu nghèo, chất lượng thể chế, năng lực đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và mức sống của người dân vẫn cần được xem xét một cách độc lập.
Điều này cũng đồng nghĩa việc Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao không đồng nghĩa với việc đã đạt trình độ phát triển tương đương các nền kinh tế phát triển.
Cơ hội và thách thức mới với môi trường đầu tư Việt Nam
Đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư quốc tế, việc Việt Nam được nâng lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao được xem là tín hiệu tích cực về triển vọng dài hạn của nền kinh tế.
Trong nhiều năm qua, Việt Nam nổi lên là một trong những trung tâm sản xuất quan trọng của thế giới nhờ môi trường chính trị ổn định, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng lớn, chi phí cạnh tranh và khả năng thu hút các tập đoàn công nghệ, điện tử và sản xuất quy mô lớn.
Việc được Ngân hàng Thế giới nâng hạng được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố hình ảnh Việt Nam là điểm đến đầu tư hấp dẫn, đặc biệt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp toàn cầu đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Các chuyên gia cũng cho rằng, sự cải thiện về thu nhập sẽ góp phần thúc đẩy tiêu dùng trong nước, mở rộng quy mô thị trường bán lẻ và tạo thêm động lực cho nhiều lĩnh vực như bất động sản, tài chính, thương mại điện tử và dịch vụ.
Bên cạnh những cơ hội, việc gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những thay đổi đáng chú ý là khả năng tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi từ các tổ chức phát triển quốc tế có thể giảm dần khi Việt Nam được đánh giá có năng lực tài chính tốt hơn.
Ngoài ra, khi thu nhập và chi phí lao động tiếp tục tăng, lợi thế cạnh tranh dựa trên lao động giá rẻ sẽ dần thu hẹp. Điều này đòi hỏi Việt Nam phải chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao.
Theo Ngân hàng Thế giới, việc tăng cường liên kết giữa khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, phát triển hạ tầng hiện đại và đẩy nhanh cải cách thể chế sẽ là những yếu tố quyết định giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng bền vững trong những năm tới.
Philippines cũng bước vào nhóm thu nhập mới
Cùng với Việt Nam, Philippines cũng được Ngân hàng Thế giới nâng lên nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao sau nhiều năm duy trì tăng trưởng trên diện rộng ở hầu hết các lĩnh vực kinh tế.
Tuy nhiên, theo giới chức Philippines cho biết, nước này vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, hiện tượng El Niño và những rủi ro của kinh tế toàn cầu đã buộc chính phủ phải điều chỉnh giảm mục tiêu tăng trưởng cho giai đoạn 2026-2030.
Bộ trưởng Kế hoạch Kinh tế Philippines Arsenio Balisacan nhận định việc được nâng hạng là minh chứng cho những nền tảng kinh tế đã được củng cố trong nhiều năm qua. Theo ông, dù một số nguồn vốn hỗ trợ phát triển ưu đãi có thể giảm dần theo thời gian, những lợi ích về uy tín quốc gia, khả năng tiếp cận thị trường và niềm tin của nhà đầu tư sẽ mang lại giá trị lớn hơn trong dài hạn.
Bước ngoặt trên hành trình phát triển
Việc được Ngân hàng Thế giới xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Việt Nam sau nhiều thập kỷ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế.
Trong khi kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, kết quả này phản ánh khả năng duy trì tăng trưởng, mở rộng xuất khẩu và thu hút đầu tư của Việt Nam. Tuy nhiên, để tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao trong những thập niên tới, Việt Nam sẽ cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng nền kinh tế có giá trị gia tăng cao, đủ sức cạnh tranh trong môi trường toàn cầu ngày càng khốc liệt.
