Chợ giá – Nhật Bản vừa thực hiện đợt điều chỉnh lớn nhất về chính sách phí thị thực trong gần nửa thế kỷ khi tăng lệ phí visa lên gấp 5 lần đối với du khách nước ngoài, đồng thời giảm đáng kể phí cấp hộ chiếu cho công dân. Động thái này được xem là bước đi nhằm giảm áp lực từ tình trạng quá tải du lịch, đồng thời khuyến khích người dân Nhật Bản đi du lịch nước ngoài nhiều hơn để cân bằng thị trường hàng không và du lịch.
Visa tăng mạnh sau gần 50 năm không điều chỉnh
Chính phủ Nhật Bản ngày 1/7 vừa qua đã chính thức áp dụng biểu phí visa mới đối với khách nước ngoài nhập cảnh, đánh dấu lần đầu tiên điều chỉnh lệ phí thị thực sau 48 năm. Theo quy định mới, lệ phí visa nhập cảnh một lần tăng từ 3.000 yên lên 15.000 yên, trong khi visa nhập cảnh nhiều lần tăng từ 6.000 yên lên 30.000 yên, tương đương mức tăng gấp 5 lần so với trước đây.
Theo Bộ Ngoại giao Nhật Bản, việc điều chỉnh mức phí được thực hiện trong bối cảnh chi phí xử lý hồ sơ hành chính ngày càng gia tăng, đồng thời phản ánh những biến động của tỷ giá hối đoái trong nhiều năm qua.
Hiện, Nhật Bản yêu cầu công dân của hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ phải xin visa trước khi nhập cảnh, trong đó có Trung Quốc, Philippines và nhiều quốc gia châu Á khác. Riêng trong năm 2025, nước này đã cấp hơn 7,8 triệu thị thực, trong đó khoảng 73% được cấp cho công dân Trung Quốc, cho thấy nhu cầu du lịch rất lớn từ thị trường đông dân nhất thế giới.
Đối mặt áp lực từ lượng khách quốc tế kỷ lục
Việc tăng mạnh lệ phí visa diễn ra trong khi ngành du lịch Nhật Bản đang ghi nhận đà tăng trưởng chưa từng có sau đại dịch Covid-19. Theo số liệu của Tổ chức Du lịch Quốc gia Nhật Bản (JNTO), nước này đã đón khoảng 42,6 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, tăng gần 34% so với năm 2019 – thời điểm trước khi đại dịch bùng phát, đồng thời thiết lập mức cao nhất trong lịch sử.
Lượng khách quốc tế tăng mạnh đã tạo động lực đáng kể cho nền kinh tế, đặc biệt ở các lĩnh vực lưu trú, bán lẻ, dịch vụ và hàng không. Tuy nhiên, sự bùng nổ của ngành du lịch cũng kéo theo nhiều hệ lụy khi hàng loạt điểm đến nổi tiếng như Kyoto, Tokyo, Osaka, núi Phú Sĩ và các khu phố cổ thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải. Người dân địa phương liên tục phản ánh về tình trạng ùn tắc giao thông, tiếng ồn, rác thải, áp lực lên hệ thống giao thông công cộng cũng như những ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Trong những năm gần đây, thuật ngữ “overtourism” (du lịch quá tải) đã trở thành chủ đề được nhắc đến nhiều trong các cuộc tranh luận về chính sách phát triển du lịch tại Nhật Bản. Để có thêm nguồn lực xử lý tình trạng này, Chính phủ Nhật Bản cũng nâng thuế xuất cảnh áp dụng đối với cả công dân Nhật Bản và khách quốc tế từ 1.000 yên lên 3.000 yên.
Theo ước tính của chính phủ, riêng việc điều chỉnh lệ phí visa có thể mang lại khoảng 120 tỷ yên doanh thu bổ sung mỗi năm, trong khi khoản thu từ việc tăng thuế xuất cảnh sẽ được sử dụng để đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực phục vụ du khách và giảm tác động tiêu cực đến cộng đồng địa phương.
Người Nhật lại ít đi nước ngoài hơn
Trái ngược với sự tăng trưởng mạnh mẽ của lượng khách quốc tế đến Nhật Bản, nhu cầu du lịch nước ngoài của chính người dân nước này lại sụt giảm đáng kể. Trong năm 2025, chỉ khoảng 14,7 triệu người Nhật xuất cảnh, giảm 26% so với mức kỷ lục gần 20 triệu lượt được ghi nhận vào năm 2019.
Theo các chuyên gia cho rằng, một trong những nguyên nhân chính là đồng yên mất giá kéo dài, khiến chi phí cho các chuyến du lịch nước ngoài tăng mạnh. Bên cạnh đó, giá vé máy bay, chi phí nhiên liệu và giá dịch vụ tại nhiều quốc gia cũng đồng loạt leo thang sau đại dịch.
Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản đã quyết định giảm đáng kể lệ phí cấp hộ chiếu nhằm khuyến khích người dân đi du lịch nước ngoài nhiều hơn. Theo quy định mới, công dân từ 18 tuổi trở lên đăng ký hộ chiếu trực tuyến loại 10 năm chỉ phải nộp 8.900 yên, giảm từ 15.900 yên trước đây. Với hồ sơ nộp trực tiếp, mức phí cũng được điều chỉnh từ 16.300 yên xuống còn 9.300 yên.
Đối với người dưới 18 tuổi, lệ phí cấp hộ chiếu được giảm xuống còn 4.400 yên đối với hồ sơ trực tuyến và 4.800 yên đối với hồ sơ nộp trực tiếp. Đây được xem là một trong những chương trình hỗ trợ mạnh nhất từ trước đến nay nhằm khuyến khích người dân Nhật Bản sở hữu hộ chiếu và gia tăng nhu cầu du lịch quốc tế.
Hộ chiếu mạnh nhưng tỷ lệ sở hữu thấp
Mặc dù sở hữu một trong những cuốn hộ chiếu quyền lực nhất thế giới, tỷ lệ người dân Nhật Bản có hộ chiếu lại ở mức khá thấp. Theo bảng xếp hạng của Henley Passport Index, hộ chiếu Nhật Bản cho phép công dân nhập cảnh miễn thị thực hoặc xin visa tại cửa khẩu ở 188 quốc gia và vùng lãnh thổ, chỉ xếp sau Singapore.
Tuy nhiên, tính đến năm 2025, chỉ có khoảng 18% dân số Nhật Bản sở hữu hộ chiếu, giảm so với mức khoảng 24% trước đại dịch. Trong khi đó, tỷ lệ này tại Hàn Quốc đạt khoảng 40%, tại Mỹ khoảng 50%, còn Đài Loan lên tới 60%.
Theo Hiệp hội Các đại lý Du lịch Nhật Bản (JATA), nhiều người dân, đặc biệt là giới trẻ, đã dần mất thói quen đi du lịch nước ngoài sau đại dịch Covid-19. Vì vậy, tổ chức này đang phối hợp với ngành hàng không và các doanh nghiệp lữ hành triển khai nhiều chương trình truyền thông nhằm nâng tỷ lệ người dân sở hữu hộ chiếu lên 20% trong thời gian tới.
Hàng không tung ưu đãi để kích cầu
Song song với các chính sách mới của Chính phủ Nhật Bản, nhiều hãng hàng không lớn cũng triển khai các chương trình khuyến mại nhằm kích thích nhu cầu du lịch quốc tế.
Được biết, All Nippon Airways (ANA) đã phát động chương trình tặng vé khứ hồi quốc tế cho 60 khách hàng may mắn. Trong khi đó, Japan Airlines (JAL) tổ chức chương trình quay số dành cho các thành viên JAL Mileage Bank tại Nhật Bản. Theo đó, 6 khách hàng trúng thưởng sẽ nhận 150.000 dặm bay, tương đương hai vé khứ hồi hạng thương gia đến New York, còn 60 người khác sẽ nhận 80.000 dặm, đủ đổi một vé khứ hồi hạng phổ thông đến Honolulu (Hawaii).
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia cho rằng, hiệu quả của các chương trình kích cầu vẫn còn là dấu hỏi khi chi phí du lịch quốc tế tiếp tục gia tăng. Từ tháng 7, cả ANA và JAL đều nâng phụ phí nhiên liệu lên mức cao nhất từ trước đến nay. Riêng các chuyến bay đến châu Âu phải chịu phụ phí khoảng 65.000 yên, cao hơn gấp đôi so với vài tháng trước, trong khi các đường bay đến Hawaii cũng ghi nhận mức tăng gần gấp đôi.
Bên cạnh đó, đồng yên tiếp tục suy yếu khi có thời điểm giao dịch quanh mức 162 yên/USD, mức thấp nhất trong gần bốn thập kỷ, khiến chi phí du lịch nước ngoài của người dân Nhật Bản ngày càng đắt đỏ.
Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản vẫn đặt mục tiêu đầy tham vọng là thu hút 60 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm vào năm 2030, coi du lịch là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Theo đánh giá của các chuyên gia, việc đồng thời tăng lệ phí visa và giảm phí cấp hộ chiếu cho thấy Tokyo đang theo đuổi chiến lược “hai chiều” – vừa tạo thêm nguồn lực để quản lý lượng khách quốc tế ngày càng gia tăng, vừa khuyến khích người dân Nhật Bản đi du lịch nước ngoài nhằm duy trì sự cân bằng của ngành hàng không, du lịch và giao lưu quốc tế.
