Chợ giá – Vào ngày 4/1 vừa qua, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) đã quyết định giữ nguyên mức sản lượng dầu sau một cuộc họp trực tuyến diễn ra trong thời gian ngắn. Đáng chú ý, cuộc họp này không đi sâu bàn thảo về những bất ổn chính trị đang tác động tới một số quốc gia thành viên, cho thấy OPEC+ đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng nhằm tránh tạo thêm xáo trộn cho thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Giá dầu giảm mạnh, lo ngại dư cung gia tăng
Cuộc họp của 8 quốc gia chủ chốt trong OPEC+ (bao gồm Ả Rập Xê Út, Nga, UAE, Kazakhstan, Kuwait, Iraq, Algeria và Oman) diễn ra trong khi giá dầu thế giới đã giảm hơn 18% trong năm 2025 – mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2020. Được biết, nguyên nhân chủ yếu đến từ lo ngại dư cung, nhu cầu tiêu thụ yếu trong mùa đông tại bán cầu Bắc, cùng với triển vọng kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định.
Trước đó, nhóm này từng thống nhất tăng mục tiêu sản lượng thêm khoảng 2,9 triệu thùng/ngày trong năm 2025, tương đương gần 3% nhu cầu dầu mỏ toàn cầu, với mục tiêu giành lại thị phần. Tuy nhiên, vào tháng 11 năm ngoái, OPEC+ đã quyết định tạm dừng kế hoạch tăng sản lượng trong ba tháng đầu năm do nhu cầu thấp hơn dự kiến. Quyết định tại cuộc họp lần này cho thấy chính sách đó tiếp tục được duy trì.
Bất ổn chính trị phủ bóng thị trường dầu mỏ
Theo các chuyên gia cho rằng, thị trường dầu hiện nay đang bị chi phối nhiều hơn bởi các yếu tố địa chính trị thay vì cung – cầu thuần túy. Ông Jorge Leon – Giám đốc phân tích địa chính trị tại Rystad Energy và cựu quan chức OPEC, nhận định: “Thị trường dầu mỏ hiện ít phản ánh các yếu tố cơ bản, mà chủ yếu bị tác động bởi bất ổn chính trị. OPEC+ rõ ràng đang ưu tiên sự ổn định hơn là những động thái mạnh tay”.
Trong thời gian gần đây, căng thẳng giữa Ả Rập Xê Út và UAE đã gia tăng sau khi một lực lượng liên kết với UAE giành quyền kiểm soát một số khu vực tại Yemen từ chính phủ được Riyadh hậu thuẫn. Đây được xem là một trong những rạn nứt nghiêm trọng nhất giữa hai đồng minh thân cận trong nhiều thập kỷ qua.
Bên cạnh đó, tình hình tại Venezuela cũng làm dấy lên nhiều lo ngại. Mỹ tuyên bố bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro và khẳng định sẽ kiểm soát tình hình cho đến khi diễn ra quá trình chuyển giao quyền lực, song chưa công bố lộ trình cụ thể. Diễn biến này khiến thị trường lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung trong dài hạn.
Nhiều thách thức chồng chất với OPEC+
Trong lịch sử, OPEC đã từng nhiều lần vượt qua bất đồng nội bộ, kể cả trong giai đoạn chiến tranh Iran – Iraq, khi ưu tiên mục tiêu ổn định thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay được đánh giá là phức tạp hơn đáng kể, khi liên minh này phải đồng thời đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng.
Theo đó, xuất khẩu dầu của Nga hiện đang sụt giảm dưới tác động của các lệnh trừng phạt liên quan đến xung đột tại Ukraine. Iran tiếp tục chịu áp lực từ các cuộc biểu tình trong nước, cùng nguy cơ can thiệp từ bên ngoài. Trong khi đó, Venezuela – quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, vẫn đang chật vật trong quá trình phục hồi sản lượng, hệ quả của nhiều năm quản lý yếu kém và các biện pháp trừng phạt quốc tế kéo dài.
Các chuyên gia cũng cho rằng, ngay cả trong kịch bản các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ đẩy mạnh đầu tư vào Venezuela theo những cam kết trước đây của Tổng thống – Donald Trump, khả năng phục hồi sản lượng dầu của quốc gia Nam Mỹ này trong ngắn và trung hạn vẫn rất hạn chế.
Theo thông tin từ OPEC+, 8 quốc gia liên quan sẽ tổ chức cuộc họp tiếp theo vào ngày 1/2. Trong khi tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại, xung đột địa chính trị kéo dài và xu hướng chuyển dịch năng lượng ngày càng rõ nét, thì các quyết định sắp tới của OPEC+ được đánh giá sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt, chi phối diễn biến giá dầu trên thị trường thế giới.
