Chợ giá – Giá dầu thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần, sau khi căng thẳng tại Trung Đông tạm thời hạ nhiệt, mang đến một chút nhẹ nhõm cho Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc đưa ra quyết định chính sách lãi suất vào tháng 7.
Tuy nhiên, sự biến động khó lường của thị trường năng lượng và những bất ổn kinh tế toàn cầu tiếp tục khiến quá trình hoạch định chính sách trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Giá dầu biến động theo tình hình Trung Đông
Giá dầu thô đã giảm xuống dưới ngưỡng 70 USD/thùng sau khi xuất hiện tín hiệu tích cực từ khu vực Trung Đông – nơi căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây đã từng đẩy giá dầu tăng vọt trong thời gian ngắn. Nguy cơ Iran phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiếm gần 20% lượng dầu toàn cầu, hiện được đánh giá là thấp, giúp thị trường phần nào hạ nhiệt.
Tuy nhiên, sự bấp bênh vẫn luôn rình rập. Giá dầu đã tăng – rồi giảm, theo từng diễn biến của các thỏa thuận ngừng bắn chớp nhoáng trong khu vực. Trong vòng vài giờ, các đợt tăng giá liên tiếp đã xảy ra khi ngừng bắn bị phá vỡ và ngược lại.
Ngân hàng Dự trữ trước thế lưỡng nan
Đối với RBA, giá dầu vẫn là một “ẩn số lớn” trong bài toán điều hành chính sách tiền tệ. Một cú sốc giá dầu có thể làm tăng lạm phát, do chi phí nhiên liệu cao hơn – trong khi đồng thời làm chậm lại tăng trưởng kinh tế, bởi chi phí đầu vào tăng và sức mua của người tiêu dùng giảm.
Được biết, ngân hàng Dự trữ thường sử dụng mô hình dự báo dựa trên giá dầu hiện tại trong ngắn hạn, sau đó kết hợp với giá kỳ hạn để xây dựng kịch bản chính sách trong trung và dài hạn. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc dự báo hướng đi của giá dầu gần như là nhiệm vụ “bất khả thi”, theo nhận định của các nhà phân tích tại thị trường Sydney.
Lạm phát “bình thường hóa” nhưng chưa đủ yên tâm
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 đã giảm xuống còn 2,1% từ mức 2,4% vào tháng 4 – mức thấp nhất kể từ tháng 3/2001. Dù vậy, Thống đốc Ngân hàng Dự trữ – Michele Bullock cho biết bà chưa hoàn toàn tin tưởng vào các số liệu lạm phát hàng tháng vì tính biến động cao. Ngân hàng Dự trữ vẫn ưu tiên các số liệu lạm phát theo quý để ra quyết định chính sách.
Theo đó, chỉ số “lạm phát lõi” – trung bình cắt giảm (trimmed mean), vốn loại trừ những biến động giá bất thường, hiện vẫn giữ ở mức 2,4%, nằm trong mục tiêu 2 – 3% của RBA. Điều này mang đến dư địa để ngân hàng tiếp tục cắt giảm lãi suất nếu cần thiết mà không quá lo ngại về áp lực lạm phát.
Cắt giảm lãi suất: Tháng 7 hay tháng 8?
Thị trường tài chính hiện đang đặt cược vào khả năng RBA sẽ cắt giảm lãi suất tại cuộc họp ngày 7 – 8/7. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế học từ các ngân hàng lớn cho rằng thời điểm tháng 8 có khả năng xảy ra hơn. Điều này phụ thuộc vào báo cáo lạm phát quý II – dự kiến công bố vào ngày 30/7, vốn được coi là căn cứ quan trọng cho quyết định của Ngân hàng Dự trữ.
Theo đó, trong báo cáo triển vọng mới nhất, RBA dự kiến lạm phát lõi sẽ vẫn duy trì trong phạm vi mục tiêu ngay cả khi thực hiện thêm hai lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025.
Tình hình thị trường toàn cầu
Không chỉ đối mặt với giá dầu biến động, RBA còn hoạt động trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng bất định. Theo bộ trưởng Tài chính Úc – Jim Chalmers thừa nhận: “Nền kinh tế toàn cầu đang ở trong trạng thái khá nguy hiểm. Biến động, khó đoán và không chắc chắn là đặc điểm chung hiện nay.”
Bên cạnh căng thẳng địa chính trị, việc chính quyền Mỹ liên tục thay đổi chính sách thuế quan, đặc biệt là những động thái gần đây từ cựu Tổng thống Donald Trump – cũng khiến các thị trường rơi vào trạng thái cảnh giác cao độ.
Đáng chú ý, trong báo cáo chính sách tiền tệ gần nhất, từ “không chắc chắn” đã được RBA sử dụng đến 134 lần, điều này cho thấy mức độ dè dặt và thận trọng cao độ của nhà điều hành chính sách tiền tệ.
