Chợ giá – Giá cà phê toàn cầu đã có bước nhảy vọt ấn tượng trong năm 2024, mở ra cơ hội lớn cho ngành cà phê Việt Nam – quốc gia xuất khẩu cà phê Robusta hàng đầu thế giới. Với kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng ổn định, Việt Nam đang đứng trước “cơ hội vàng” để không chỉ củng cố vị thế trên thị trường quốc tế mà còn nâng tầm thương hiệu cà phê quốc gia, hướng tới giá trị gia tăng cao hơn.
Giá cà phê thế giới tăng 40%, Việt Nam hưởng lợi lớn
Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cho biết, giá cà phê thế giới đã tăng khoảng 40% trong năm 2024, chủ yếu do tác động bất lợi của biến đổi khí hậu gây ra hạn hán và mưa trái mùa tại các vùng trồng cà phê chủ lực như Brazil, Colombia và Indonesia. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ cà phê tại các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc vẫn tăng cao không ngừng.
Bên cạnh đó, cơ quan Thống kê Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam cũng cho biết, kim ngạch xuất khẩu cà phê tháng 7 năm 2025 đạt trên 560 triệu USD, nâng tổng giá trị xuất khẩu trong 7 tháng đầu năm lên 3,6 tỷ USD, tăng trưởng 20% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng và đánh dấu bước tiến vững chắc của ngành cà phê Việt Nam.
Việt Nam – nhà cung cấp Robusta lớn nhất thế giới
Việt Nam hiện đang là quốc gia xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất toàn cầu, chiếm tới khoảng 40% thị phần xuất khẩu Robusta thế giới. Với khí hậu thích hợp và diện tích trồng cà phê rộng lớn tại các tỉnh Tây Nguyên như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai, ngành cà phê Việt Nam đã và đang trở thành “cánh chim đầu đàn” trong ngành nông nghiệp xuất khẩu.
Theo ông Nguyễn Nam Hải – Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (Vicofa), nhận định: “Thị trường cà phê quốc tế chưa bao giờ thuận lợi như hiện nay. Việt Nam có nguồn cung ổn định trong khi giá cả cao và nhu cầu tiêu thụ gia tăng mạnh mẽ. Đây là thời điểm vàng để chúng ta không chỉ tăng khối lượng xuất khẩu mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, tập trung vào chế biến sâu.”
Thách thức lớn về công nghệ và thương hiệu
Mặc dù kim ngạch xuất khẩu tăng, nhưng cơ cấu sản phẩm cà phê của Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu cà phê thô. Theo Vicofa, chỉ có khoảng 12 – 15% sản lượng xuất khẩu là cà phê chế biến sâu như cà phê rang xay, cà phê hòa tan và cà phê đặc sản, thấp hơn nhiều so với mức 30 – 40% của Brazil và Colombia.
Theo bà Lê Hoàng Diệp Thảo – Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc TNI King Coffee, chia sẻ: “Đầu tư vào chế biến sâu đòi hỏi vốn lớn và công nghệ hiện đại. Công nghệ sản xuất cà phê hòa tan đòi hỏi hàng trăm tỷ đồng vốn đầu tư, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ năng lực tài chính để thực hiện. Ngoài ra, xây dựng thương hiệu cũng là bài toán khó khi thương hiệu cà phê Việt Nam chưa thực sự có chỗ đứng vững chắc trên thị trường quốc tế.”
Điều này dẫn đến thực trạng Việt Nam vẫn là “nhà máy nguyên liệu” cho các tập đoàn lớn trên thế giới, khi cà phê thô Việt Nam thường được xuất khẩu cho các thương hiệu quốc tế như Nestlé, Starbucks hoặc Lavazza để họ chế biến và bán ra thị trường toàn cầu.
Chiến lược phát triển bền vững, nâng tầm cà phê Việt
Chuyên gia kinh tế nông nghiệp Đinh Văn Thành nhấn mạnh: “Việt Nam cần có chiến lược dài hạn đầu tư vào công nghệ chế biến sâu, đồng thời tập trung phát triển thương hiệu cà phê quốc gia. Việc xây dựng một thương hiệu cà phê mạnh, được quốc tế công nhận tương tự như gạo Jasmine của Thái Lan hay cà phê Arabica của Colombia là điều hết sức cần thiết.”
Hiện nay, một số doanh nghiệp cà phê lớn trong nước đã có bước tiến đáng kể. Trung Nguyên Legend đang mở rộng xuất khẩu cà phê hòa tan sang các thị trường Trung Đông và Đông Âu, trong khi Vinacafé tập trung phát triển tại khu vực ASEAN.
Theo đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Tây Nguyên cũng mạnh dạn xây dựng thương hiệu cà phê đặc sản, đưa sản phẩm sang Nhật Bản, Hàn Quốc và các thị trường khó tính khác.
