Chợ giá – Lệnh cấm bán xe ô tô chạy bằng xăng và dầu diesel mới tại Liên minh Châu Âu (EU), vốn dự kiến có hiệu lực vào năm 2035, đang đứng trước khả năng được điều chỉnh. Theo một số Ủy viên Châu Âu cho biết, khung chính sách này có thể được “nới lỏng” nhằm đáp ứng thực tế thị trường và tình trạng tăng trưởng xe điện chậm hơn dự báo.
EU cân nhắc ngoại lệ cho xe động cơ đốt trong chạy bằng nhiên liệu sạch
Theo tiết lộ với tờ Handelsblatt (Đức), một Ủy viên EU cùng hai nguồn tin giấu tên xác nhận rằng, EU đang xem xét cho phép xe sử dụng động cơ đốt trong mới tiếp tục được đăng ký sau năm 2035, với điều kiện chúng chạy bằng nhiên liệu sinh học hoặc nhiên liệu điện tử (e-fuel) có lượng khí thải thấp hoặc không phát thải.
Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi quan trọng so với thỏa thuận năm 2022, vốn yêu cầu chấm dứt hoàn toàn việc bán xe dùng động cơ đốt trong – ngoại trừ một số ngoại lệ rất hẹp đối với e-fuel.
Quyết định mới đã phản ánh thực tế rằng nhiều quốc gia EU và nhóm vận động công nghiệp đang thúc đẩy kéo dài vòng đời của các công nghệ lai (hybrid) và động cơ đốt trong chạy bằng nhiên liệu thay thế.
Áp lực từ thị trường
Theo báo cáo mới cho thấy, một số quốc gia thành viên đang vận động để được phép tiếp tục bán xe hybrid mới sau năm 2035, trong khi thị trường xe điện chưa đạt kỳ vọng. Được biết, tỷ lệ người dân lựa chọn xe điện vẫn thấp, mạng lưới trạm sạc thiếu đồng bộ, trong khi chi phí sở hữu xe điện còn cao.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cho thuê xe cho biết phần lớn khách hàng vẫn “chưa sẵn sàng” chuyển sang sử dụng hoàn toàn xe điện, khiến đề xuất gia hạn cho xe hybrid tiếp tục nhận được sự ủng hộ.
Đại diện hãng cho thuê Sixt nói với DW (Đức) rằng, dù doanh nghiệp đã đầu tư vào xe điện, nhu cầu thuê đối với dòng xe này vẫn thấp, chủ yếu do người dùng lo ngại thiếu điểm sạc và thời gian chờ sạc dài.
Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Châu Âu (ACEA) cũng đã nhiều lần vận động EU xem xét lại lệnh cấm 2035, cho rằng sự chuyển dịch quá nhanh sang xe điện và hydro có thể gây áp lực lớn lên ngành công nghiệp ô tô – trụ cột kinh tế của nhiều nước như Đức, Pháp, Ý.
EU phát tín hiệu mềm hơn với lệnh cấm ô tô năm 2035, sau đề xuất từ Đức
Khi được hỏi trực tiếp về khả năng nới lỏng lệnh cấm, Ủy viên Châu Âu phụ trách Giao thông và Du lịch bền vững Apostolos Tzitzikostas trả lời với Handelsblatt: “Chúng tôi cởi mở với mọi công nghệ.”
Tuyên bố này được đưa ra trong khi Thủ tướng Đức – Friedrich Merz vừa gửi thư tới Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, đề nghị EU tiếp tục cho phép lưu hành một số loại phương tiện sau năm 2035. Theo đó, Đức muốn duy trì việc bán các dòng xe hybrid cắm điện (PHEV), hybrid kéo dài phạm vi hoạt động, cùng xe động cơ đốt trong sử dụng nhiên liệu thay thế, thay vì áp dụng lệnh cấm tuyệt đối như kế hoạch ban đầu của EU.
Theo ông Tzitzikostas cho biết, bức thư của Đức đã được “đón nhận rất nồng nhiệt” tại Ủy ban.
Trong khi đó, EU cũng dự kiến công bố gói hỗ trợ mới cho ngành ô tô vào ngày 10/12, dù thời điểm này có thể bị trì hoãn. Gói hỗ trợ được kỳ vọng sẽ bao gồm cả việc điều chỉnh lại mốc thời gian cấm lưu hành xe động cơ đốt trong.
Ngành ô tô Châu Âu chia rẽ sâu sắc
Không phải tất cả các hãng ô tô đều phản đối lệnh cấm vào năm 2035. Được biết, một số thương hiệu như Volvo và Polestar thậm chí còn tuyên bố công khai ủng hộ việc giữ nguyên mục tiêu loại bỏ hoàn toàn xe động cơ đốt trong, cho rằng đây là bước đi cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành công nghiệp ô tô.
Theo giám đốc điều hành Polestar – ông Michael Lohscheller, cảnh báo: “Nếu Châu Âu không dẫn đầu quá trình chuyển đổi này, các quốc gia khác sẽ làm điều đó thay chúng ta.”
Sự chia rẽ này đã cho thấy những khác biệt rõ rệt trong chiến lược sản phẩm của các hãng xe. Và những nhà sản xuất đã rót vốn lớn vào công nghệ điện hóa đều muốn duy trì mục tiêu 2035 để bảo vệ lợi thế cạnh tranh. Trong khi đó, các hãng vẫn phụ thuộc nhiều vào động cơ đốt trong hoặc dòng hybrid lại kêu gọi một lộ trình linh hoạt hơn, nhằm tránh áp lực chuyển đổi quá nhanh.
Úc chọn hướng đi riêng
Dù không nằm trong EU, nhưng Úc lại đang đi theo hướng “ép dần” các hãng ô tô chuyển sang xe điện. Theo chương trình NVES, các hãng sẽ bị phạt nếu bán xe mới có lượng khí thải CO₂ vượt chuẩn.
Tuy nhiên, các hãng xe vẫn có thể bù trừ mức phạt phát thải bằng cách đẩy mạnh doanh số các mẫu xe phát thải thấp. Chẳng hạn, lượng xe điện Nissan Ariya bán ra giúp bù lại phần phạt phát sinh từ mẫu Nissan Patrol.
Trong khi đó, Toyota Australia và Honda Australia đều cho rằng việc duy trì và mở rộng dòng xe hybrid là hướng đi hợp lý để giảm phát thải trong ngắn hạn, phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.
