Chợ giá – Trước xu hướng chuyển đổi năng lượng toàn cầu và áp lực giảm phát thải khí nhà kính ngày càng gia tăng, thì Úc đang đứng trước quyết định quan trọng khi dự kiến cấm bán xe ô tô chạy bằng động cơ đốt trong sử dụng xăng và dầu diesel vào năm 2035. Đây được xem là bước đi thiết yếu nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
Tăng trưởng nhưng vẫn chậm chạp trong lĩnh vực xe điện
Theo số liệu mới nhất, thì trong nửa đầu năm nay, Úc đã bán ra hơn 72.000 xe điện chạy bằng pin và xe hybrid cắm điện, chiếm khoảng 12% tổng số xe mới bán ra – tăng gần 25% so với cùng kỳ năm 2024. Đây được xem là một dấu hiệu tích cực, cho thấy thị trường xe điện đang dần phát triển.
Tuy nhiên, con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với nhiều quốc gia khác trên thế giới. Theo đó, ở Na Uy, tỷ lệ xe điện mới chiếm đến 98,3%; Trung Quốc là 51% và Nepal đạt mức 76%. Điều này cho thấy Úc vẫn đang tụt hậu so với các nền kinh tế tiên tiến trong việc ứng dụng công nghệ xe điện.
Giao thông vận tải vẫn là nguồn phát thải chính cần phải giải quyết
Giao thông vận tải hiện chiếm khoảng 22% tổng lượng khí thải của Úc, đồng thời cũng là lĩnh vực có mức tăng phát thải nhanh nhất. Theo các chuyên gia cảnh báo, nếu không có biện pháp mạnh mẽ, ngành này sẽ trở thành nguồn phát thải lớn nhất của Úc vào năm 2030.
Được biết, mục tiêu của Chính phủ Úc là cắt giảm 62 – 70% lượng khí thải vào năm 2035 so với mức hiện tại. Để đạt được mục tiêu này, thì việc chuyển đổi nhanh chóng từ xe chạy bằng động cơ đốt trong sang xe điện là điều bắt buộc.
Hội đồng Xe điện Úc kêu gọi hành động quyết liệt
Mới đây, hội đồng Xe điện Úc đã chính thức kêu gọi chính phủ ban hành lệnh cấm bán xe động cơ đốt trong mới từ năm 2035. Theo Hội đồng cho biết, việc xác định rõ mốc thời gian kết thúc sẽ giúp Úc đồng bộ với các đối tác thương mại lớn và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh.
Điều này có thể là một bước nhảy vọt trong chính sách xe điện của Úc, bởi hiện tại việc để thị trường tự quyết định đang khiến quá trình chuyển đổi diễn ra chậm chạp, chưa đáp ứng đủ tốc độ cần thiết để hạn chế biến đổi khí hậu.
Kinh nghiệm từ Châu Âu và các thách thức chính trị
Liên minh Châu Âu (EU) đã thông qua luật cấm bán các loại xe ô tô và xe tải chạy nhiên liệu hóa thạch mới từ năm 2035 – trở thành một trong những khu vực đi đầu trong cuộc cách mạng xe điện toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình này không hề dễ dàng khi phải giải quyết các xung đột lợi ích nội bộ, đặc biệt là từ các quốc gia sản xuất xe hơi truyền thống như Đức.
Được biết, EU đã phải chấp nhận một số điều khoản ngoại lệ cho các loại nhiên liệu điện tử tổng hợp nhằm dung hòa lợi ích các bên. Mặc dù vậy, lệnh cấm vẫn được xem là bước đi mạnh mẽ và quyết liệt nhất trên thế giới hiện nay.
Ở Úc, thì áp lực chính trị cũng là một trong những rào cản lớn. Bộ trưởng Liên bang – Chris Bowen cũng đã từng nhấn mạnh rằng, chính sách chuyển đổi nên dựa trên các công cụ như tiêu chuẩn hiệu quả nhiên liệu, ưu đãi và phát triển cơ sở hạ tầng thay vì lệnh cấm trực tiếp.
Bên cạnh đó, ông cũng bày tỏ lo ngại về rủi ro chính trị khi áp dụng lệnh cấm, đặc biệt là trong các khu vực vùng sâu vùng xa phụ thuộc nhiều vào ô tô động cơ đốt trong.
Xây dựng lệnh cấm bền vững và công bằng
Để lệnh cấm có hiệu quả, các chuyên gia cho rằng cần một lộ trình rõ ràng, kèm theo các mục tiêu trung gian và cơ chế đánh giá thường xuyên. Vì vậy, việc phát triển cơ sở hạ tầng sạc điện cũng phải được đầu tư mạnh mẽ, đặc biệt là ở các vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa nhằm đảm bảo tính khả thi.
Bên cạnh đó, chính sách cần đảm bảo tính công bằng xã hội bằng cách triển khai các hỗ trợ tài chính cho hộ gia đình thu nhập thấp, đồng thời phát triển các chương trình đổi xe và bảo vệ thị trường xe đã qua sử dụng, nhằm giúp người dân dễ dàng tiếp cận xe điện với mức giá hợp lý.
Ngành công nghiệp ô tô cũng cần được hỗ trợ trong quá trình chuyển đổi, bao gồm đào tạo lại lao động và ưu đãi đầu tư sản xuất xe điện trong nước.
