Theo khảo sát của Chợ Giá, tỷ giá Yên Nhật gần đây đang suy yếu nhẹ trong bối cảnh Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) đóng băng lãi suất tại cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 06 và nhu cầu trú ẩn an toàn suy giảm sau lệnh ngừng bắn của Israel và Iran. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đang trở thành một trường hợp ngoại lệ giữa các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, khi vẫn giữ nguyên lãi suất chính sách dù lạm phát tại nước này đã vượt mục tiêu trong hơn 3 năm.
Hôm nay 26/06/2025,1 Yên Nhật (JPY) ước tính quy đổi được 180.53 đồng tiền Việt (VND)
BoJ và trường hợp lãi suất ‘ngoại lệ’

Kể từ đại dịch COVID-19, trong khi các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đều tăng lãi suất chính sách để đối phó với lạm phát tăng vọt, thì Ngân hàng Trung ương Nhật Bản lại là một trường hợp ngoại lệ. BoJ vẫn giữ nguyên lập trường bất chấp lạm phát chung và lạm phát cơ bản đã chạy trên mục tiêu 2% kể từ tháng 4 năm 2022. Thậm chí, lạm phát chung đã đạt mức cao nhất trong hai năm là 4% vào tháng 1. Lạm phát “lõi kép” (core-core inflation) cũng đã vượt mục tiêu kể từ tháng 10 năm 2022.
BoJ chỉ tăng lãi suất vỏn vẹn 60 điểm cơ bản trong 14 tháng kể từ tháng 3 năm 2024, thời điểm họ từ bỏ chính sách lãi suất âm. Trong cuộc họp chính sách gần đây nhất vào tháng 6, BoJ đã giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,5%, với lý do “lạm phát CPI cơ bản có khả năng yếu, chủ yếu do kinh tế giảm tốc.”
Ngược lại, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2018 vào tháng 3 năm 2022, và tất cả các ngân hàng trung ương lớn khác, trừ BoJ, đều đã tăng lãi suất trong năm đó.
BoJ đóng băng lãi suất bất chấp giá lương thực – động lực lạm phát chính – tăng tốc
Tại Nhật Bản, động lực chính của lạm phát là giá lương thực, đặc biệt là giá gạo. Giá gạo tại nước này đã tăng mạnh trong nửa cuối năm 2024 và tiếp tục tăng tốc trong nửa đầu năm 2025, chủ yếu do mất mùa trong năm 2023 và 2024. Vào tháng 5, giá gạo đã tăng hơn gấp đôi, vọt lên 101,7%. Đây là mức tăng lớn nhất trong hơn nửa thế kỷ qua.
Marcella Chow, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại JP Morgan Asset Management, lưu ý rằng gạo chiếm khoảng một nửa lạm phát cơ bản của Nhật Bản và xu hướng lạm phát trong tương lai phụ thuộc rất nhiều vào giá lương thực, đặc biệt là gạo.
Tuy nhiên, bất chấp mức tăng giá mạnh như vậy, các chuyên gia cho rằng BoJ sẽ không thay đổi lãi suất chính sách vì ngân hàng trung ương xem mức tăng lạm phát này là tạm thời.

Thống đốc BoJ Kazuo Ueda phát biểu trong một cuộc họp báo sau cuộc họp tháng 6 của BoJ rằng: “Khi chúng tôi xem xét dữ liệu gần đây, lạm phát tiêu dùng đang dao động quanh mức 3%. Nhưng điều này chủ yếu là do chi phí nhập khẩu và giá gạo tăng… chúng tôi kỳ vọng những áp lực đó sẽ tan biến.”
Chiến lược gia Chow cũng lưu ý rằng Ueda cũng chỉ ra lạm phát cơ bản, yếu tố được BoJ tập trung hơn, vẫn nằm dưới 2%. BoJ không công khai các thành phần cấu thành “lạm phát cơ bản.”
“Điều này cho thấy ngân hàng trung ương coi mức tăng đột biến gần đây của giá gạo là tạm thời,” bà nói thêm, “Ông Ueda không tin rằng BoJ đang chậm trễ, vì xu hướng tăng của lạm phát cơ bản không tăng tốc.”
Yujiro Goto, trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối Nhật Bản tại Nomura, nói với CNBC rằng mức tăng lạm phát hiện tại, đặc biệt là trong lạm phát lương thực, chủ yếu là do các vấn đề về nguồn cung, không phải do nhu cầu mạnh.
“Do đó, BoJ đánh giá rằng Ngân hàng không cần phản ứng với sự gia tăng lạm phát, vốn chỉ là lạm phát do chi phí đẩy. Đối với lạm phát do chi phí đẩy, việc tăng lãi suất có thể không hiệu quả lắm để làm chậm lạm phát,” Goto nói.
Quan điểm này được Kei Okamura, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Neuberger Berman, ủng hộ. Ông cho biết trên “Squawk Box Asia” rằng áp lực giá từ lương thực có khả năng giảm dần trong vài tháng tới.
Lo ngại về tăng trưởng kinh tế
Lo ngại về tăng trưởng kinh tế là một lý do lớn khác khiến BoJ có khả năng sẽ kiềm chế việc tăng lãi suất.
Vào thứ Tư, bản tóm tắt ý kiến từ cuộc họp tháng 6 của BoJ tiết lộ rằng một số thành viên hội đồng đã bày tỏ quan điểm rằng lãi suất nên được giữ ở mức hiện tại. Mức lãi suất cao hơn nói chung giúp kiềm chế lạm phát, nhưng chúng cũng có thể hạn chế tăng trưởng kinh tế.
Chow chỉ ra rằng sẽ có những bất ổn địa chính trị phía trước đối với đất nước, bao gồm cuộc bầu cử Thượng viện sắp tới, cũng như những bất ổn về thuế quan và thương mại. Cuộc bầu cử có thể đặt ra những thách thức chính trị cho chính quyền Ishiba, bà nói. Những điều đó có thể gây rủi ro cho tăng trưởng, có nghĩa là việc tăng lãi suất chính sách có thể đến muộn hơn là sớm hơn.
Goto của Nomura cũng đồng quan điểm rằng lo ngại về tăng trưởng sẽ khiến BoJ không tăng lãi suất, với việc Nhật Bản chưa đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ.
“Do thuế quan cao hơn đối với Nhật Bản (thuế quan phổ quát 10% cộng với thuế quan ngành như ô tô và thép), chúng tôi kỳ vọng nền kinh tế Nhật Bản sẽ ghi nhận mức tăng trưởng âm nhỏ trong quý từ tháng 7-tháng 9, điều này đảm bảo việc tạm dừng trong thời điểm hiện tại” ông nói với CNBC.
Nhật Bản hiện đang trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ mà không có dấu hiệu rõ ràng về một thỏa thuận. Vào ngày 20 tháng 6, nhà đàm phán thương mại hàng đầu của nước này, Ryosei Akazawa, được cho là đã nói rằng các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ “vẫn còn trong màn sương.” Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận, một mức thuế “có đi có lại” 25% sẽ được áp dụng đối với hàng nhập khẩu của Nhật Bản vào Mỹ.
Hơn nữa, nâng lãi suất có thể làm đồng Yên mạnh lên, điều này sẽ khiến hàng xuất khẩu của Nhật Bản kém cạnh tranh hơn và hạn chế tăng trưởng vào thời điểm nền kinh tế định hướng xuất khẩu đang đối mặt với những khó khăn. Dữ liệu thương mại gần đây nhất của nước này cho thấy xuất khẩu của Nhật Bản trong tháng 5 đã giảm 1,7% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 9 năm 2024. Tổng sản phẩm quốc nội của Nhật Bản cũng đã giảm lần đầu tiên trong một năm, giảm 0,2% theo quý trong ba tháng kết thúc vào tháng 3 khi xuất khẩu giảm mạnh.
BoJ cũng có thể đang rút ra bài học từ lịch sử. Frederic Neumann, kinh tế trưởng châu Á tại HSBC, nói với CNBC rằng BoJ đã trải qua hàng thập kỷ lạm phát dai dẳng và “một số giai đoạn bình minh giả tạo đã thúc đẩy việc thắt chặt sớm.”
Do đó, ngân hàng này hiện đang mất thời gian để bình thường hóa chính sách. Neumann lưu ý rằng BoJ đang áp dụng cách tiếp cận chậm rãi để tăng lãi suất vì sự gia tăng lạm phát chủ yếu được thúc đẩy bởi sự mất giá mạnh của đồng yên Nhật, với chỉ “một dấu hiệu tạm thời của chu kỳ tiền lương-giá bền vững.”
Tuy nhiên, thành viên hội đồng BoJ Naoki Tamura, trong một bài phát biểu vào thứ Tư, cho biết ngân hàng có thể cần tăng lãi suất “quyết đoán” nếu rủi ro tăng giá gia tăng.
Tổng kết lại, BoJ vẫn đang giữ nguyên lãi suất, khiến chênh lệch lãi suất Mỹ – Nhật vẫn cao, đồng Yên Nhật chưa nhận được sự hỗ trợ chính sách từ BoJ
Bối cảnh thị trường bên ngoài tác động đến Yên Nhật
Sự lạc quan về lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran tiếp tục củng cố tâm lý chấp nhận rủi ro trên thị trường, đồng thời tạo áp lực giảm giá lên các tài sản trú ẩn an toàn truyền thống, như đồng Yên Nhật.
Tuy nhiên, Yên Nhật không giảm giá sâu do kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục hạ chi phí vay mượn đã góp phần kìm hãm đà tăng của cặp USD/JPY.
Tỷ giá 1 man (一万 hay 10.000 Yên) chợ đen 26/06/2025











