Chợ giá – Công ty Standard Lithium cùng đối tác Equinor dự kiến đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng cho dự án South West Arkansas trị giá 1,45 tỷ USD vào cuối năm nay. Công trình tại Mỹ được kỳ vọng trở thành cơ sở sản xuất lithium quy mô lớn đầu tiên thương mại hóa từ nước ngầm mỏ dầu bằng công nghệ chiết xuất trực tiếp
Sau khi chốt phương án tài chính, liên doanh Smackover Lithium do Standard Lithium nắm 55% cổ phần và Equinor sở hữu 45% sẽ khởi công dự án vào đầu năm 2027 và bắt đầu sản xuất từ năm 2029. Dự án hướng tới khai thác khu vực có nồng độ lithium trong nước ngầm thuộc hàng cao nhất thế giới ngoài khu vực Nam Mỹ.
Nỗ lực của Standard Lithium diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đẩy mạnh việc giảm phụ thuộc vào lithium nhập khẩu cho chuỗi cung ứng pin xe điện. Vùng địa chất Smackover kéo dài từ bang Texas đến Florida vốn nổi tiếng với lịch sử khai thác dầu khí và brom, nay hứa hẹn là mỏ vàng trắng mới của bờ đông nước Mỹ.
Ông Jesse Edmondson, Phó chủ tịch phụ trách quan hệ chính phủ của Standard Lithium, cho biết doanh nghiệp nhìn thấy tiềm năng đạt sản lượng ít nhất 100.000 tấn lithium mỗi năm trong thập kỷ tới. Số liệu này thậm chí có thể nâng lên mức 150.000 tấn khi các dự án vệ tinh như Franklin tại Texas đi vào vận hành.
Ở giai đoạn một, dự án South West Arkansas được thiết kế để sản xuất 22.500 tấn lithium carbonate cấp độ sản xuất pin mỗi năm trong vòng đời 20 năm. Tài nguyên đo đạc và chỉ định của dự án hiện đạt 1,18 triệu tấn lithium carbonate tương đương với nồng độ trung bình 442 miligram trên mỗi lít nước ngầm.
Mô hình chiết xuất lithium trực tiếp (DLE) cho phép tách kim loại quý từ nước ngầm lòng mỏ dầu mà không cần dùng đến các hồ bay hơi truyền thống gây tốn diện tích và thời gian. Cơ sở thử nghiệm của hãng tại Arkansas đã xử lý hơn 160 triệu lít nước ngầm từ năm 2020 để hoàn thiện quy trình kỹ thuật.
Năng lực của công nghệ DLE cũng thu hút sự chú ý của các tập đoàn dầu khí lớn như ExxonMobil, Chevron và Occidental Petroleum nhằm đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Nhờ kinh nghiệm khoan cắm và xử lý chất lỏng dưới lòng đất, các hãng dầu mỏ có lợi thế lớn về hạ tầng cũng như tiềm lực tài chính khi nhảy vào lĩnh vực này.
“Các ông lớn ngành dầu khí có nguồn vốn khổng lồ và năng lực vận hành thực tế. Nếu ai đó có thể đưa các dự án DLE thương mại vào hoạt động thành công thì đó chính là họ”, nhà phân tích Cameron Hughes tại công ty nghiên cứu thị trường CRU nhận định.
Tính khả thi của dự án cũng nhận được điểm tựa vững chắc từ chính phủ Mỹ với khoản viện trợ 225 triệu USD từ Bộ Năng lượng phê duyệt vào đầu năm 2025. Liên doanh cũng nhận được thư quan tâm tài trợ hơn 1 tỷ USD vốn vay từ Ngân hàng Export-Import Mỹ (EXIM) và Quỹ Tài trợ Xuất khẩu Na Uy.
Theo báo cáo khả thi công bố năm ngoái, dự án đạt giá trị hiện tại ròng (NPV) sau thuế là 1,28 tỷ USD với tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) 18,2%. Tính toán dựa trên giả định giá lithium carbonate dài hạn đạt 22.400 USD một tấn, trong khi chi phí vận hành tiền mặt trung bình chỉ khoảng 4.516 USD một tấn.
Về đầu ra sản phẩm, liên doanh đã ký các hợp đồng bao tiêu dài hạn phủ tới 89% sản lượng dự kiến của giai đoạn một. Trong đó bao gồm hợp đồng 12.000 tấn một năm với tập đoàn thương mại Trafigura và 8.000 tấn một năm ký với nhà sản xuất pin Hàn Quốc LG Energy Solution.
Tại Việt Nam, ngành công nghiệp sản xuất pin và xe điện trong nước hiện phụ thuộc vào nguồn lithium nguyên liệu nhập khẩu. Việc xuất hiện các nguồn cung DLE mới được kỳ vọng sẽ giúp bình ổn giá nguyên liệu đầu vào và giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp sản xuất pin nội địa.
Nếu dự án SWA thương mại hóa DLE thành công đúng tiến độ vào năm 2029, đây sẽ là cú hích lớn khẳng định tính khả thi của công nghệ mới trên quy mô công nghiệp. Điều này có thể kích hoạt làn sóng đầu tư mạnh mẽ từ các hãng dầu khí, góp phần hạ giá thành sản xuất pin xe điện trên toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, nếu quá trình mở rộng quy mô DLE gặp rào cản kỹ thuật hoặc giá lithium thế giới tiếp tục duy trì ở mức thấp, hiệu quả tài chính của dự án có thể bị ảnh hưởng. Khi đó, các tổ chức tín dụng có thể thắt chặt điều khoản giải ngân, buộc dự án phải lùi thời điểm khởi công hoặc kéo dài thời gian hoàn vốn.
Minh Khuê (theo Mining.com, Northern Miner)
