Chợ giá – Stablecoin – một loại tài sản kỹ thuật số được thiết kế để duy trì giá trị ổn định, đang trở thành trụ cột của thị trường tiền mã hóa toàn cầu. Tuy nhiên, với sự phát triển thần tốc của stablecoin không chỉ thu hút nhà đầu tư mà còn khiến các cơ quan quản lý tài chính toàn cầu phải giám sát chặt chẽ hơn.
Stablecoin là gì?
Stablecoin chính là các đồng tiền mã hóa có giá trị được “neo” vào một tài sản ổn định như đô la Mỹ (USD), euro hoặc vàng. Theo đó, mục tiêu của stablecoin là cung cấp sự ổn định giá – điều mà các loại tiền mã hóa phổ biến như Bitcoin hay Ethereum vốn không có do biến động quá lớn.
Hiện nay, thị trường stablecoin đang có quy mô khoảng 243 tỷ USD (tính đến tháng 5/2025), chiếm vai trò thiết yếu trong các giao dịch, đầu tư và quản lý thanh khoản trong hệ sinh thái tiền mã hóa.
Ai đang dẫn đầu thị trường?
Hai stablecoin lớn nhất hiện nay chính là Tether (USDT) và USD Coin (USDC), chiếm hơn 80% thị phần. Được biết, Tether được phát hành bởi công ty Tether Holdings có trụ sở tại El Salvador, trong khi USDC thuộc sở hữu của Circle – một công ty công nghệ tài chính có trụ sở tại Mỹ.
Ngoài ra, nhiều “ông lớn” trong ngành công nghệ và tài chính như Meta (Facebook), PayPal, BlackRock, Franklin Templeton… hiện cũng đã thử sức với stablecoin. Điều này cho thấy sức hút ngày càng lớn của loại tài sản kỹ thuật số này.
Cách mà stablecoin giữ giá trị ổn định?
Được biết, Stablecoin thường duy trì giá trị bằng cách:
- Hậu thuẫn bằng tài sản thực: Các công ty phát hành stablecoin cam kết nắm giữ tài sản có giá trị tương đương với lượng token đang lưu hành như tiền mặt, trái phiếu chính phủ Mỹ ngắn hạn hoặc các công cụ tài chính có tính thanh khoản cao.
- Thuật toán điều chỉnh cung cầu: Một số loại stablecoin, điển hình như TerraUSD, sẽ sử dụng thuật toán để điều chỉnh lượng cung token nhằm duy trì giá trị cố định. Tuy nhiên, mô hình này đã bộc lộ rủi ro nghiêm trọng khi TerraUSD và token chị em Luna đã sụp đổ năm 2022, thổi bay hơn 60 tỷ USD khỏi thị trường chỉ trong vài ngày.
Những nỗi lo từ cơ quan quản lý
Ngân hàng Trung ương các nước, đặc biệt là Mỹ và Liên minh châu Âu, hiện đang phải gia tăng giám sát và kêu gọi đưa stablecoin vào khuôn khổ pháp lý như với các ngân hàng thương mại.
Theo đó, nguyên nhân của việc này là do:
- Rủi ro hệ thống: Sự sụp đổ của một đồng stablecoin lớn có thể dẫn đến “hiệu ứng domino”, gây ra làn sóng bán tháo tài sản, đe dọa thị trường tài chính truyền thống.
- Nguy cơ rửa tiền: Stablecoin giúp chuyển tiền nhanh chóng và ẩn danh qua biên giới, gây khó khăn cho công tác phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
- Thách thức độc quyền tiền tệ: Nếu stablecoin được chấp nhận rộng rãi mà không qua hệ thống ngân hàng, ngân hàng trung ương sẽ mất khả năng kiểm soát chính sách tiền tệ.
Mỹ sắp ban hành luật quản lý stablecoin
Hiện, quốc hội Mỹ đang soạn thảo các dự luật yêu cầu các tổ chức phát hành stablecoin phải nắm giữ dự trữ bằng tiền mặt hoặc trái phiếu chính phủ ngắn hạn và việc kiểm toán độc lập định kỳ để bảo đảm tính minh bạch.
Ngoài ra, họ cũng yêu cầu cầu các tổ chức phát hành phải có khả năng đóng băng tài sản theo yêu cầu từ cơ quan thực thi pháp luật.
Bên cạnh đó, tổng thống – Donald Trump cũng đã tham gia thị trường này với đồng stablecoin riêng tên là USD1 – phát hành bởi dự án World Liberty Financial.
Tuy nhiên, dự án đã gây tranh cãi khi mà USD1 được cho là đã được sử dụng trong một giao dịch trị giá 2 tỷ USD giữa một nhà đầu tư UAE và sàn Binance, làm dấy lên lo ngại về xung đột lợi ích khi chính trị và tài chính đan xen.
Nỗi lo mang tên Tether
Tether hiện là stablecoin lớn nhất thế giới với quy mô khoảng 150 tỷ USD. Tuy nhiên, Tether thường xuyên bị chỉ trích vì hoạt động thiếu minh bạch và nằm ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan Mỹ.
Vào năm 2021, công ty này từng phải dàn xếp với Bộ Tư pháp Mỹ vì cáo buộc sai lệch thông tin về dự trữ tài sản. Mặc dù hiện nay phần lớn dự trữ là tài sản tuân thủ quy định Mỹ, Tether vẫn đầu tư vào các tài sản rủi ro như Bitcoin và cho vay được bảo đảm – làm tăng nguy cơ bất ổn.
Nhìn chung, Stablecoin có thể là cầu nối giữa hệ thống tài chính truyền thống và thế giới tiền mã hóa. Tuy nhiên, để phát triển bền vững và tích hợp vào nền kinh tế toàn cầu, các đồng tiền ổn định cần có khung pháp lý rõ ràng, minh bạch và đảm bảo tính an toàn tài chính.
