Chợ giá – Trong khi nền kinh tế toàn cầu đang đứng trước nhiều bất ổn, thì câu hỏi về việc bong bóng tài chính của Mỹ hay Trung Quốc sẽ “vỡ” trước đang trở thành tâm điểm chú ý của các nhà đầu tư, nhà hoạch định chính sách và giới truyền thông. Và năm 2026 hứa hẹn sẽ là một thử thách lớn đối với nền kinh tế thế giới, khi cả hai cường quốc đều đối mặt với những rủi ro riêng biệt.
Mỹ: Căng thẳng chính trị khiến bong bóng kinh tế rủi ro hơn
Nước Mỹ đang chứng kiến một môi trường kinh tế – chính trị đầy căng thẳng. Việc Tổng thống – Donald Trump liên tục chỉ trích và đe dọa Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) – Jerome Powell đã tạo ra tâm lý bất ổn không chỉ trong nước mà còn lan rộng toàn cầu. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với châu Á – khu vực nắm giữ lượng trái phiếu kho bạc Mỹ khổng lồ (bao gồm Nhật Bản gần 1,2 nghìn tỷ USD và Trung Quốc khoảng 689 tỷ USD, tổng cộng khoảng 3 nghìn tỷ USD).
Mặc dù nợ công của Mỹ đã vượt 38 nghìn tỷ USD, nhưng lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm vẫn duy trì ở mức 4%, đã cho thấy đồng USD vẫn giữ vai trò trung tâm trong hệ thống tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn cảnh báo rủi ro tiềm ẩn từ chính sách thuế quan, xung đột thương mại và đặc biệt là bong bóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Howard Marks – đồng sáng lập Oaktree Capital Management, nhận định: “Khả năng bùng nổ các trung tâm dữ liệu AI có thể dẫn đến dư thừa nguồn cung, trở thành rủi ro then chốt đối với thị trường.”
Ngược lại, Jim Schneider của Goldman Sachs lại tỏ ra lạc quan hơn, cho rằng thị phần AI có thể tăng gấp đôi lên 30% trong hai năm tới, nhưng vẫn tồn tại nguy cơ tạo ra hiệu ứng bong bóng dài hạn nếu không được kiểm soát.
Theo IMF và Capital Economics, năm 2026 có thể trở thành thời điểm các thị trường toàn cầu phải đối mặt với câu hỏi then chốt, liệu nền kinh tế Mỹ có thể chống chịu gánh nợ không bền vững, đồng thời kiểm soát lạm phát và suy thoái tiềm ẩn hay không?
Trung Quốc: Bóng ma khủng hoảng bất động sản và dư thừa sản xuất
Không chỉ kinh tế Mỹ, Trung Quốc cũng đang phải đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn khiến triển vọng phục hồi vẫn còn bỏ ngỏ. Thị trường bất động sản – một trong những trụ cột tăng trưởng của nền kinh tế, tiếp tục suy yếu khi doanh số bán nhà mới giảm 11,2% tính đến tháng 11/2025 so với cùng kỳ năm trước.
Theo bà Lulu Shi – nhà phân tích của Fitch Ratings nhận định: “Sự hỗ trợ chính sách chỉ mang lại cứu trợ tạm thời. Khả năng phục hồi bền vững khó xảy ra nếu thu nhập hộ gia đình không được cải thiện và lượng tồn kho nhà ở vẫn cao.”
Song song với đó, Trung Quốc cũng đối diện vấn đề mang tính cơ cấu – năng lực sản xuất dư thừa. Theo ông Neil Shearing – chuyên gia kinh tế của Capital Economics, nhận xét: “Mô hình tăng trưởng chú trọng cung hơn cầu khiến sản lượng sản xuất liên tục vượt nhu cầu tiêu dùng, kéo theo tình trạng tiêu dùng yếu trong thời gian dài nếu không có các gói kích thích thực chất.”
Theo giới chuyên gia cho rằng, một trong những giải pháp then chốt nằm ở việc thúc đẩy chi tiêu hộ gia đình, qua đó giảm tỷ lệ tiết kiệm – hiện ước tính lên tới khoảng 22 nghìn tỷ USD. Nếu dòng tiền này được đưa vào tiêu dùng nội địa, không chỉ giúp củng cố nền kinh tế trong nước mà còn góp phần giảm căng thẳng thương mại với các đối tác lớn như Mỹ.
Khi chính trị ảnh hưởng đến kinh tế
Mối quan hệ Mỹ – Trung trong năm 2026 vẫn là yếu tố khó đoán. Trump có thể sử dụng việc đe dọa bán trái phiếu kho bạc Mỹ để gây áp lực lên Trung Quốc, trong khi Mỹ có thể áp đặt thuế quan mới nếu thặng dư thương mại của Bắc Kinh tiếp tục tăng. Được biết, thặng dư thương mại Trung Quốc cũng đã lần đầu tiên vượt mốc 1 nghìn tỷ USD, bất chấp thuế quan 47,5% từ Mỹ, khiến nguy cơ đối đầu kinh tế leo thang.
Bên cạnh đó, Nhật Bản và các quốc gia châu Á khác cũng đóng vai trò quan trọng, khi lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ khổng lồ có thể trở thành “công cụ đòn bẩy” trong chính sách thương mại. Tuy nhiên, việc bán tháo trái phiếu hàng loạt sẽ làm tăng chi phí vay mượn, ảnh hưởng tiêu cực đến cả nền kinh tế Mỹ và thế giới.
Nhận định của các chuyên gia
Theo Jonas Goltermann từ Capital Economics cho rằng: “Môi trường định giá hiện nay có nhiều đặc điểm của bong bóng, khi niềm tin quá lạc quan vào AI và các thị trường mới nổi dẫn đến rủi ro tài chính tiềm ẩn.”
Trong khi đó, Jim Schneider của Goldman Sachs tỏ ra lạc quan hơn về triển vọng trung hạn, nhưng thừa nhận rằng sự biến động có thể xảy ra nếu các chính sách kinh tế không kịp thời điều chỉnh.
Ngoài ra, các nhà phân tích tại Trung Quốc cũng nhấn mạnh rằng bong bóng bất động sản, dư thừa năng lực sản xuất và chi tiêu nội địa thấp là những “điểm nóng” có thể tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu nếu không được kiểm soát.
