Chợ giá – Thị trường tài chính Nhật Bản vừa trải qua một tuần đầy biến động khi cả đồng yên và trái phiếu chính phủ đều đồng loạt chịu áp lực lớn. Những lo ngại về kế hoạch chi tiêu mở rộng của tân Thủ tướng – Sanae Takaichi đang khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên bất ổn, chỉ vài tuần sau khi bà nhậm chức.
1. Lợi suất JGB lên đỉnh 20 năm, đồng yên trượt sâu tạo làn sóng “bán Nhật Bản”
Hiện, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn dài đã leo lên mức cao nhất trong hơn hai thập kỷ, bất chấp diễn biến tương đối ổn định của thị trường tiền tệ toàn cầu. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư ngày càng lo ngại về hướng đi tài khóa của Nhật Bản trong khi tình trạng nợ công đã ở mức cao nhất nhóm các nền kinh tế phát triển.
Những đồn đoán rằng chính phủ có thể tung ra gói ngân sách bổ sung lên tới 25 nghìn tỷ yên, cùng lời kêu gọi phát hành thêm trái phiếu từ các nghị sĩ đảng cầm quyền, đang làm dấy lên câu hỏi thị trường liệu có thể hấp thụ thêm lượng trái phiếu mới hay không. Điều này khiến phí bảo hiểm kỳ hạn tăng mạnh, đặc biệt là ở nhóm kỳ hạn dài.
Song song với đà tăng của lợi suất, đồng yên cũng trượt sâu xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm. Sự kết hợp giữa lợi suất tăng và đồng yên yếu tạo ra hiện tượng mà nhiều nhà phân tích mô tả là “giao dịch bán Nhật Bản” (sell Japan).
Theo dữ liệu tương quan của hai tuần và hai quý gần đây cũng cho thấy, cặp USD/JPY đang phản ứng mạnh với lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 10 năm, trong khi mối liên hệ với các đồng tiền chủ chốt khác lại suy yếu. Điều này củng cố nhận định rằng xu hướng của đồng yên hiện nay bị chi phối bởi chính sách và rủi ro trong nước nhiều hơn quốc tế.
2. Tín hiệu bất thường trong các mối tương quan thị trường
Căng thẳng ngoại giao mới đây với Trung Quốc, sau khi Thủ tướng – Takaichi bày tỏ ủng hộ Đài Loan, càng khiến triển vọng tăng trưởng trở nên mong manh, góp phần tạo sức ép giảm lên đồng yên.
Theo đồ thị, mối tương quan giữa USD/JPY và đường cong lợi suất Mỹ đã gần như biến mất trong giai đoạn vừa qua – một diễn biến bất thường vì cặp tiền này thường được dẫn dắt bởi chênh lệch lãi suất Mỹ – Nhật.
Trong khi đồng yên tiếp tục suy yếu hoặc biến động mạnh, thì khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) can thiệp cũng không thể bị loại trừ, dựa trên các tín hiệu được phát đi từ những phát biểu gần đây của quan chức chính phủ.
Tương tự, mối quan hệ nghịch đảo truyền thống giữa USD/JPY và chỉ số biến động VIX cũng không xuất hiện. Thay vì giảm khi biến động tăng, USD/JPY lại có xu hướng tăng. Điều này cho thấy biến động thị trường toàn cầu vẫn chưa đủ mạnh để gây đảo chiều các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) từ USD sang JPY.
3. Nhiều sự kiện rủi ro phía trước
Sự kiện kinh tế vĩ mô đáng chú ý nhất tuần này chính là chỉ số lạm phát giá tiêu dùng (CPI) tháng 11 của Tokyo, sẽ được công bố vào ngày 28/11 sắp tới. Đây được xem là chỉ báo quan trọng giúp dự đoán xu hướng lạm phát toàn quốc sẽ được công bố sau đó ba tuần.
Nếu lạm phát tại Nhật Bản tăng cao hơn dự kiến, đồng yên và trái phiếu chính phủ JGB có thể đối mặt với một đợt bán tháo mới. Ngược lại, khi lạm phát thấp hơn kỳ vọng, áp lực lên phí bảo hiểm kỳ hạn đối với trái phiếu dài hạn có thể được nới lỏng.
Theo các nhà phân tích cho rằng, đây có thể là dữ liệu quan trọng mang tính định hướng chính sách ngắn hạn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) – vốn đang chịu áp lực phải đưa ra lập trường rõ ràng hơn sau nhiều tháng bị chỉ trích vì “đi sau đường cong lạm phát”.
4. Chính sách và dữ liệu Mỹ tiếp tục chi phối diễn biến USD/JPY
Dù mối tương quan gần đây suy yếu, nhưng tác động từ chính sách và dữ liệu Mỹ đối với USD/JPY vẫn rất quan trọng. Minh chứng mới nhất là phát biểu mang tính “ôn hòa” từ Chủ tịch Fed New York – John Williams khiến USD/JPY quay đầu giảm mạnh vào cuối tuần trước.
Nếu lãi suất tại Mỹ tiếp tục tăng, thì các số liệu như GDP, PPI, doanh số bán lẻ và đặc biệt là lạm phát PCE lõi cũng sẽ ảnh hưởng đến USD/JPY trong khi thị trường đang theo dõi triển vọng lãi suất của Fed.
Trước tình hình này, bất kỳ thông tin nào liên quan đến chi tiêu công, phát hành trái phiếu hoặc lạm phát tại Nhật Bản đều có thể tác động mạnh tới cả trái phiếu JGB và đồng yên – vốn đang cùng chịu sức ép lớn nhất trong nhiều năm qua.
5. Tín hiệu đảo chiều trên đồ thị USD/JPY
Phân tích kỹ thuật cho thấy cặp USD/JPY vừa ghi nhận mô hình “sao hôm” ba nến – tín hiệu đảo chiều giảm giá trong ngắn hạn. Được biết, chỉ báo RSI (14) đã phá vỡ xu hướng tăng hình thành từ đầu tháng 11, trong khi MACD bắt đầu cong xuống đường tín hiệu, cho thấy đà tăng giá đang yếu dần.
Các mốc cần theo dõi gồm xu hướng tăng tháng 10, hỗ trợ tại 155,05 – 153,60 và mức 153,00. Nếu mô hình giảm giá không hiệu lực, thì khu vực kháng cự đáng chú ý sẽ là 157,90 và 158,88.
