Chợ giá – Đồng Yên Nhật Bản là đồng tiền có diễn biến tệ nhất trong nhóm các đồng tiền chủ chốt trong năm 2025, mặc dù Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) là ngân hàng trung ương lớn duy nhất tăng lãi suất. Ngay cả khi tiếp tục thắt chặt chính sách, điều đó cũng chưa chắc giúp đồng Yên Nhật (JPY) thoát khỏi “vùng nguy hiểm” – ngưỡng có thể buộc chính phủ phải can thiệp.
Hôm nay 1 Yên Nhật (JPY) ước tính quy đổi được 168,66 đồng tiền Việt Nam (VND), giảm 0,32% giá trị so với phiên hôm qua. Yên Nhật cũng suy yếu 3 phiên liên tiếp so với Đô la Mỹ (USD), đẩy tỷ giá USD/JPY tăng lên mốc 156, gần hơn với ‘‘ngưỡng đỏ’ 160 mà BOJ thường can thiệp tỷ giá.

BOJ được kỳ vọng sẽ tiếp tục chu kỳ thắt chặt dần dần vào thứ Sáu (ngày 19/12/2025), với mức tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất điều hành lên 0,75% – mức cao nhất trong gần 30 năm. Các hợp đồng tương lai lãi suất cho thấy thị trường đang dự báo BOJ sẽ tăng lãi suất thêm khoảng 40 điểm cơ bản trong năm tới.
Trong bối cảnh hiện tại, điều này sẽ khiến BOJ trở thành một trong những ngân hàng trung ương “diều hâu” nhất trong nhóm G10 vào năm sau, cùng với Ngân hàng Dự trữ New Zealand và Ngân hàng Dự trữ Australia. Những phát tín hiệu chính sách của Thống đốc Kazuo Ueda trong cuộc họp thứ Sáu sẽ được giới đầu tư theo dõi sát sao để tìm manh mối về mức độ sẵn sàng tiếp tục thắt chặt của BOJ.
Tuy nhiên, việc tăng lãi suất thêm cũng không đảm bảo đồng Yên Nhật sẽ phục hồi trong năm 2026. Phần lớn các ngân hàng trung ương lớn đang tiến gần đến cuối chu kỳ nới lỏng, ngoại trừ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu chính sách tiền tệ toàn cầu bắt đầu chuyển sang thắt chặt trong năm tới, các ngân hàng trung ương khác có thể nhanh chóng thu hẹp khoảng cách chính sách với BOJ.


Lợi suất hấp dẫn, thị trường thiếu ổn định
Thống đốc Ueda đang phải đi trên một lằn ranh rất mong manh, khi chịu sức ép từ ba phía: Thủ tướng Sanae Takaichi, các nhà đầu tư trái phiếu và thị trường tiền tệ. Với dư địa điều hành hạn chế, nhiều khả năng ông sẽ tiếp tục giữ lập trường thận trọng như trong suốt năm nay.
Nền kinh tế Nhật Bản dường như đang phục hồi sau giai đoạn suy giảm trong quý III, vốn bị tác động bởi các biện pháp thuế quan của Mỹ. Niềm tin của các tập đoàn lớn đang ở mức cao nhất trong bốn năm, còn thị trường lao động – theo một số thước đo – đang thắt chặt nhất trong nhiều thập kỷ, qua đó hỗ trợ tăng lương và chi tiêu tiêu dùng.
Bên cạnh đó, lạm phát đã bước sang năm thứ ba liên tiếp duy trì trên mục tiêu 2% của BOJ, khiến xu hướng tự nhiên trong nội bộ ngân hàng trung ương là muốn đẩy nhanh tốc độ tăng lãi suất.
Tuy nhiên, thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) – đang oằn mình dưới gánh nặng nợ công khoảng 250% GDP, mức cao nhất thế giới – lại chưa sẵn sàng cho điều đó.
Dĩ nhiên, lợi suất JGB tăng cao sẽ thu hút nhu cầu từ nước ngoài, đặc biệt là các quỹ hưu trí khu vực tư nhân và các nhà quản lý dự trữ ngoại hối của ngân hàng trung ương đang tìm cách đa dạng hóa, giảm phụ thuộc vào tài sản định giá bằng USD.
Số liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản cho thấy nhà đầu tư nước ngoài hiện nắm giữ 12,2% tổng lượng JGB và tín phiếu Nhật Bản – hơn gấp đôi so với năm 2010 và tiệm cận mức kỷ lục 14,4% ghi nhận vào tháng 3/2022.
Tỷ lệ này có thể còn tăng thêm trong năm 2026. Theo Jordan Rochester của Mizuho, sự mong manh của thị trường JGB đang buộc các công ty bảo hiểm nhân thọ trong nước phải bán ra, trong khi nhà đầu tư nước ngoài sẵn sàng mua vào nhờ lợi suất điều chỉnh theo chi phí phòng hộ rất hấp dẫn.
Tuy vậy, thị trường JGB cũng không kém phần rủi ro đối với nhà đầu tư nước ngoài. Đây là thị trường trái phiếu lớn có diễn biến kém nhất thế giới trong năm nay, với lợi suất JGB kỳ hạn 10 năm hiện ở mức cao nhất kể từ năm 2007, còn các kỳ hạn dài hơn dao động gần những đỉnh lịch sử.
“Vùng can thiệp” của đồng Yên Nhật
Chênh lệch lợi suất trái phiếu trong năm nay đã dịch chuyển rõ rệt theo hướng có lợi cho đồng Yên Nhật, nhưng đồng tiền này vẫn gặp nhiều khó khăn, rơi xuống mức thấp kỷ lục so với Euro và trượt dần về ngưỡng 160 JPY/USD – mức từng kích hoạt các đợt can thiệp mua Yên của chính phủ trong những năm gần đây.
Trong tháng qua, các quan chức Bộ Tài chính đã liên tục phát đi cảnh báo về khả năng can thiệp, nhưng dường như chưa có nhiều ý chí hành động, ít nhất là khi tỷ giá USD/JPY vẫn dưới mốc 160. Ở thời điểm này, yếu tố duy nhất giúp “giữ chân bầy sói” dường như chỉ là đợt suy yếu gần đây của đồng USD.
Nguyên nhân chính khiến đồng Yên Nhật và thị trường JGB chịu áp lực lớn như vậy, dĩ nhiên, là tình trạng tài khóa của Nhật Bản. Thượng viện hôm thứ Ba đã thông qua gói ngân sách bổ sung trị giá 18,3 nghìn tỷ Yên (tương đương 118 tỷ USD) – gói kích thích lớn nhất kể từ đại dịch. Phần lớn kế hoạch chi tiêu mạnh tay của Thủ tướng Takaichi sẽ được tài trợ bằng việc phát hành thêm nợ mới.
Thống đốc BOJ sẽ rất thận trọng để tránh làm rung chuyển thị trường trái phiếu trong cuộc họp thứ Sáu. Nhưng dù ông có làm gì đi nữa, cả JGB lẫn đồng Yên Nhật đều bước vào năm mới với nền tảng hết sức mong manh.
Tỷ giá 1 man (一万 hay 10.000 Yên) chợ đen 19/12/2025











