Chợ giá – Trước sức ép từ chính sách thuế quan thương mại mới của Mỹ, Việt Nam đang có dấu hiệu điều chỉnh chính sách tỷ giá hối đoái theo hướng đồng nội tệ yếu hơn nhằm tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu. Tuy nhiên, chiến lược này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là khi Việt Nam vẫn nằm trong danh sách theo dõi thao túng tiền tệ của Mỹ.
Đồng VND suy yếu kỷ lục kể từ năm 2011
Theo dữ liệu mới nhất từ Bloomberg cho biết, tỷ giá tham chiếu hàng ngày của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đối với cặp USD/VND đã tăng khoảng 3,5% trong năm 2025 – đánh dấu mức điều chỉnh tỷ giá mạnh nhất trong hơn một thập kỷ qua. Được biết, đồng Việt Nam hiện đang giao dịch gần mức thấp kỷ lục ghi nhận vào tháng 8 và có thể tiếp tục suy yếu trong những tháng tới.
Bên cạnh đó, các tổ chức tài chính lớn cũng đều đưa ra dự báo cho thấy xu hướng giảm giá tiếp diễn:
- Fitch Solutions (BMI): Dự báo USD/VND có thể chạm mốc 27.000 vào cuối năm 2025.
- Ngân hàng Maybank (Malaysia): Ước tính tỷ giá đạt 26.600 vào tháng 12 năm nay và có thể xuống 26.700 trong quý I/2026.
Lý do đằng sau chính sách nới lỏng tỷ giá
Theo giới phân tích cho rằng, việc để tỷ giá đồng VND yếu hơn chính là một biện pháp phản ứng trước mức thuế quan 20% mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam – cao hơn so với các quốc gia láng giềng như Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Philippines, vốn chỉ chịu thuế khoảng 19%.
Ông Darren Tay – Trưởng bộ phận rủi ro quốc gia khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại BMI, nhận định: “Việc dần làm yếu đồng Việt Nam sẽ giúp Việt Nam từ từ lấy lại lợi thế thương mại tại thị trường Mỹ.”
Việt Nam hiện là quốc gia xuất khẩu hàng đầu khu vực với các mặt hàng chủ lực như dệt may, giày dép, linh kiện điện tử, cà phê và thủy sản, trong đó Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất.
Đồng tiền yếu cũng là con dao hai lưỡi
Dù đồng nội tệ yếu giúp cải thiện năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu, nhưng đây cũng là con dao hai lưỡi. Bởi, việc này có thể làm gia tăng nhập khẩu lạm phát và khiến Việt Nam đối mặt với nguy cơ bị giám sát chặt chẽ hơn bởi Mỹ.
Hiện tại, Việt Nam vẫn nằm trong danh sách theo dõi thao túng tiền tệ của Bộ Tài chính Mỹ – danh sách dành cho các quốc gia có can thiệp đáng kể vào thị trường ngoại hối để tạo lợi thế thương mại không công bằng.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước – Phạm Thanh Hà cũng từng khẳng định: “Chính sách tỷ giá của Việt Nam được điều hành linh hoạt, nhằm ổn định thị trường ngoại hối, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.”
Tuy nhiên, theo ghi nhận, thì tỷ giá của đồng VND hiện đang gần mức thấp nhất trong vòng 20 năm so với đồng baht Thái Lan và yếu nhất kể từ năm 2014 khi so với đồng ringgit Malaysia.
Doanh nghiệp xuất khẩu hưởng lợi
Các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực dệt may, cũng đang đánh giá tích cực tác động từ chính sách tỷ giá hiện tại.
Theo ông Phạm Xuân Hồng – Chủ tịch Hiệp hội Dệt may TP.HCM, cho biết: “Đồng VND yếu hơn đã hỗ trợ rất lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu, giúp giảm áp lực chi phí và cải thiện lợi nhuận trong bối cảnh thuế quan của Mỹ gây khó khăn cho nhiều ngành.”
Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp khác trong lĩnh vực điện tử và nông sản cũng cho rằng, tỷ giá hiện tại giúp họ duy trì đơn hàng và giá bán tại các thị trường chủ lực như Mỹ, EU và Nhật Bản.
So sánh với các nước trong khu vực
Trong khi Việt Nam đang linh hoạt điều chỉnh tỷ giá theo hướng giảm, thì ngân hàng trung ương của Indonesia đang áp dụng chính sách ngược lại. Cụ thể, Ngân hàng Indonesia đã can thiệp mạnh vào thị trường ngoại hối nhằm giữ ổn định đồng rupiah, tránh tạo ra áp lực nhập khẩu lạm phát trong nước.
Điều này đã tạo ra sự tương phản rõ nét trong chính sách tiền tệ giữa các quốc gia ASEAN khi cùng phải đối mặt với tác động từ các chính sách thương mại của Mỹ.
