Chợ giá – Những nghi ngờ về triển vọng của đồng yên đang ngày gia tăng, khi động thái tăng lãi suất mới nhất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn không mang lại cú hích bền vững cho đồng tiền này. Điều này cũng đã củng cố quan điểm rằng, điểm yếu mang tính cấu trúc của đồng yên sẽ khó được giải quyết trong “một sớm một chiều”.
Dự báo ảm đạm từ các định chế tài chính lớn
Theo các chiến lược gia tại JPMorgan Chase và BNP Paribas cùng nhiều tổ chức tài chính quốc tế dự báo, tỷ giá USD/JPY có thể chạm mốc 160 yên/đô la, thậm chí còn có thể thấp hơn vào cuối năm 2026.
Được biết, nguyên nhân chủ yếu đến từ chênh lệch lợi suất vẫn rất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản, lãi suất thực của Nhật tiếp tục ở mức âm, cùng với dòng vốn chảy ra nước ngoài chưa có dấu hiệu đảo chiều.
Bên cạnh đó, giới phân tích cũng cho rằng, xu hướng này khó có thể thay đổi nếu BOJ tiếp tục duy trì lộ trình thắt chặt tiền tệ “từ tốn”, trong khi rủi ro lạm phát xuất phát từ chính sách tài khóa vẫn hiện hữu.
Đồng yên tiếp tục suy yếu bất chấp biện pháp thắt chặt của BOJ
Khi năm 2025 đang sắp kết thúc, đồng yên chỉ ghi nhận mức tăng chưa đến 1% so với đồng USD, sau bốn năm liên tiếp mất giá. Thực tế này đã cho thấy sự mất cân đối sâu sắc trong chính sách tiền tệ của Nhật Bản.
Dù BOJ đã chính thức chấm dứt chính sách lãi suất siêu thấp và bắt đầu tăng lãi suất, đồng yên vẫn không thể duy trì đà phục hồi bền vững. Hiện đồng tiền này đang giao dịch quanh mức 155,7 yên/đô la, yếu hơn đáng kể so với mức dưới 140 hồi tháng 4, cho thấy khoảng cách rõ rệt giữa hành động chính sách và phản ứng của thị trường.
Theo các chuyên gia nhận định, khi lãi suất thực vẫn âm, tác động từ các đợt tăng lãi suất mang tính biểu tượng của BOJ bị lu mờ bởi những lực lượng thị trường mạnh hơn.
Một yếu tố nổi bật khác chính là sự hồi sinh của các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) ở quy mô toàn cầu – nơi nhà đầu tư vay đồng yên với chi phí rẻ để đổ vốn vào tài sản có lợi suất cao hơn tại các thị trường như Brazil hay Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo dữ liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho thấy, các quỹ sử dụng đòn bẩy đang đẩy mạnh vị thế bán khống đồng yên, lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2024. Điều này đã tạo thành vòng xoáy quen thuộc, khi đồng yên càng yếu, carry trade càng hấp dẫn và xu hướng bán khống càng tăng tốc, tiếp tục gây áp lực lên đồng tiền Nhật Bản.
Dòng vốn bán lẻ và doanh nghiệp tiếp tục chảy ra ngoài
Không chỉ giới đầu cơ, nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp Nhật Bản cũng đã góp phần duy trì áp lực giảm giá lên đồng yên. Người dân Nhật tiếp tục gia tăng đầu tư vào cổ phiếu và tài sản nước ngoài, với lượng mua ròng thông qua các quỹ tín thác gần chạm mức kỷ lục 9,4 nghìn tỷ yên của năm trước.
Song song với đó, các tập đoàn Nhật Bản đang đẩy mạnh hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) ở nước ngoài. Theo BofA Securities cho rằng, làn sóng đầu tư xuyên biên giới này trong năm 2025 mang tính cấu trúc dài hạn, ít phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế và tiếp tục làm suy yếu sự hỗ trợ tự nhiên đối với đồng nội tệ.
Chính sách thận trọng của BOJ
Trọng tâm của các dự báo bi quan vẫn nằm ở lập trường chính sách của BOJ. Dù lạm phát đã vượt mục tiêu 2%, nhưng ngân hàng trung ương Nhật Bản liên tục phát tín hiệu ưu tiên thắt chặt dần dần, nhằm tránh gây sốc cho nền kinh tế vốn tăng trưởng chậm và già hóa nhanh.
Theo ông Tohru Sasaki (chiến lược gia trưởng tại Fukuoka Financial Group) cho rằng, trong kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm dừng chu kỳ cắt giảm lãi suất, đồng yên có thể giảm xuống 165 yên/đô la vào cuối năm 2026, khi chênh lệch lãi suất Mỹ – Nhật tiếp tục mở rộng.
Can thiệp chỉ mang tính tạm thời?
Trước những diễn biến bất lợi của đồng yên, giới chức Nhật Bản đã nhiều lần phát đi cảnh báo về khả năng can thiệp nếu thị trường biến động “quá mức”. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn tỏ ra hoài nghi.
Theo nhận định của các chuyên gia tại BNY, việc can thiệp ngoại hối nếu không đi kèm thay đổi cấu trúc về lãi suất thực và dòng vốn sẽ khó có thể đảo ngược xu hướng dài hạn của đồng yên.
Dù phần lớn dự báo ngắn hạn đều mang màu sắc bi quan, nhưng một số tổ chức như Goldman Sachs vẫn cho rằng đồng yên có thể phục hồi mạnh trong dài hạn, thậm chí lên quanh mức 100 yên/đô la trong thập kỷ tới, nếu BOJ kiên trì bình thường hóa chính sách và nền kinh tế Nhật tái cân bằng thành công.
Tuy nhiên, với tình hình hiện tại, kịch bản này được đánh giá là còn khá xa vời. Khi năm 2026 đang đến gần, đồng yên Nhật Bản tiếp tục chịu sức ép từ hàng loạt yếu tố bất lợi, bao gồm chênh lệch lợi suất lớn, dòng vốn dịch chuyển ra nước ngoài, hoạt động giao dịch carry trade sôi động và chính sách tiền tệ thận trọng kéo dài. Dù các biện pháp can thiệp hoặc thay đổi từ phía Fed có thể tạo ra những cú hích ngắn hạn giúp ổn định tỷ giá, nhưng phần lớn giới phân tích nhận định xu hướng suy yếu vẫn sẽ đóng vai trò chủ đạo trên thị trường.
