Chợ giá – Nhiều nhà giao dịch và phân tích dầu mỏ đã tỏ ra không kỳ vọng OPEC+ sẽ cắt giảm sản lượng trong năm 2026, dù các dự báo cho thấy thị trường có thể rơi vào tình trạng dư cung, kéo giá dầu xuống thấp hơn.
Dư thừa toàn cầu vẫn là mối lo
Theo khảo sát do Bloomberg News thực hiện với 25 nhà môi giới và chuyên gia phân tích, có gần hai phần ba cho rằng OPEC và các đồng minh sẽ không điều chỉnh giảm sản lượng trong năm tới. Và chưa đến một phần ba tin rằng nhóm này có thể thông qua quyết định cắt giảm, nếu xảy ra, thì đây sẽ là lần đầu tiên OPEC+ giảm nguồn cung sau hơn hai năm.
Mặc dù nhiều dự báo cho rằng, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể dư thừa vào năm 2026, nhưng giới chuyên môn vẫn nhận định mức dư cung này chưa đủ lớn để gây áp lực mạnh lên giá. Tuy vậy, giá dầu kỳ hạn đã giảm 14% từ đầu năm, chỉ còn khoảng 64 USD/thùng tại London, tạo sức ép tài chính đáng kể đối với các thành viên OPEC+.
Bên cạnh đó, một số tổ chức tài chính lớn cũng đưa ra quan điểm thận trọng. Theo ngân hàng Morgan Stanley nhận định, khả năng OPEC+ buộc phải cắt giảm sản lượng trong năm 2026 là “rất lớn” nhằm tránh kịch bản giá dầu lao dốc mạnh.
Trong khi đó, ông Greg Brew – chuyên gia phân tích cấp cao tại Eurasia Group, lại cho rằng, việc đảo ngược chính sách chỉ có thể diễn ra nếu nhu cầu dầu giảm sâu, giá xuống dưới 50 USD/thùng và OPEC+ buộc phải điều chỉnh để ứng phó với biến động thị trường.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng cảnh báo tình trạng dư thừa 4 triệu thùng/ngày – mức cao chưa từng thấy kể từ đỉnh điểm sụp đổ do COVID-19 năm 2020. Tuy nhiên, các nhà giao dịch lại không kỳ vọng sẽ có sự can thiệp chủ động từ cơ quan này.
OPEC+ ưu tiên thị phần hơn giá dầu
Sự thận trọng của các nhà đầu tư xuất phát từ thay đổi chiến lược của OPEC+ trong năm nay. Được biết, Saudi Arabia cùng các đồng minh đã khôi phục phần lớn nguồn cung bị gián đoạn để giành lại thị phần từ các nhà sản xuất dầu đá phiến Mỹ và các nước ngoài OPEC. Ước tính, có khoảng 75% trong tổng số 3,85 triệu thùng/ngày bị cắt giảm kể từ 2023 đã được phục hồi sớm hơn một năm so với kế hoạch.
Theo các nhà phân tích nhận định, OPEC+ chỉ cân nhắc hạn chế sản lượng nếu giá dầu Brent giảm xuống dưới 50 USD/thùng hoặc nhu cầu toàn cầu sụp đổ. Hiện giá dầu Brent đang dao động quanh mức 64 USD/thùng tại London, giảm 14% so với đầu năm, tạo sức ép tài chính đáng kể đối với các thành viên OPEC+ (trong đó có Saudi Arabia).
Địa chính trị và quan hệ Mỹ – Saudi
Một cuộc gặp tiềm năng giữa Thái tử Saudi – Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống Mỹ – Donald Trump có thể ảnh hưởng đến quyết định của OPEC+. Riyadh có thể trì hoãn cắt giảm sản lượng để duy trì lợi thế đàm phán, trong khi Trump có khả năng phản đối việc hạn chế nguồn cung.
Mặc dù Morgan Stanley dự báo khả năng cắt giảm “rất đáng kể” vào năm tới, nhưng khảo sát Bloomberg lại cho thấy, chỉ 8/25 chuyên gia kỳ vọng OPEC+ hành động, trong khi 12 người loại trừ hoàn toàn khả năng này.
OPEC+ có thể thận trọng nhờ nhu cầu từ Trung Quốc và thị trường toàn cầu
Một số chuyên gia tin rằng, Trung Quốc có thể hấp thụ lượng dư thừa thông qua dự trữ chiến lược, như đã từng làm trong các đợt dư cung trước đây. Bên cạnh đó, Goldman Sachs và HSBC dự báo mức thặng dư toàn cầu sẽ thấp hơn IEA, cho thấy OPEC+ có thể duy trì sản lượng mà không cần cắt giảm ngay lập tức.
Ngoài ra, Tổng giám đốc BP – Murray Auchincloss và Rystad Energy cũng nhận định, tăng trưởng nguồn cung ngoài OPEC có thể chững lại vào cuối 2026, tạo điều kiện cho OPEC+ duy trì ảnh hưởng và thị phần.
Niềm tin thị trường đang lung lay
Các nhà giao dịch cũng đang nghi ngờ cam kết dài hạn của OPEC+, bởi lịch sử cho thấy một số thành viên khó tuân thủ hạn ngạch sản xuất do áp lực chính trị, kinh tế và nhu cầu doanh thu trong nước. Sự bất ổn chính trị, xung đột khu vực và các lệnh trừng phạt đã khiến việc lập kế hoạch dài hạn trở nên khó khăn.
Thêm vào đó, công nghệ cũng đang làm thay đổi cục diện năng lượng toàn cầu. Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện được ứng dụng để dự đoán các gián đoạn trong chuỗi cung ứng, trong khi các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, gió và hydro đang dần làm giảm vai trò chi phối lâu dài của OPEC+.
Để lấy lại niềm tin, các chuyên gia cho rằng OPEC+ cần duy trì minh bạch, kỷ luật sản xuất nghiêm ngặt và phản ứng linh hoạt với thị trường. Nếu nhu cầu toàn cầu tăng và nguồn cung ngoài OPEC chậm lại, thì việc cắt giảm sản lượng năm 2026 vẫn có thể mang lại ổn định nhất định.
Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ cũng đang bước vào kỷ nguyên mới, được xác định bởi sự đa dạng hóa nguồn cung, tiến bộ công nghệ và nhu cầu toàn cầu tăng cao. Và năm 2026 sẽ là thời điểm quyết định xem OPEC+ có thể khôi phục ảnh hưởng hay thị trường năng lượng sẽ chuyển hướng phi tập trung hơn.
