Chợ giá – Cùng với sự bùng nổ của đầu tư nước ngoài, sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp giàu có và vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam đang nổi lên như một thị trường giàu tiềm năng đối với ngành hàng không tư nhân. Dù quy mô còn khiêm tốn so với nhiều quốc gia trong khu vực, tốc độ tăng trưởng của thị trường được đánh giá là thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á.
Nhu cầu hàng không tư nhân tăng mạnh
Trong nhiều năm, máy bay phản lực tư nhân được xem là biểu tượng của giới siêu giàu và các tập đoàn đa quốc gia. Tuy nhiên, tại Việt Nam, loại hình này đang dần chuyển từ phục vụ nhu cầu xa xỉ sang đáp ứng hoạt động kinh doanh, đầu tư và kết nối quốc tế.
Theo Asian Sky Group, tính đến năm 2025, Việt Nam có 15 máy bay phản lực thương mại được đăng ký, tăng từ 9 chiếc của năm trước. Dù quy mô vẫn thấp hơn Singapore, Indonesia và Philippines, tốc độ tăng trưởng cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn phát triển mới.
Các chuyên gia cũng nhận định, xu hướng này phản ánh quá trình hội nhập kinh tế sâu rộng của Việt Nam. Việc trở thành một trung tâm sản xuất mới trong khu vực đã thu hút nhiều tập đoàn đa quốc gia, nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp có nhu cầu di chuyển thường xuyên giữa Việt Nam và các trung tâm tài chính quốc tế.
Sự gia tăng nhu cầu cũng tạo động lực cho các lĩnh vực liên quan như bảo dưỡng kỹ thuật (MRO), dịch vụ mặt đất, cung ứng nhiên liệu, đào tạo nhân lực hàng không và phát triển hạ tầng chuyên biệt phục vụ hàng không doanh nghiệp.
Sự gia tăng của tầng lớp siêu giàu tạo động lực mới
Bên cạnh dòng vốn FDI, sự gia tăng nhanh của tầng lớp sở hữu tài sản lớn cũng là động lực thúc đẩy thị trường hàng không doanh nghiệp tại Việt Nam.
Theo Knight Frank, số lượng cá nhân tại Việt Nam sở hữu tài sản ròng từ 30 triệu USD trở lên đã tăng khoảng 29% trong 5 năm qua. Đây cũng là nhóm khách hàng chính của dịch vụ hàng không tư nhân.
Bà Hồ Thanh Hương – Chủ tịch Bluesky Airways, nhận định: “Tóm lại là có rất nhiều người giàu”. Theo bà, khách hàng thuê chuyến chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực bất động sản, tài chính – ngân hàng và các doanh nghiệp có hoạt động đầu tư xuyên biên giới.
Các chuyên gia cũng cho rằng, khi nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng, số lượng doanh nhân có nhu cầu di chuyển linh hoạt sẽ gia tăng, tạo nền tảng cho thị trường hàng không doanh nghiệp phát triển trong dài hạn.
Máy bay riêng không còn chỉ dành cho sự xa xỉ
Một trong những định kiến phổ biến chính là máy bay phản lực tư nhân chỉ phục vụ nhu cầu xa xỉ của giới siêu giàu. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp trong ngành, phần lớn chuyến bay hiện nay phục vụ mục đích công việc.
Ông Paul Desgrosseilliers – Tổng Giám đốc ExecuJet Haite, hình ảnh gắn với rượu champagne, trứng cá muối hay các dịch vụ xa hoa chỉ phản ánh một phần rất nhỏ của thị trường.
Ông cũng cho rằng: “Mọi người thường nghĩ đó là champagne và trứng cá muối, nhưng thực tế nhiều chuyến bay chỉ phục vụ các cuộc gặp kinh doanh. Đôi khi suất ăn chỉ đơn giản là bánh mì kẹp và khoai tây chiên”.
Theo các chuyên gia, xu hướng này phản ánh vai trò ngày càng lớn của hàng không doanh nghiệp như một công cụ hỗ trợ hoạt động quản trị, giúp doanh nhân rút ngắn thời gian di chuyển, tiếp cận nhiều địa điểm trong thời gian ngắn và tối ưu lịch trình làm việc.
Việt Nam trở thành điểm kết nối trong chuỗi cung ứng khu vực
Dữ liệu từ WingX cũng cho thấy, các chuyến bay phản lực tư nhân từ Việt Nam chủ yếu kết nối với Singapore, Hong Kong (Trung Quốc), Bangkok và nhiều trung tâm kinh tế lớn trong khu vực.
Đối với các hành trình đường dài, máy bay thường quá cảnh tại Dubai hoặc bang Alaska (Mỹ) trước khi tiếp tục đến châu Âu và Bắc Mỹ.
Theo ExecuJet Haite, lượng khách di chuyển thường xuyên giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng gia tăng, phản ánh sự gắn kết ngày càng sâu của chuỗi cung ứng giữa hai nền kinh tế.
Ở chiều ngược lại, các điểm đến như Phú Quốc, Đà Nẵng và Nha Trang thu hút nhiều chuyến bay tư nhân, cho thấy xu hướng kết hợp công việc và nghỉ dưỡng của giới doanh nhân quốc tế.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp trong ngành cũng ghi nhận nhu cầu thuê chuyến đến Nepal phục vụ hành hương Phật giáo của nhóm khách hàng có thu nhập cao.
Cơ sở hạ tầng vẫn là “nút thắt”
Dù nhu cầu tăng nhanh, hạ tầng phục vụ hàng không tư nhân tại Việt Nam vẫn được đánh giá còn nhiều hạn chế.
Khác với các trung tâm hàng không như Dubai hay Qatar, nơi hành khách máy bay riêng sử dụng nhà ga VIP độc lập với khu vực hải quan, xuất nhập cảnh và các dịch vụ cao cấp, phần lớn khách sử dụng máy bay tư nhân tại Việt Nam vẫn làm thủ tục tại nhà ga hành khách thông thường.
Theo đại diện Asia Flight Services, nhiều dịch vụ chuyên biệt cho hàng không doanh nghiệp như cung ứng suất ăn đặc biệt, hỗ trợ phi công nước ngoài và các tiện ích mặt đất vẫn chưa phát triển đồng bộ.
Bên cạnh đó, tình trạng quá tải tại các sân bay lớn như Tân Sơn Nhất và Nội Bài cũng tạo thêm áp lực cho hoạt động khai thác.
Trong khi đó, việc triển khai sân bay quốc tế Long Thành, mở rộng Nội Bài và nâng cấp hạ tầng hàng không được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho phân khúc hàng không doanh nghiệp phát triển trong những năm tới.
Xu hướng phát triển đi cùng yêu cầu phát triển bền vững
Bên cạnh cơ hội tăng trưởng, ngành hàng không tư nhân cũng đối mặt với yêu cầu phát triển bền vững. Việt Nam đang từng bước triển khai các chính sách giảm phát thải trong lĩnh vực hàng không, gồm khuyến khích sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), tăng cường các giải pháp bù trừ carbon và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Máy bay tư nhân cũng là chủ đề gây nhiều tranh luận do lượng phát thải bình quân trên mỗi hành khách cao hơn đáng kể so với các chuyến bay thương mại. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng, quy mô đội bay tư nhân tại Việt Nam vẫn còn nhỏ và chủ yếu phục vụ hoạt động sản xuất, đầu tư, thương mại và kết nối quốc tế. Vì vậy, sự phát triển của thị trường cần đi kèm các tiêu chuẩn môi trường, tối ưu khai thác và ứng dụng công nghệ xanh.
Việc Asian Sky Group lần đầu tổ chức Diễn đàn Hàng không Doanh nghiệp tại Việt Nam được xem là dấu mốc cho thấy thị trường đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn của các nhà khai thác và nhà đầu tư quốc tế.
Các doanh nghiệp trong ngành cũng nhận định, cùng với tăng trưởng kinh tế, sự mở rộng của tầng lớp doanh nhân và nhu cầu kết nối toàn cầu, thị trường hàng không tư nhân tại Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển trong những năm tới.
Theo bà Hồ Thanh Hương, Việt Nam đang dần thay đổi cách nhìn về phân khúc này. Bà cho rằng: “Đất nước không còn chỉ xem đây là một lĩnh vực xa xỉ, mà ngày càng nhìn nhận đây là một ngành kinh doanh có khả năng đóng góp cho nền kinh tế. Chính sách cũng đang trở nên cởi mở hơn nhằm khuyến khích sự phát triển của ngành vận tải hàng không”.
