Chợ giá – Trong suốt một tuần qua, Thủ đô Hà Nội đã liên tục nằm trong nhóm các thành phố ô nhiễm nhất thế giới, buộc các cơ quan chức năng phải đưa ra loạt biện pháp khẩn cấp nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.
AQI vượt 240 – Hà Nội thuộc nhóm ô nhiễm nặng nhất thế giới
Theo dữ liệu quan trắc từ AirVisual và các trạm đo chất lượng không khí tại Việt Nam cho biết, chỉ số AQI tại Hà Nội trưa ngày 11/12 đã đạt 243, ngưỡng được xếp loại “rất xấu” – có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ nhỏ, người già và người mắc bệnh hô hấp.
Trong nhiều thời điểm của tuần này, Hà Nội thậm chí đứng nhất bảng xếp hạng ô nhiễm toàn cầu, vượt qua nhiều thành phố công nghiệp lớn của Ấn Độ và Pakistan. Trước đó, tình trạng tương tự từng xảy ra vào tháng 1/2024 khiến nhiều chuyến bay phải hoãn do tầm nhìn giảm mạnh.
Theo ước tính, nồng độ PM2.5 trong không khí cao gấp 40 – 50 lần mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – mức có thể gây kích ứng mắt, đau đầu, giảm chức năng phổi và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Bộ Y tế kêu gọi nhà máy giảm công suất
Trước tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng, Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên – Môi trường đã phát đi khuyến cáo yêu cầu các nhà máy điện, thép và hóa chất tại Hà Nội và các tỉnh lân cận giảm sản lượng trong thời gian cao điểm ô nhiễm, nhằm giảm bớt khí thải công nghiệp.
Theo một số nguồn tin cho biết, chính quyền hiện đã yêu cầu các khu công nghiệp báo cáo lại công suất phát thải, đặc biệt là vào khung giờ từ 20h – 6h sáng, khi lớp nghịch nhiệt xuất hiện khiến khói bụi bị giữ ở tầng thấp.
Giao thông – xây dựng – đốt rác: Loạt nguồn gây ô nhiễm chính
Theo sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đánh giá, có bốn nhóm nguồn phát thải lớn gồm:
- Xe máy và ô tô chạy xăng, dầu – chiếm tới 70% tổng lượng khói bụi đô thị.
- Hoạt động các nhà máy công nghiệp ở vùng ven Hà Nội.
- Xây dựng đô thị, đặc biệt tại các quận Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Hoàng Mai.
- Đốt rác, phụ phẩm nông nghiệp tại các huyện ngoại thành.
Ông Lê Thanh Thùy – cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường, cho biết: “Xe máy chạy xăng được sử dụng phổ biến, trở thành nguồn phát thải lớn nhất. Thành phố đang nghiên cứu lộ trình loại bỏ dần phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.”
Theo kế hoạch, Hà Nội dự kiến sẽ cấm một phần xe máy chạy xăng tại khu vực trung tâm từ giữa năm 2026, sau đó mở rộng ra toàn thành phố, đồng thời thúc đẩy giao thông công cộng và xe điện.
Người dân mệt mỏi vì bụi mịn
Chia sẻ với phóng viên, chị Phạm Thu Giang (30 tuổi, quận Hai Bà Trưng) nói: “Mắt tôi luôn bị ngứa và cay. Buổi sáng mở cửa ra là thấy một lớp sương mù ô nhiễm che phủ toàn bộ. Tôi phải đeo khẩu trang cả ngày, kể cả khi ở trong nhà.”
Còn bà Lương Văn Tả (75 tuổi, quận Tây Hồ) bày tỏ lo lắng: “Tôi cảm thấy rất mệt mỏi. Những hôm bụi dày đặc, chỉ đi vài chục mét là khó thở.”
Theo các bác sĩ, người có bệnh nền hô hấp như hen suyễn, COPD, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính cần tuyệt đối hạn chế ra đường trong những ngày AQI vượt 200.
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên làm gì?
Trong khi chất lượng không khí tại Hà Nội suy giảm nghiêm trọng, các chuyên gia môi trường khuyến cáo người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe. Theo đó, người dân nên đeo khẩu trang đạt chuẩn lọc PM2.5 khi ra đường, đóng cửa nhà và sử dụng máy lọc không khí trong những thời điểm ô nhiễm lên cao.
Và việc hạn chế tập thể dục ngoài trời, đặc biệt vào buổi sáng sớm, cũng được xem là cần thiết. Bên cạnh đó, người dân được khuyên theo dõi chỉ số AQI qua các ứng dụng quan trắc uy tín để điều chỉnh sinh hoạt cho phù hợp.
