Chợ giá – Tại các thành phố lớn của Úc như Sydney, Melbourne hay Brisbane, thì xe đạp điện đang ngày càng trở thành phương tiện yêu thích của những người giao đồ ăn nhờ khả năng luồn lách nhanh chóng qua các con phố chật hẹp. Tuy nhiên, mặt trái của sự tiện lợi này là ngày càng nhiều người sử dụng xe đạp điện công suất lớn, không đăng ký, không kiểm soát, gây ra hàng loạt rủi ro về an toàn và thách thức pháp lý cho chính quyền.
Sử dụng xe đạp điện để giao hàng nhanh – có hợp pháp không?
Phần lớn các đơn vị giao đồ ăn tại Úc như Uber Eats, DoorDash hay Menulog hiện đang tuyển dụng hàng nghìn lao động thời vụ, nhiều người trong số đó là sinh viên, người nhập cư và người chưa đủ tuổi – sử dụng xe đạp điện để di chuyển.
Tuy nhiên, nhiều loại xe đạp điện đang được sử dụng không tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật được pháp luật quy định, đặc biệt là về công suất động cơ và tốc độ tối đa. Một số mẫu xe điện phổ biến hiện nay có công suất lên tới 1000W, trong khi giới hạn hợp pháp chỉ là 250W và tốc độ tối đa 25km/h.
Và điều này đã khiến những phương tiện tưởng chừng vô hại này thực chất đang hoạt động như “xe máy trá hình” không đăng ký, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Luật không đồng nhất khiến người dùng dễ lách
Luật xe đạp điện tại Úc hiện nay đều không đồng nhất giữa các tiểu bang:
- New South Wales (NSW): cho phép xe có công suất đến 500W – cao nhất cả nước.
- Queensland: xe đạp điện được chạy trên vỉa hè nhưng phải dưới 12km/h.
- Victoria, Tây Úc và Nam Úc: những khu vực này chỉ cho phép xe có công suất tối đa 250W hoạt động trên làn xe đạp và đường chung, không cho đi trên vỉa hè.
- Lãnh thổ phía Bắc: chỉ cho phép sử dụng xe đạp điện thuê (Beam), người dân không được sử dụng xe riêng trên đường công cộng.
Dù luật đã quy định rõ, nhưng việc thực thi vẫn còn khá lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng nhiều người lách luật, đặc biệt là những người hành nghề giao hàng.
Cảnh báo từ các chuyên gia
Theo ông Peter Jones – Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Ô tô Victoria (VACC) cho biết, nhiều người bán hàng quốc tế đang đưa vào Úc các mẫu xe không hợp chuẩn, vượt quá tốc độ và công suất cho phép.
Ngoài ra, ông Jones cũng cảnh báo: “Chúng ta không phản đối xe đạp điện – đó là một phần của giao thông sạch. Nhưng nếu bạn dùng một xe điện 1000W để giao hàng cả ngày mà không đăng ký, không bảo hiểm, không giấy phép, thì đó là hành vi thương mại bất hợp pháp”.
Được biết, VACC hiện đang hợp tác với Đại học Monash để thực hiện một nghiên cứu quy mô lớn tại trung tâm Melbourne nhằm đo lường mức độ vi phạm và rủi ro liên quan đến xe đạp điện không đăng ký dùng cho mục đích thương mại.
Tỷ lệ tai nạn ngày càng tăng tại Úc
Theo số liệu từ các bệnh viện lớn tại Úc cho thấy, số ca chấn thương do xe đạp điện gây ra đang tăng nhanh:
- Đã có 7 người tử vong trong 5 năm qua do tai nạn xe đạp điện.
- Hơn 500 ca cấp cứu liên quan đến xe đạp điện chỉ riêng tại bệnh viện St Vincent, Sydney.
- Tại Victoria, từ năm 2017 đến 2023, thì có tới 534 ca chấn thương do xe đạp điện được ghi nhận.
- 66% người bị chấn thương không đội mũ bảo hiểm, theo một nghiên cứu năm 2025 của Monash.
Đặc biệt, tai nạn thường liên quan đến nam giới, độ tuổi trẻ và người sử dụng phương tiện cho mục đích giao hàng.
Các biện pháp giải quyết
Trước tình trạng này, VACC đã đưa ra loạt đề xuất nhằm siết chặt hoạt động sử dụng xe điện trong lĩnh vực thương mại:
- Bắt buộc đăng ký xe đạp điện dùng cho mục đích thương mại.
- Áp dụng giới hạn độ tuổi và yêu cầu có giấy phép đối với xe công suất cao.
- Phạt nặng các doanh nghiệp giao đồ ăn sử dụng phương tiện vi phạm.
Bên cạnh đó, ông Jones cũng nhấn mạnh: “Chúng tôi không muốn cản trở người dân đi làm bằng phương tiện thân thiện môi trường. Nhưng nếu bạn kiếm tiền bằng một phương tiện giao thông, bạn cần phải chịu trách nhiệm như bất kỳ tài xế xe tải hay xe máy nào khác”.
