Chợ giá – Tại Úc, việc điều khiển xe máy len lỏi giữa các làn xe để vượt lên phía trước – thường gọi là lọc làn, chính là hành vi hợp pháp trong một số trường hợp nhất định. Tuy nhiên, chỉ một sơ suất nhỏ khi thực hiện không đúng luật, người điều khiển có thể bị kết án tù đến 5 năm, kèm theo các hình phạt tài chính nặng nề.
Lọc làn – Hợp pháp nhưng không phải lúc nào cũng được phép
Hành động lọc làn, tức di chuyển xe máy chậm giữa hai làn xe đang dừng hoặc di chuyển chậm, được cho là giúp giảm ùn tắc và tăng tính linh hoạt trong giao thông. Tuy nhiên, theo ông Avinash Singh – luật sư hình sự chính tại Astor Legal cho rằng, kỹ thuật này chỉ hợp pháp nếu được thực hiện theo đúng Quy định 151A của Luật Giao Thông Đường Bộ Úc năm 2014.
Theo quy định, người điều khiển xe máy sẽ không được phép lọc làn trong một số tình huống nhất định. Cụ thể, hành vi này bị cấm nếu xe di chuyển gần lề đường hoặc gần các phương tiện đang dừng, đỗ; khi đi sát xe buýt hoặc các loại xe tải lớn; tại khu vực trường học hoặc nơi có giới hạn tốc độ thấp.
Ngoài ra, nếu lọc làn với tốc độ vượt quá 30 km/h, hành vi này sẽ bị xem là chen làn – một hành vi trái pháp luật.
Có thể ngồi tù nếu gây va chạm
Một trong những rủi ro nghiêm trọng nhất của việc lọc làn không đúng luật chính là va chạm với các phương tiện khác, đặc biệt là khi quệt gương xe hoặc gây trầy xước.
Luật sư Singh cảnh báo rằng: “Nếu người đi xe máy va vào xe khác khi đang lọc làn, họ có thể bị truy tố theo Điều 195 của Đạo luật Hình sự 1900, với tội danh phá hoại có chủ ý – mức phạt tối đa là 5 năm tù.”
Ngoài án tù, người vi phạm cũng có thể bị buộc phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho chủ phương tiện bị ảnh hưởng.
Vì sao Úc vẫn cho phép lọc làn?
Mặc dù có những rủi ro pháp lý, nhưng các chính quyền bang và lãnh thổ tại Úc vẫn bảo vệ quyền lọc làn của người đi xe máy.
Theo một nghiên cứu tại New South Wales vào năm 2012 – trước khi luật được áp dụng cho thấy, không có vụ tai nạn nào trong suốt 8 tuần thử nghiệm. Ngoài ra, có gần 50% người được khảo sát cho biết cảm thấy an toàn hơn khi được phép lọc làn trong điều kiện giao thông đông đúc.
Bên cạnh đó, các chuyên gia giao thông cũng khẳng định: “Lọc làn đúng cách không chỉ giảm kẹt xe, mà còn hạn chế nguy cơ người đi xe máy bị tông từ phía sau (nguyên nhân chính gây tử vong trong nhóm phương tiện hai bánh).”
Quy định cụ thể tại các bang và vùng lãnh thổ của Úc
Dưới đây là bảng tóm tắt một số quy định lọc làn tại các bang của Úc:
| Bang/Vùng | Cho phép lọc làn? | Điều kiện chính | Mức phạt nếu vi phạm |
| New South Wales (NSW) | Có | <30km/h, không lọc gần xe đỗ/lề đường, cấm với người học lái | Phạt nặng + Trừ 3 điểm |
| Victoria | Có | <30km/h, không được nếu là tài xế tập sự, cấm gần xe buýt/tải | Phạt hành chính theo mức độ |
| Queensland | Có | <30km/h, chỉ cho bằng lái đầy đủ, cấm trong giờ cao điểm | Cảnh sát có quyền xử phạt nặng |
| Tây Úc (WA) | Có | Cấm gần lề, xe đỗ, trường học, vòng xoay, xe hạng nặng,… | 100 AUD + Trừ 2 điểm |
| Nam Úc (SA) | Có | Cấm trong giờ cao điểm, trường học, hoặc khi không an toàn | Phí chuộc lỗi + Trừ 3 điểm |
| Tasmania | Có | Chỉ cho bằng đầy đủ, cấm trong khu vực trường học/lề đường | Xử phạt tùy theo lỗi |
| Lãnh thổ Thủ đô (ACT) | Có | Như Tasmania | Như Tasmania |
| Lãnh thổ Bắc Úc (NT) | Có | Cấm lọc gần xe đỗ, đường ngược chiều, trường học | Có thể bị buộc tội theo luật hình sự nếu nguy hiểm |
