Chợ giá – Trong suốt nhiều năm qua, sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và xây dựng được xem là những động lực chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Việc hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đã giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đồng thời thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, bên cạnh những động lực truyền thống, một yếu tố khác đang nổi lên với vai trò ngày càng rõ nét là tiêu dùng nội địa. Sự gia tăng thu nhập của người dân, quá trình mở rộng tầng lớp trung lưu và xu hướng chi tiêu hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống đang tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế.
Tiêu dùng nội địa trở thành “điểm tựa” trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động
Theo số liệu kinh tế mới công bố, GDP Việt Nam đã tăng 8,18% trong 6 tháng đầu năm 2026, trong đó khu vực sản xuất tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ yếu. Cùng với đà phục hồi của nền kinh tế, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,9% so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng nhu cầu nội địa mạnh nhất kể từ đầu năm 2023.
Trao đổi với The Business Times bên lề Diễn đàn Invest ASEAN do Maybank tổ chức tại Singapore, Tiến sĩ Đàm Nhân Đức – Chuyên gia kinh tế trưởng MB Bank nhận định, tiêu dùng trong nước đang ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Theo ông, tiêu dùng nội địa không chỉ khẳng định vị thế là một trong những động lực chính của nền kinh tế, mà còn trở thành yếu tố giúp Việt Nam duy trì sự ổn định trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất định.
Bên cạnh đó, giới phân tích cũng cho rằng, trong khi kinh tế thế giới đối mặt với nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và biến động chuỗi cung ứng, việc củng cố thị trường nội địa sẽ giúp Việt Nam giảm bớt sự phụ thuộc vào xuất khẩu, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế.
Mục tiêu tăng trưởng hai chữ số cần thêm sức mạnh từ thị trường trong nước
Việt Nam đang đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân tối thiểu 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030. Theo các chuyên gia, để hiện thực hóa mục tiêu này, nền kinh tế cần phát huy đồng thời nhiều động lực tăng trưởng, thay vì phụ thuộc vào một khu vực duy nhất.
Bà Lê Hồng Liên – Trưởng bộ phận Kinh doanh tổ chức của Maybank Securities cho biết, tiêu dùng hộ gia đình hiện chiếm khoảng 55% GDP của Việt Nam, trong khi chi tiêu của Chính phủ đóng góp thêm khoảng 10%. Theo bà, tỷ trọng lớn của tiêu dùng trong cơ cấu GDP cho thấy thị trường nội địa vẫn còn nhiều dư địa phát triển, đặc biệt nếu thu nhập của người dân tiếp tục được cải thiện.
Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng trong ngắn hạn, sản xuất công nghiệp và đầu tư xây dựng vẫn sẽ là những động lực tăng trưởng chủ đạo của nền kinh tế. Bà cho rằng: “Khi các dự án hạ tầng trọng điểm dần hoàn thành, Chính phủ sẽ có thêm dư địa tài khóa để triển khai các chính sách hỗ trợ thu nhập hộ gia đình, chẳng hạn như giảm thuế thu nhập cá nhân. Đây sẽ là yếu tố trực tiếp thúc đẩy tiêu dùng trong nước”.
Người Việt chuyển từ “mua để tích lũy” sang “mua để nâng cao chất lượng cuộc sống”
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang phản ánh rõ nét quá trình phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Được biết, năm 2025, thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Việt Nam đạt khoảng 4.970 USD. Đây là một trong những cơ sở giúp Ngân hàng Thế giới xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao, vượt ngưỡng 4.636 USD theo tiêu chí phân loại.
Theo Tiến sĩ Đàm Nhân Đức, khi mức sống được cải thiện, người tiêu dùng Việt Nam ngày càng ưu tiên những khoản chi tiêu nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống, thay vì chỉ tập trung vào các nhu cầu thiết yếu. Xu hướng này cũng được nhiều doanh nghiệp bán lẻ ghi nhận trong hoạt động kinh doanh.
Ông Phan Quốc Công – Tổng giám đốc PNJ cũng cho biết, hành vi mua sắm của khách hàng, đặc biệt là nhóm người trẻ, đã thay đổi đáng kể trong những năm gần đây. Ông chia sẻ: “Nếu trước đây phần lớn khách hàng mua trang sức với mục đích tích trữ giá trị thì hiện nay, thế hệ trẻ coi trang sức là phương tiện thể hiện phong cách, cá tính và bản sắc riêng. Đây là sự thay đổi rất lớn của thị trường”.
Theo lãnh đạo PNJ, chính người tiêu dùng trẻ với sức mua ngày càng tăng cùng kỳ vọng cao hơn về chất lượng sản phẩm và trải nghiệm dịch vụ sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.
Nhà đầu tư quốc tế tiếp tục dành sự quan tâm lớn cho Việt Nam
Tại Diễn đàn Invest ASEAN do Maybank tổ chức, Việt Nam có tới 14 doanh nghiệp tham dự, nhiều nhất trong số các quốc gia góp mặt. Được biết, sự kiện này quy tụ khoảng 200 nhà đầu tư cùng 54 doanh nghiệp đến từ Malaysia, Singapore, Thái Lan, Indonesia, Philippines, Việt Nam và Ấn Độ.
Theo các chuyên gia, số lượng doanh nghiệp Việt Nam tham gia đông đảo phản ánh sức hút ngày càng lớn của nền kinh tế đối với cộng đồng đầu tư quốc tế. Đồng thời, điều này cho thấy các doanh nghiệp trong nước đang chủ động tiếp cận nguồn vốn ngoại và nâng cao mức độ minh bạch trong quan hệ với nhà đầu tư.
Tiến sĩ Đàm Nhân Đức và ông Phan Quốc Công đều đánh giá diễn đàn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam chia sẻ về triển vọng của thị trường trong nước, đồng thời nắm bắt kỳ vọng của các nhà đầu tư nước ngoài đối với nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tăng trưởng mới.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhận định, sản xuất, xuất khẩu và đầu tư công vẫn sẽ giữ vai trò nền tảng của tăng trưởng trong trung hạn. Tuy nhiên, khi quy mô tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng, thu nhập của người dân được cải thiện và các chính sách hỗ trợ tiêu dùng phát huy hiệu quả, thị trường nội địa sẽ ngày càng trở thành động lực tăng trưởng bền vững.
Trong khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, việc khai thác hiệu quả sức mua của gần 110 triệu dân không chỉ góp phần giảm sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài mà còn tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng dài hạn và nâng cao chất lượng phát triển.
