Chợ giá – Từng được mệnh danh là “cung điện trên không”, khoang hạng nhất – biểu tượng của sự xa xỉ và đẳng cấp trong ngành hàng không, đang dần trở thành dĩ vãng khi các hãng bay trên toàn thế giới chuyển hướng sang tối ưu hóa chi phí và lợi nhuận.
Khi đẳng cấp không còn là ưu tiên hàng đầu
Khoang hạng nhất từ lâu được xem là thước đo cho uy tín và đẳng cấp của một hãng hàng không. Những tiện nghi như ghế nằm phẳng 180 độ, phòng tắm riêng, bữa ăn chuẩn sao Michelin và dịch vụ cá nhân hóa từng chi tiết khiến nhiều hành khách sẵn sàng chi hàng chục nghìn đô la Mỹ để trải nghiệm.
Tuy nhiên, thực tế thị trường đang cho thấy một sự chuyển dịch rõ rệt. Nhiều hãng bay quốc tế đang cắt giảm, thậm chí là loại bỏ hoàn toàn hạng ghế xa xỉ này khỏi đội bay của mình.
Theo báo cáo từ công ty phân tích hàng không Cirium cho biết, tổng số ghế hạng nhất trên toàn cầu đã giảm hơn 40% trong vòng 5 năm, từ 21,05 triệu ghế vào năm 2019 xuống còn 12,6 triệu vào năm 2024, trong khi tổng công suất ghế toàn ngành lại tăng từ 5,7 tỷ lên 5,9 tỷ.
Lý do nào khiến khoang hạng nhất bị xóa sổ?
Chi phí cao – hiệu quả thấp
Ghế hạng nhất thường sẽ chiếm nhiều diện tích hơn đáng kể so với hạng phổ thông hoặc hạng thương gia. Theo chuyên gia ngành hàng không cho biết, không gian dành cho 1 ghế hạng nhất có thể đủ để bố trí tới 8 ghế hạng phổ thông hoặc 3 ghế hạng thương gia.
Bên cạnh đó, chi phí đầu tư và bảo trì cho các tiện nghi trong khoang hạng nhất là cực kỳ tốn kém. Dù có giá vé cao gấp 5 – 10 lần hạng phổ thông, nhưng tỷ lệ lấp đầy trung bình chỉ khoảng 20 – 30%, khiến doanh thu trên mỗi mét vuông diện tích thực tế lại không cao như kỳ vọng.
Theo ông Henry Harteveldt – chuyên gia phân tích du lịch hàng không tại Atmosphere Research chia sẻ: “Về mặt kinh tế, hạng thương gia hiện nay cho hiệu suất sử dụng và lợi nhuận tốt hơn hẳn hạng nhất”.
Hạng thương gia “lột xác”
Các hãng hàng không hiện đang đầu tư mạnh vào việc nâng cấp hạng thương gia để cạnh tranh với hạng nhất. Nhiều tiện ích từng là “đặc sản” của khoang hạng nhất như giường nằm phẳng, phòng riêng, rượu vang cao cấp – nay cũng đã xuất hiện trong hạng thương gia, khiến nhiều hành khách không còn thấy cần thiết phải trả thêm tiền cho khoang hạng nhất.
Các dòng ghế thương gia như Delta One Suite của Delta Air Lines hay United Polaris của United Airlines mang lại trải nghiệm sang trọng nhưng hiệu quả vận hành lại cao hơn.
Các hãng hàng không lớn đang làm gì?
- Korean Air: Dự kiến sẽ loại bỏ 8 ghế hạng nhất trên 11 máy bay Boeing 777-300ER, thay vào đó là hạng phổ thông cao cấp. Hãng vẫn duy trì hạng nhất trên một số đường bay có nhu cầu cao.
- Asiana Airlines: Đã chấm dứt hoàn toàn dịch vụ hạng nhất từ năm 2019. Hiện chỉ còn khai thác hạng phổ thông và thương gia.
- American Airlines: Dần giảm số lượng máy bay có hạng nhất trên các đường bay quốc tế.
- Delta Air Lines và United Airlines: Đã loại bỏ hoàn toàn khoang hạng nhất, thay thế bằng hạng thương gia cao cấp như “Delta One” và “United Polaris”.
Tại thị trường châu Á, hãng hàng không Singapore Airlines và Emirates vẫn giữ lại khoang hạng nhất trên một số tuyến bay đặc biệt, chủ yếu để duy trì hình ảnh thương hiệu.
Khi văn hóa tiêu dùng và du lịch thay đổi
Không chỉ yếu tố kinh tế, mà sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng khoang hạng nhất. Theo đó, giới doanh nhân – từng là nhóm khách hàng trung thành nhất, đang dần chuyển sang hạng thương gia nhằm cân đối ngân sách.
Theo tạp chí The Economist nhận định: “Trong thời đại hậu COVID-19, nhiều công ty siết chặt chi phí đi lại. Hạng nhất không còn là lựa chọn bắt buộc cho các giám đốc điều hành cấp cao như trước”.
Ngoài ra, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên giá trị thực tế hơn sự phô trương, khiến các dịch vụ xa xỉ như khoang hạng nhất dần mất đi sức hấp dẫn.
Dù bị thu hẹp, nhưng hạng nhất vẫn không hoàn toàn biến mất. Bởi, một số hãng bay hạng sang như Emirates, Etihad, Singapore Airlines hay Lufthansa vẫn giữ lại khoang hạng nhất như một phần chiến lược định vị thương hiệu cao cấp, nhắm đến nhóm khách siêu giàu và các nguyên thủ quốc gia.
