Chợ giá – Dù sở hữu một trong những hộ chiếu an toàn và quyền lực hàng đầu thế giới, người dân Úc vẫn phải chi trả mức phí ở ngưỡng rất cao, thậm chí tăng nhanh hơn cả lạm phát, qua đó làm dấy lên tranh luận về tính minh bạch và giá trị thực.
Chi phí cao bất thường, vượt xa nhiều quốc gia phát triển
Theo phản ánh từ tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Consumer Champion, lệ phí cấp hộ chiếu của Úc hiện nằm trong nhóm cao nhất thế giới. Cụ thể, một hộ chiếu tiêu chuẩn có giá khoảng 422 AUD, cao hơn đáng kể so với nhiều quốc gia có hệ thống bảo mật tương đương.
Ông Adam Glezer cũng nhận định, mức phí này phần nào phản ánh thực tế người dân “không có lựa chọn nào khác” nếu muốn ra nước ngoài, qua đó cho phép chính phủ duy trì mức thu cao mà không chịu nhiều áp lực phải điều chỉnh.
Trong khi đó, tại Singapore – quốc gia thường xuyên dẫn đầu toàn cầu về quyền lực hộ chiếu, thì chi phí cấp hộ chiếu chỉ khoảng 70 SGD (tương đương 77 AUD), chưa bằng 1/5 so với mức phí tại Úc.
Hộ chiếu Úc tích hợp bảo mật hiện đại nhưng phí vẫn gây tranh cãi
Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) lý giải rằng, mức lệ phí cao xuất phát từ việc áp dụng các công nghệ bảo mật tiên tiến trong sản xuất hộ chiếu. Theo đó, hộ chiếu Úc “dòng R” được đánh giá là một trong những loại hiện đại hàng đầu thế giới, với hàng loạt tính năng như:
- Chất liệu polycarbonate chống giả mạo
- Chip sinh trắc học mã hóa dữ liệu cá nhân
- Ảnh khắc laser chống bóc tách
- Hình chìm, họa tiết UV và các yếu tố xúc giác
- Số hộ chiếu đục lỗ bằng laser trên từng trang
Tuy nhiên, khi đặt trong tương quan với các quốc gia khác (đặc biệt là Singapore) thì sự chênh lệch về chi phí cấp hộ chiếu trở nên rõ rệt và đáng chú ý.
So sánh với Singapore
So với Úc, hộ chiếu Singapore cũng được trang bị các công nghệ bảo mật tiên tiến như vật liệu polycarbonate, chip sinh trắc học, hình ảnh laser biến đổi theo góc nhìn, thiết kế dập nổi và họa tiết phức tạp. Và khác biệt lớn nhất lại nằm ở chi phí.
Theo đó, người dân Singapore chỉ phải chi khoảng 70 SGD (tương đương 77 AUD) cho một cuốn hộ chiếu, chưa bằng 1/5 so với mức phí tại Úc. Đáng chú ý, hộ chiếu Singapore hiện đang đứng đầu thế giới về quyền lực, cho phép nhập cảnh 192 quốc gia mà không cần visa, trong khi Úc xếp thứ 7 với 182 quốc gia.
Sự chênh lệch đáng kể này đã đặt ra câu hỏi về tính hợp lý của mức phí tại Úc, liệu chi phí sản xuất thực sự cao đến vậy hay người dân đang phải chi trả vượt quá giá trị thực của dịch vụ.
Tăng giá liên tục, vượt xa tốc độ lạm phát
Một điểm gây tranh cãi khác nằm ở cơ chế điều chỉnh lệ phí tự động theo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được quy định trong Đạo luật Hộ chiếu Úc 2005. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy mức tăng phí không chỉ dừng lại ở yếu tố lạm phát.
Trong suốt 10 năm qua, CPI đã tăng khoảng 35%, nhưng lệ phí hộ chiếu lại tăng tới 66% trong cùng giai đoạn. Bên cạnh đó, chính phủ còn nhiều lần áp dụng các đợt tăng bổ sung, đáng chú ý là mức điều chỉnh 15% vào tháng 7/2024 nhằm phục vụ nâng cấp hệ thống.
Nếu xu hướng này tiếp diễn, chi phí hộ chiếu Úc có thể đạt khoảng 438 AUD vào năm 2027. Đáng chú ý, nếu chỉ điều chỉnh theo lạm phát, mức phí hiện tại được cho là thấp hơn đáng kể:
- Mức 66 AUD năm 1988 chỉ nên tương đương khoảng 190 AUD
- Từ năm 2001 (132 AUD) chỉ khoảng 252 AUD
Giá trị hay gánh nặng?
Không thể phủ nhận hộ chiếu Úc là một trong những giấy tờ du lịch an toàn và đáng tin cậy hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, khi nhiều quốc gia khác có thể cung cấp sản phẩm với tiêu chuẩn tương đương nhưng chi phí thấp hơn đáng kể, vấn đề không còn chỉ nằm ở công nghệ hay mức độ bảo mật.
Và câu hỏi được đặt ra là liệu người dân có đang phải gánh mức phí vượt quá giá trị thực? Trong khi chi phí sinh hoạt gia tăng và áp lực tài chính ngày càng lớn, nhiều chuyên gia cho rằng cần có sự minh bạch hơn trong việc định giá hộ chiếu, đồng thời xem xét lại cơ chế tăng phí tự động.
Hộ chiếu là giấy tờ thiết yếu, nhưng mức giá của nó, theo nhiều ý kiến, không nên nằm ngoài sự giám sát và tranh luận của công chúng.
