Chợ giá – Từ năm 2030, Singapore sẽ dừng cấp phép đăng ký mới đối với các loại ô tô sử dụng động cơ đốt trong (ICE), từng bước hiện thực hóa mục tiêu điện khí hóa hoàn toàn ngành giao thông vào năm 2040. Tuy nhiên, sự chuyển mình mạnh mẽ này cũng đặt ra nhiều thách thức lớn, bao gồm tương lai của các trạm xăng sẽ ra sao, liệu lưới điện có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu mới, các xưởng sửa chữa sẽ thích nghi như thế nào?
Xe điện tăng mạnh, nhưng đam mê xe xăng vẫn hiện hữu
Anh Leong Yi Chong (31 tuổi) – một người đam mê xe cổ ở Singapore, mới đây đã mua một chiếc Subaru Impreza WRX 2006. Đối với anh, cảm giác lái xe xăng là một trải nghiệm “thô sơ nhưng sâu sắc”, mà xe điện không thể mang lại.
Tuy nhiên, chính sách loại bỏ hoàn toàn xe ICE trong tương lai khiến anh lo lắng liệu mình có thể tiếp tục sử dụng chiếc xe yêu thích sau năm 2040.
Theo anh Leong cho rằng, vẫn có lý do chính đáng để xe ICE tồn tại sau năm 2030, đặc biệt là trong các lĩnh vực cần độ bền cao, tiếp nhiên liệu nhanh – như xe cứu thương, cứu hỏa. Ngoài ra, hạ tầng sạc có thể chưa đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu tăng mạnh trong tương lai gần.
Xe điện đang bùng nổ
Dù vẫn còn không ít lo ngại, nhưng xe điện đang ngày càng khẳng định vị thế tại Singapore. Tính đến thời điểm hiện tại, quốc đảo này đã ghi nhận gần 40.000 xe điện đang lưu thông, tăng mạnh 52% so với cùng kỳ năm ngoái.
Được biết, xe điện tại đây chiếm tới 41% trong tổng số xe mới được đăng ký. Nhằm thúc đẩy xu hướng giao thông xanh, chính phủ Singapore đặt mục tiêu triển khai 60.000 điểm sạc xe điện vào năm 2030. Đến nay, có khoảng 40% mục tiêu này đã được hoàn thành.
Trạm xăng sẽ đi về đâu?
Hiện Singapore có khoảng 180 trạm xăng. Nhưng theo dự báo của Boston Consulting Group, đến năm 2035, 1/4 số trạm có thể không còn lợi nhuận và buộc phải đóng cửa.
Theo giáo sư – Lawrence Loh (ĐH Quốc gia Singapore) nhận định, các trạm xăng đang ở “ngã ba đường”, cần chuyển đổi công năng – có thể là tích hợp trạm sạc, dịch vụ bán lẻ, hoặc thậm chí là tái quy hoạch đất sử dụng.
Tuy nhiên, theo chuyên gia môi trường – TS. Rachel Oh cho rằng, việc chuyển đổi không hề đơn giản. Các trạm xăng tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất, nước ngầm và không khí, đòi hỏi quy trình khử nhiễm phức tạp và tốn kém, trước khi có thể tái sử dụng đất an toàn.
Có thể biến trạm xăng thành trạm sạc nhanh?
Dù về lý thuyết, trạm xăng có thể trở thành trạm sạc nhanh, nhưng thực tế tại Singapore lại không cho phép kỳ vọng này lan rộng.
Theo Phó Giáo sư – Walter Theseira từ Đại học Khoa học Xã hội Singapore cho rằng, mô hình trạm sạc nhanh cho xe điện không mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ông cũng cho biết, phần lớn người dùng hiện nay lựa chọn sạc chậm tại nhà, bãi đỗ xe hoặc các trung tâm thương mại – những nơi thuận tiện và tiết kiệm chi phí hơn.
Trong khi đó, trạm sạc nhanh không chỉ có chi phí đầu tư và vận hành cao mà còn tạo áp lực lớn lên hệ thống lưới điện. Mô hình này chủ yếu phù hợp với nhóm tài xế dịch vụ – những người thường xuyên di chuyển và vượt mức dung lượng pin trong một ngày.
Lưới điện Singapore có đủ sức “cõng” 60.000 điểm sạc?
Theo LTA và Cơ quan Thị trường Năng lượng (EMA) cho biết, hiện đang nghiên cứu kỹ lưỡng tác động của việc gia tăng điểm sạc lên hạ tầng điện quốc gia.
Bên cạnh đó, giáo sư – Dipti Srinivasan (ĐH NUS) cũng cảnh báo, điện khí hóa toàn bộ giao thông sẽ làm tăng đáng kể nhu cầu điện, đặc biệt là vào giờ cao điểm khi hàng nghìn người cùng sạc sau giờ làm việc.
Giải pháp đặt ra là sử dụng công nghệ sạc thông minh – điều chỉnh tốc độ, thời gian sạc để tránh quá tải và tiết kiệm chi phí đầu tư lưới.
Xưởng sửa xe – ngành công nghiệp bên bờ vực trước làn sóng xe điện?
Sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xe điện tại Singapore đang đặt các xưởng sửa chữa ô tô truyền thống (vốn chuyên bảo trì xe động cơ đốt trong) vào tình thế bấp bênh.
Theo ông Joey Lim – Chủ tịch Hiệp hội Xưởng sửa chữa ô tô Singapore (SMWA) cho rằng, nếu xe điện trở thành xu hướng chủ đạo, khoảng 60 – 70% các công việc sửa chữa hiện nay sẽ biến mất. Điều này có thể khiến phần lớn các xưởng nhỏ buộc phải đóng cửa do không còn đủ việc để duy trì hoạt động.
Dù một số kỹ năng cơ khí như sửa phanh, đèn hay hệ thống treo vẫn còn hữu ích với xe điện, nhưng việc bảo trì EV lại đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về điện – lĩnh vực mà phần lớn thợ máy hiện nay chưa được đào tạo bài bản.
Singapore hiện đã triển khai chương trình cấp chứng chỉ quốc gia dành cho kỹ thuật viên EV, song theo ông Lim, tiến độ vẫn còn chậm và lĩnh vực điện đòi hỏi trình độ cao về toán học và vật lý – rào cản không nhỏ đối với lực lượng lao động hiện tại.
Không chỉ ngành sửa chữa xe gặp thách thức, mà việc thay đổi thói quen người dùng cũng là một rào cản lớn. Theo ông Goh Chee Kiong – CEO Charge+ cho rằng, nhiều người vẫn giữ tư duy cũ, quen với việc “đổ đầy bình xăng trong 5 phút”.
Trong khi đó, xe điện cho phép sạc linh hoạt – người dùng có thể nạp năng lượng trong lúc ăn uống, làm việc, nghỉ ngơi hay mua sắm, thay vì phải chủ động tìm trạm sạc như với trạm xăng truyền thống.
